Η σύγκρουση με τον Πιτ Χέγκσεθ για τις απομακρύνσεις και τις προαγωγές αξιωματικών αφήνει τον αμερικανικό Στρατό με αποδυναμωμένη κορυφή και μόλις πέντε τετράστερους στρατηγούς
Η παραίτηση του Νταν Ντρίσκολ από τη θέση του υπουργού Στρατού των ΗΠΑ δεν αποτελεί μία ακόμη συνηθισμένη αλλαγή προσώπου στην κυβέρνηση Ντόναλντ Τραμπ. Φέρνει στην επιφάνεια μια σκληρή σύγκρουση για τον έλεγχο της στρατιωτικής ηγεσίας, τη διαχείριση των προαγωγών και, τελικά, τον χαρακτήρα που αποκτά ο μεγαλύτερος Κλάδος των αμερικανικών Ενόπλων Δυνάμεων.
Ο Ντρίσκολ υπέβαλε τη Δευτέρα την παραίτησή του στον Αμερικανό Πρόεδρο και αναμένεται να αποχωρήσει από το Πεντάγωνο μέσα στις επόμενες ημέρες. Ο Λευκός Οίκος δεν ανακοίνωσε επίσημη αιτία, επιλέγοντας να αναφερθεί θετικά στη συμβολή του στην ετοιμότητα του Στρατού και στην προώθηση των κυβερνητικών προτεραιοτήτων.
Η επίσημη σιωπή, όμως, δεν διαγράφει όσα καταγράφονται εδώ και μήνες στην Ουάσιγκτον. Σύμφωνα με συγκλίνουσες πληροφορίες αμερικανικών μέσων ενημέρωσης, ο μέχρι σήμερα πολιτικός προϊστάμενος του Στρατού βρισκόταν σε διαρκή αντιπαράθεση με τον υπουργό Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ για τις απομακρύνσεις ανώτατων αξιωματικών και τις παρεμβάσεις στη διαδικασία των προαγωγών.
Η μάχη για τα ονόματα και τις προαγωγές
Η σύγκρουση δεν αφορούσε μόνο διαφορετικές απόψεις για τον εκσυγχρονισμό ή τη δομή του Στρατού. Άγγιξε τον σκληρό πυρήνα της στρατιωτικής ιεραρχίας: ποιοι αξιωματικοί θα προχωρούν, ποιοι θα απομακρύνονται και με ποια κριτήρια θα αναδεικνύεται η επόμενη γενιά διοικητών.
Ο Ντρίσκολ φέρεται να αρνήθηκε να αποσύρει ονόματα αξιωματικών από κατάλογο προαγωγών, επιμένοντας ότι η επαγγελματική διαδρομή και η αξιολόγησή τους δεν δικαιολογούσαν τον αποκλεισμό τους. Η διαφωνία οδήγησε σε άμεση παρέμβαση του Χέγκσεθ, εντείνοντας το κλίμα δυσπιστίας ανάμεσα στους δύο άνδρες.
Η ρήξη έγινε ακόμη βαθύτερη τον Απρίλιο, όταν απομακρύνθηκε πριν ολοκληρώσει τη θητεία του ο αρχηγός του Στρατού, στρατηγός Ράντι Τζορτζ. Ο Ντρίσκολ είχε υπερασπιστεί την παραμονή του, θεωρώντας ότι αποτελούσε κρίσιμο συνεργάτη στην προσπάθεια αναδιοργάνωσης και τεχνολογικής προσαρμογής του Κλάδου.
Η αποχώρηση του Τζορτζ δεν ήταν μεμονωμένη. Εντάχθηκε σε μια ευρύτερη ακολουθία απομακρύνσεων, πρόωρων αποχωρήσεων και παγωμένων προαγωγών που έχει περιορίσει δραστικά την ανώτατη διοικητική ομάδα του αμερικανικού Στρατού.
Από δέκα τετράστερους στρατηγούς έμειναν πέντε
Το μέγεθος της αλλαγής αποτυπώνεται στους αριθμούς. Από τους δέκα τετράστερους στρατηγούς του αμερικανικού Στρατού που βρίσκονταν σε ενεργές θέσεις τον Ιανουάριο του 2025, έχουν απομείνει πλέον πέντε.
