Υπάρχει ένα όριο πέρα από το οποίο η διοικητική εκκρεμότητα γίνεται πολιτική αποτυχία. Η υπόθεση της Συνοικίας Η΄, στην Έξω Παναγίτσα Χαλκίδας, έχει προ πολλού ξεπεράσει αυτό το όριο. Όταν μια περιοχή περιμένει επί δεκαετίες να ολοκληρωθεί η πολεοδομική της οργάνωση, η αναμονή παύει να αποτελεί μια δυσάρεστη παρένθεση. Γίνεται μόνιμος περιορισμός στη ζωή και στον προγραμματισμό των ανθρώπων της.
Πίσω από τους χάρτες, τις μελέτες και τις πράξεις εφαρμογής υπάρχουν οικογένειες. Υπάρχουν περιουσίες, οικονομίες μιας ζωής, ανάγκες στέγασης και σχέδια που εξαρτώνται από την επίλυση εκκρεμοτήτων. Για τον κάτοικο, η υπόθεση δεν εξαντλείται στο πού βρίσκεται ένας υπηρεσιακός φάκελος. Το ερώτημα είναι πότε θα μπορεί να γνωρίζει με σαφήνεια τι ισχύει για την ιδιοκτησία του και για τη γειτονιά του.
Η δική μας θέση είναι ξεκάθαρη: η Συνοικία Η΄ χρειάζεται εφαρμόσιμη λύση, με πλήρη γνώση του κόστους και των συνεπειών της. Η πολυπλοκότητα του προβλήματος δεν αποτελεί επαρκή δικαιολογία για τη διαιώνισή του.
Αυτό, βεβαίως, δεν σημαίνει ότι κάθε νέα ανάθεση μελέτης συνιστά αυτομάτως πρόοδο. Μια προκήρυξη είναι η αρχή μιας διαδικασίας. Η αξία της κρίνεται από το αν οδηγεί σε αποτέλεσμα που μπορεί πράγματι να εφαρμοστεί. Διαφορετικά, ο κίνδυνος είναι να προστεθεί ακόμη ένας ακριβός φάκελος σε μια υπόθεση που έχει ήδη καταναλώσει υπερβολικό χρόνο.
Πριν παρουσιαστεί οποιοδήποτε νέο βήμα ως επιτυχία, η δημοτική αρχή οφείλει να εξηγήσει τι ακριβώς αναλαμβάνει να λύσει. Ποιο είναι το αντικείμενο της μελέτης; Ποιες παλαιότερες πράξεις πρέπει να ελεγχθούν και να ενσωματωθούν; Ποιες δυσκολίες έχουν καταγραφεί; Ποιο είναι το χρονοδιάγραμμα και ποιος θα παρακολουθεί την τήρησή του;
Κυρίως, χρειάζεται καθαρή εικόνα των οικονομικών συνεπειών. Το κόστος μιας μελέτης είναι διαφορετικό μέγεθος από το συνολικό κόστος εφαρμογής ενός σχεδίου. Ενδεχόμενες αποζημιώσεις, εισφορές και αναγκαίες υποδομές πρέπει να εξεταστούν με συγκεκριμένα δεδομένα. Οι κάτοικοι δικαιούνται να γνωρίζουν εγκαίρως ποιες επιβαρύνσεις μπορεί να προκύψουν και με ποια βάση θα υπολογιστούν.
Δεν υιοθετούμε την αντίληψη ότι ο δημότης πρέπει απλώς να περιμένει και, κάποια στιγμή, να παραλάβει τον λογαριασμό. Η ενημέρωση πρέπει να προηγείται των αποφάσεων που επηρεάζουν τη ζωή του. Και χρειάζεται να είναι κατανοητή, με πρακτικές εξηγήσεις για τις διαφορετικές περιπτώσεις ιδιοκτησιών.
Η προστασία των κατοίκων απαιτεί επίσης σοβαρό τεχνικό και νομικό έλεγχο. Όπου υπάρχουν ασυμφωνίες, πρέπει να εντοπιστούν. Όπου απαιτείται χρηματοδότηση, πρέπει να αναζητηθεί συγκεκριμένα. Όπου χρειάζεται παρέμβαση της κεντρικής διοίκησης, ο Δήμος πρέπει να εμφανιστεί με τεκμηριωμένο αίτημα και επιμονή. Η επίκληση της δυσκολίας, χωρίς οργανωμένη προσπάθεια αντιμετώπισής της, δεν προσφέρει καμία διέξοδο.
Εξίσου προβληματική θεωρούμε την αποδοχή της αδράνειας ως οριστικής λύσης. Μια τέτοια επιλογή κινδυνεύει να αφήσει κάθε ιδιοκτήτη μόνο του, ανάλογα με τις δυνατότητές του να χρηματοδοτεί διαδικασίες και να διαχειρίζεται εμπόδια. Όμως μια γειτονιά χρειάζεται συνολική μέριμνα για τους δρόμους, τους κοινόχρηστους χώρους και τις υποδομές της.
Οι ευθύνες για μια τόσο μακρά εκκρεμότητα έχουν διαχρονικό χαρακτήρα. Αυτό δεν απαλλάσσει τη σημερινή διοίκηση από την υποχρέωση να παρουσιάσει τη δική της διαδρομή επίλυσης. Όποιος αναλαμβάνει τη διοίκηση παραλαμβάνει και τα δύσκολα. Οι δημότες δικαιούνται να κρίνουν τι προχώρησε, τι εμποδίζεται και τι γίνεται για να ξεπεραστεί το εμπόδιο.
Για τη Συνοικία Η΄ ζητάμε δημόσιο σχέδιο ενεργειών, τεκμηριωμένη αποτίμηση του κόστους, ουσιαστική συμμετοχή των κατοίκων και τακτική λογοδοσία για την πορεία της υπόθεσης. Η πόλη χρειάζεται δεσμεύσεις που να μπορούν να ελεγχθούν.
Ύστερα από τόσα χρόνια, η υπομονή των κατοίκων έχει εξαντλήσει τη χρησιμότητά της ως άλλοθι. Κανένα πολεοδομικό πρόβλημα δεν λύνεται ζητώντας από την επόμενη γενιά να περιμένει όσο περίμενε η προηγούμενη.