Η Ουάσιγκτον συντονίζει την είσοδο και την έξοδο δεξαμενόπλοιων από τη νότια λωρίδα κοντά στο Ομάν – Αμερικανοί αξιωματούχοι μιλούν για περίπου 10 εκατομμύρια βαρέλια την ημέρα, αλλά τα δημόσια δεδομένα δείχνουν μικρότερη ορατή κίνηση
Οι Ηνωμένες Πολιτείες δεν περιμένουν πλέον να ανοίξουν τα Στενά του Ορμούζ με μια συμφωνία.
Τα κρατούν μερικώς ανοικτά με μαχητικά αεροσκάφη, στρατιωτικές οδηγίες και νυχτερινές φάλαγγες δεξαμενόπλοιων.
Τις τελευταίες εβδομάδες, ο αμερικανικός στρατός φέρεται να έχει οργανώσει έναν προστατευμένο θαλάσσιο διάδρομο στη νότια πλευρά των Στενών, κατά μήκος των ακτών του Ομάν, από τον οποίο εισέρχονται άδεια τάνκερ στον Περσικό Κόλπο και εξέρχονται φορτωμένα με πετρέλαιο.
Σύμφωνα με δύο Αμερικανούς αξιωματούχους που έχουν γνώση της επιχείρησης, κάθε βράδυ κινούνται μέσω του διαδρόμου 15 έως 20 δεξαμενόπλοια. Η ποσότητα που φτάνει καθημερινά στις διεθνείς αγορές υπολογίζεται από τις ίδιες πηγές κοντά στα 10 εκατομμύρια βαρέλια – περίπου στο μισό των προπολεμικών ροών.
Δεν πρόκειται για πλήρη αποκατάσταση της ναυσιπλοΐας.
Πρόκειται για μια ελεγχόμενη δίοδο μέσα σε εμπόλεμη ζώνη, με τις ΗΠΑ να επιχειρούν ταυτόχρονα να περιορίσουν την ενεργειακή ζημιά και να αποδείξουν ότι ο πραγματικός έλεγχος του κρίσιμου περάσματος δεν βρίσκεται στα χέρια της Τεχεράνης.
Δύο νυχτερινές γραμμές μέσα στα Στενά
Η επιχείρηση βασίζεται σε αυστηρό καθημερινό προγραμματισμό.
Καταρτίζεται ξεχωριστή λίστα με τα φορτωμένα πλοία που πρόκειται να εξέλθουν από τον Κόλπο προς την Αραβική Θάλασσα και δεύτερη λίστα με τα άδεια, ναυλωμένα δεξαμενόπλοια που θα κινηθούν προς τα λιμάνια των πετρελαιοπαραγωγών χωρών για να παραλάβουν νέο φορτίο.
Τα πλοία δεν περνούν ανεξέλεγκτα και όποτε επιλέξουν οι εταιρείες τους.
Σχηματίζουν μεγάλες γραμμές κίνησης και διέρχονται σε διαφορετικά χρονικά παράθυρα: πρώτα η μία κατεύθυνση και κατόπιν η άλλη. Ακολουθούν τη νότια λωρίδα και κινούνται με βάση τις οδηγίες που εκδίδουν οι αμερικανικές δυνάμεις.
Με αυτόν τον τρόπο, τα άδεια τάνκερ εισέρχονται στον Κόλπο, φορτώνουν πετρέλαιο από χώρες της περιοχής και επιστρέφουν προς την ανοικτή θάλασσα κάτω από στρατιωτική προστασία.
Τον συντονισμό έχει αναλάβει ειδική ομάδα εργασίας, η οποία, σύμφωνα με το αμερικανικό ρεπορτάζ, διευθύνεται από το Φορτ Μπραγκ στη Βόρεια Καρολίνα και συνεργάζεται με περιφερειακούς εταίρους στον Κόλπο.
Μαχητικά απέναντι σε drones και πυραύλους
Ο διάδρομος δεν είναι ασφαλής με την κανονική έννοια του όρου.
Είναι ασφαλέστερος επειδή καλύπτεται στρατιωτικά.
Η αμερικανική Πολεμική Αεροπορία διαθέτει μαχητικά για την αντιμετώπιση ιρανικών drones και πυραύλων κρουζ, ενώ οι ναυτικές και αεροπορικές δυνάμεις παρακολουθούν τις νυχτερινές διελεύσεις.
