Η Εκκλησία τιμά τον Ιερομάρτυρα Άνθιμο Νικομηδείας, τον Όσιο Θεόκτιστο και τον Ιωαννίκιο Β΄, πρώτο Πατριάρχη της Σερβίας

Σήμερα, Πέμπτη 3 Σεπτεμβρίου, σύμφωνα με το εορτολόγιο τιμώνται ο Ιερομάρτυρας Άνθιμος, επίσκοπος Νικομηδείας, ο Όσιος Θεόκτιστος και ο Ιωαννίκιος Β΄, πρώτος Πατριάρχης της Σερβικής Εκκλησίας.

Την ονομαστική τους εορτή έχουν:

• Άνθιμος
• Αριστέα
• Αρχοντία
• Πολύδωρος
• Φοίβη
• Φοίβος

Τιμάται επίσης η μνήμη της μάρτυρος Βασιλίσσης, του ιερομάρτυρα Αριστίωνος, επισκόπου Αλεξανδρείας, της διακόνισσας Φοίβης, των μαρτύρων Χαρίτωνος και Αρχοντίωνος, του βασιλέως Κωνσταντίνου του Νέου, του νεομάρτυρα Πολυδώρου, του Οσίου Ιωάννου του δασύτριχου, διά Χριστόν σαλού, και του ιερομάρτυρα Ραφαήλ, ηγουμένου της Μονής Σισάτοβατς.

Ιερομάρτυρας Άνθιμος Νικομηδείας

Ο Άγιος Άνθιμος υπήρξε μία από τις σημαντικότερες εκκλησιαστικές μορφές της Μικράς Ασίας κατά τα τέλη του 3ου και τις αρχές του 4ου αιώνα.

Γεννήθηκε στη Νικομήδεια της Βιθυνίας, στη θέση της σημερινής πόλης Ιζμίτ της Τουρκίας. Από νεαρή ηλικία διακρίθηκε για την ευσέβεια, την ταπεινοφροσύνη και την αφοσίωσή του στη μελέτη των Θείων Γραφών.

Χειροτονήθηκε αρχικά διάκονος, στη συνέχεια πρεσβύτερος και τελικά εξελέγη επίσκοπος Νικομηδείας. Από τη θέση αυτή εργάστηκε για τη στερέωση της χριστιανικής πίστης και τη στήριξη των φτωχών και των διωκόμενων.

Η διακονία του απέκτησε ιδιαίτερη σημασία, καθώς η Νικομήδεια αποτελούσε τότε μία από τις επίσημες έδρες της Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας και βρέθηκε στο επίκεντρο του μεγάλου διωγμού που εξαπέλυσε ο αυτοκράτορας Διοκλητιανός το 303.

Για να προστατεύσει τους χριστιανούς και να εξακολουθήσει να τους καθοδηγεί, ο Άνθιμος αποσύρθηκε στο κοντινό χωριό Σένανα. Από εκεί έστελνε επιστολές στους φυλακισμένους πιστούς, ενθαρρύνοντάς τους να παραμείνουν σταθεροί παρά τα βασανιστήρια.

Μία από τις επιστολές του έπεσε στα χέρια των διωκτών και αποκάλυψε το σημείο όπου βρισκόταν. Είκοσι στρατιώτες στάλθηκαν για να τον συλλάβουν, χωρίς όμως να γνωρίζουν τη μορφή του.

Όταν τον συνάντησαν, εκείνος τους υποδέχθηκε με καλοσύνη, τους φιλοξένησε και τους προσέφερε φαγητό. Στη συνέχεια αποκάλυψε ο ίδιος την ταυτότητά του. Οι στρατιώτες συγκινήθηκαν τόσο από τη στάση του, ώστε προσφέρθηκαν να αναφέρουν ότι δεν τον είχαν βρει.

Ο Άνθιμος αρνήθηκε, επειδή δεν ήθελε να τους οδηγήσει στο ψέμα. Κατά τη διαδρομή προς τη Νικομήδεια τούς δίδαξε τη χριστιανική πίστη και, σύμφωνα με την παράδοση, τους βάπτισε.

Παρουσιάστηκε ενώπιον του Μαξιμιανού και αρνήθηκε να θυσιάσει στα είδωλα. Υπέστη σκληρά βασανιστήρια, χωρίς να απαρνηθεί την πίστη του. Τελικά αποκεφαλίστηκε το 303, σφραγίζοντας με το αίμα του τη μαρτυρία του για τον Χριστό.

Όσιος Θεόκτιστος

Ο Όσιος Θεόκτιστος υπήρξε φημισμένος ασκητής της ερήμου της Ιουδαίας και πνευματικός αδελφός του Μεγάλου Ευθυμίου.