Η κυβέρνηση παρουσιάζει τη μείωση των ανώτατων βαθμών ως μέρος μιας προσπάθειας περιορισμού της γραφειοκρατίας και ενίσχυσης της αποτελεσματικότητας. Οι επικριτές της, όμως, προειδοποιούν ότι η ταχύτητα, η έλλειψη δημόσιας αιτιολόγησης σε αρκετές περιπτώσεις και οι παρεμβάσεις σε συγκεκριμένες προαγωγές δημιουργούν την εικόνα πολιτικής εκκαθάρισης.
Το κρίσιμο ζήτημα δεν είναι αν μια κυβέρνηση έχει δικαίωμα να αλλάξει τη στρατιωτική ηγεσία. Το έχει. Το ερώτημα είναι αν οι αλλαγές βασίζονται σε επιχειρησιακές ανάγκες και αξιοκρατικά κριτήρια ή αν η πίστη στην εκάστοτε πολιτική γραμμή αρχίζει να μετρά περισσότερο από την εμπειρία, την υπηρεσιακή αξιολόγηση και την ικανότητα διοίκησης.
Ο άνθρωπος του Βανς που απέκτησε δικό του βάρος
Η αποχώρηση Ντρίσκολ αποκτά ακόμη μεγαλύτερη σημασία επειδή δεν επρόκειτο για έναν απομονωμένο αξιωματούχο. Είναι στενός φίλος του αντιπροέδρου Τζέι Ντι Βανς, βετεράνος του πολέμου στο Ιράκ και άνθρωπος με άμεση πρόσβαση στον Λευκό Οίκο.
Από τον Φεβρουάριο του 2025, όταν ανέλαβε τη θέση, επιχείρησε να επιταχύνει την προσαρμογή του Στρατού στα διδάγματα των σύγχρονων συγκρούσεων. Έδωσε έμφαση στα μη επανδρωμένα συστήματα, στην ταχύτερη ενσωμάτωση νέας τεχνολογίας και στην προμήθεια φθηνότερων όπλων που μπορούν να παραχθούν σε μεγάλους αριθμούς.
Παράλληλα, η κυβέρνηση τού ανέθεσε αποστολές πέρα από τα στενά όρια του αξιώματός του, μεταξύ των οποίων και επαφές σχετικές με την προσπάθεια τερματισμού του πολέμου στην Ουκρανία. Για ένα διάστημα, μάλιστα, το όνομά του είχε ακουστεί ως πιθανή εναλλακτική επιλογή για την κορυφή του Πενταγώνου — ένα στοιχείο που βάρυνε ακόμη περισσότερο τη σχέση του με τον Χέγκσεθ.
Στρατός χωρίς σταθερή κορυφή
Με την αποχώρηση Ντρίσκολ, ο αμερικανικός Στρατός κινδυνεύει να βρεθεί ταυτόχρονα χωρίς μόνιμη πολιτική ηγεσία και χωρίς επιβεβαιωμένο από τη Γερουσία αρχηγό. Η καθημερινή λειτουργία μπορεί να συνεχιστεί με αναπληρωτές, αλλά η θεσμική αβεβαιότητα στην κορυφή δεν είναι αμελητέα για μια δύναμη εκατοντάδων χιλιάδων στρατιωτών με παγκόσμια παρουσία.
Το Πεντάγωνο δεν αντιμετωπίζει απλώς μια διαδοχή προσώπων. Αντιμετωπίζει μια δοκιμασία ισορροπίας ανάμεσα στον νόμιμο πολιτικό έλεγχο των Ενόπλων Δυνάμεων και στην ανάγκη διατήρησης μιας επαγγελματικής, αξιοκρατικής και πολιτικά ουδέτερης στρατιωτικής ιεραρχίας.
Η παραίτηση Ντρίσκολ δείχνει ποιος κέρδισε την εσωτερική σύγκρουση. Εκείνο που δεν έχει ακόμη απαντηθεί είναι τι θα κοστίσει αυτή η νίκη στην επιχειρησιακή συνέχεια και στη θεσμική αντοχή του αμερικανικού Στρατού.