Αμερικανοί αξιωματούχοι υποστηρίζουν ότι η δημιουργία του διαδρόμου κατέστη δυνατή μετά από εκστρατεία δύο εβδομάδων κατά ιρανικών συστημάτων ραντάρ και θαλάσσιας επιτήρησης. Κατά την εκδοχή τους, η Τεχεράνη έχει πλέον περιορισμένη εικόνα της κίνησης στη νότια πλευρά των Στενών και στηρίζεται σε λιγοστά αποκατεστημένα ραντάρ και σε παρατηρητές επάνω σε ταχύπλοα των Φρουρών της Επανάστασης.
Οι ίδιες πηγές ισχυρίζονται ότι, εξαιτίας αυτής της μειωμένης ορατότητας, οι ιρανικές επιθέσεις κατευθύνονται συχνά προς ευρύτερες περιοχές πιθανής διέλευσης και όχι προς στόχους που παρακολουθούνται με ακρίβεια.
Ο κίνδυνος, πάντως, δεν έχει εξαφανιστεί. Πλοία έχουν πληγεί, ενώ στις αρχές της εβδομάδας οι αμερικανικές δυνάμεις φέρεται να κατέρριψαν οκτώ drones και δύο πυραύλους κρουζ.
Οι πληροφορίες αυτές προέρχονται από Αμερικανούς αξιωματούχους και δεν έχουν παρουσιαστεί μέχρι στιγμής σε μια πλήρη δημόσια στρατιωτική ενημέρωση με αναλυτικά επιχειρησιακά στοιχεία.
Δέκα εκατομμύρια βαρέλια – Και μια εικόνα που δεν είναι πλήρης
Η Ουάσιγκτον αποδίδει ήδη στον διάδρομο σημαντική αύξηση των εξαγωγών.
Οι μέσες ημερήσιες ροές προσεγγίζουν, σύμφωνα με τις αμερικανικές εκτιμήσεις, τα 10 εκατομμύρια βαρέλια. Ορισμένες νύχτες φέρεται να διακινήθηκαν 15 έως 20 εκατομμύρια βαρέλια, ενώ σε μία μόνο επιχείρηση προγραμματίστηκε η διέλευση περισσότερων από 20 πλοίων, με δυνατότητα εξόδου περίπου 15 εκατομμυρίων βαρελιών.
Οι αριθμοί αυτοί είναι τεράστιοι, αλλά χρειάζονται προσοχή.
Τα δημόσια δεδομένα παρακολούθησης πλοίων δεν εμφανίζουν πάντοτε αντίστοιχη κίνηση. Για δύο διαδοχικές ημέρες καταγράφηκαν εννέα εμπορικά πλοία ανά ημέρα, αριθμός αισθητά χαμηλότερος από τις 15 έως 20 νυχτερινές διελεύσεις που περιγράφουν οι αμερικανικές πηγές.
Η διαφορά μπορεί να εξηγείται εν μέρει από πλοία που κινούνται με κλειστούς πομποδέκτες και δεν εμφανίζονται στα συνήθη συστήματα εντοπισμού. Δεν παύει, όμως, να σημαίνει ότι η ακριβής κλίμακα της επιχείρησης δεν μπορεί ακόμη να επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα σε όλο της το εύρος.
Το βέβαιο είναι ότι η ροή παραμένει πολύ χαμηλότερη από εκείνη που υπήρχε πριν από τον πόλεμο και οι παγκόσμιες αγορές εξακολουθούν να πληρώνουν το κόστος της διαταραχής.
Το πετρέλαιο περνά – Ο πόλεμος μένει
Για τον Ντόναλντ Τραμπ, η επιχείρηση αποτελεί απόδειξη ότι οι Ηνωμένες Πολιτείες και όχι το Ιράν ελέγχουν το κρίσιμο θαλάσσιο πέρασμα.
Ο Αμερικανός πρόεδρος υποστηρίζει ότι «τεράστια ποσότητα» πετρελαίου εξέρχεται πλέον από το Ορμούζ, την ώρα που δηλώνει ότι η Ουάσιγκτον δεν διαπραγματεύεται με την Τεχεράνη, επειδή θεωρεί τις συνομιλίες χάσιμο χρόνου.
Πίσω, όμως, από την επίδειξη ισχύος βρίσκεται μια πιο σκληρή πραγματικότητα.
Η μεγαλύτερη ενεργειακή αρτηρία του πλανήτη δεν λειτουργεί πλέον με τους κανόνες της εμπορικής ναυσιπλοΐας. Λειτουργεί με νυχτερινά παράθυρα, στρατιωτικές εντολές, αεροπορική κάλυψη και τον διαρκή φόβο ενός χτυπήματος.
Οι ΗΠΑ κατάφεραν, όπως φαίνεται, να ανοίξουν μια δίοδο για το πετρέλαιο.
Δεν άνοιξαν τον δρόμο προς την ειρήνη.