Γεννήθηκε στα τέλη του 4ου αιώνα στην Καππαδοκία και από νεαρή ηλικία επέλεξε τη μοναχική ζωή. Μετέβη στους Αγίους Τόπους και εγκαταστάθηκε στη Λαύρα της Φαράν, όπου γνώρισε τον Μέγα Ευθύμιο.

Οι δύο ασκητές συνδέθηκαν με βαθιά πνευματική φιλία. Έπειτα από πέντε χρόνια αναζήτησαν μεγαλύτερη ησυχία και, το 411, αποσύρθηκαν σε ένα απόκρημνο φαράγγι της ερήμου της Ιουδαίας. Εκεί εγκαταστάθηκαν σε ένα μεγάλο και δυσπρόσιτο σπήλαιο, ζώντας με προσευχή, άσκηση και ελάχιστη τροφή.

Η παρουσία τους αποκαλύφθηκε από βοσκούς και σύντομα άρχισαν να καταφθάνουν άνθρωποι που επιθυμούσαν να ακολουθήσουν τη μοναχική ζωή. Το σπήλαιο μετατράπηκε σε εκκλησία και γύρω του δημιουργήθηκε ένα από τα πρώτα οργανωμένα κοινόβια της ερήμου της Ιουδαίας.

Ο Μέγας Ευθύμιος, επιθυμώντας μεγαλύτερη απομόνωση, εμπιστεύθηκε στον Θεόκτιστο την ηγουμενία και την πνευματική καθοδήγηση της αδελφότητας. Ο όσιος οργάνωσε υποδειγματικά τη ζωή της μονής, διδάσκοντας την υπακοή, την εργασία, την ταπεινοφροσύνη και την έμπρακτη αγάπη.

Ανάμεσα στους μοναχούς που καθοδήγησε συγκαταλέγεται και ο μετέπειτα μεγάλος ασκητής Σάββας ο Ηγιασμένος.

Ο Θεόκτιστος εκοιμήθη σε βαθύ γήρας στις 3 Σεπτεμβρίου 467. Στην κηδεία του παρευρέθηκαν ο Μέγας Ευθύμιος και ο Πατριάρχης Ιεροσολύμων Αναστάσιος.

Τα ερείπια της μονής του σώζονται μέχρι σήμερα στο άγριο φαράγγι Wadi Mukelik. Στον αρχαιολογικό χώρο διακρίνονται τμήματα του σπηλαίου που χρησιμοποιήθηκε ως καθολικό, ίχνη τοιχογραφιών και ψηφιδωτών, δεξαμενές νερού, το υπόγειο κοιμητήριο και κατάλοιπα του εντυπωσιακού πολυώροφου συγκροτήματος των μοναχικών κελιών.

Ιωαννίκιος Β΄, Πατριάρχης Σερβίας

Ο Ιωαννίκιος Β΄ υπήρξε ο πρώτος Πατριάρχης της Σερβικής Εκκλησίας και μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της μεσαιωνικής σερβικής ιστορίας.

Γεννήθηκε στην περιοχή του Πρίζρεν και έλαβε σημαντική μόρφωση. Πέρασε ένα διάστημα στο Άγιον Όρος και συγκεκριμένα στην Ιερά Μονή Χιλανδαρίου. Αργότερα εισήλθε στην υπηρεσία του βασιλιά Στεφάνου Δουσάν, αναλαμβάνοντας το αξίωμα του λογοθέτη.

Στις 3 Ιανουαρίου 1338 εξελέγη Αρχιεπίσκοπος όλων των Σερβικών και Παραθαλάσσιων Χωρών. Όταν ο Στέφανος Δουσάν αποφάσισε να ανακηρυχθεί αυτοκράτορας, η Σερβική Εκκλησία ανυψώθηκε σε Πατριαρχείο.

Στις 6 Απριλίου 1346 ο Ιωαννίκιος ανακηρύχθηκε πρώτος Πατριάρχης των Σέρβων, με έδρα το Ιπέκιο, το σημερινό Peć. Παρέμεινε πιστός στην ορθόδοξη παράδοση και απέρριψε την πρόταση εκκλησιαστικής ένωσης με τη Ρώμη με αντάλλαγμα στρατιωτική βοήθεια.

Εκοιμήθη στις 3 Σεπτεμβρίου 1354 και ενταφιάστηκε στο Πατριαρχικό Μοναστήρι του Ιπεκίου. Το ιστορικό μοναστηριακό συγκρότημα αποτελεί έναν από τους ιερότερους τόπους της Σερβικής Ορθόδοξης Εκκλησίας και προστατεύεται από την UNESCO ως Μνημείο Παγκόσμιας Κληρονομιάς.

Χρόνια πολλά σε όλες και όλους που γιορτάζουν σήμερα.