Επτά στιγμές σιγής στο Σημείο Μηδέν, φωτεινοί Δίδυμοι Πύργοι στον ουρανό και περισσότερες από 170.000 σελίδες αρχείων για τις συνθήκες μετά την καταστροφή.
Είκοσι πέντε χρόνια μετά τις τρομοκρατικές επιθέσεις της 11ης Σεπτεμβρίου 2001, η Νέα Υόρκη επιστρέφει σήμερα στο Σημείο Μηδέν για να τιμήσει τους ανθρώπους που χάθηκαν. Η επέτειος, όμως, στρέφει το βλέμμα και σε όσους επέζησαν εκείνης της ημέρας, αλλά συνέχισαν να αντιμετωπίζουν τις συνέπειές της για δεκαετίες.
Η φετινή τελετή αποκτά μια ιδιαίτερη προσθήκη: έβδομη στιγμή σιγής για τους ανθρώπους που πέθαναν αργότερα εξαιτίας επιπτώσεων των επιθέσεων στην υγεία τους. Παράλληλα, η δημοσιοποίηση δημοτικών αρχείων επαναφέρει το ζήτημα της ενημέρωσης και της προστασίας όσων εργάστηκαν ή έζησαν γύρω από τα συντρίμμια.
Τα ονόματα πίσω από τους αριθμούς
Στο Εθνικό Μνημείο της 11ης Σεπτεμβρίου θα ακουστούν τα ονόματα 2.983 θυμάτων: των 2.977 ανθρώπων που σκοτώθηκαν στις επιθέσεις του 2001 και των έξι που έχασαν τη ζωή τους στη βομβιστική επίθεση στο Παγκόσμιο Κέντρο Εμπορίου το 1993.
Οι έξι καθιερωμένες στιγμές σιγής ακολουθούν το χρονικό της τραγωδίας: τις προσκρούσεις στους δύο πύργους και στο Πεντάγωνο, τη συντριβή της πτήσης 93 στην Πενσιλβάνια και τις καταρρεύσεις των πύργων. Η έβδομη θα τηρηθεί μετά την ολοκλήρωση της ανάγνωσης των ονομάτων, αναγνωρίζοντας ότι ο ανθρώπινος απολογισμός δεν περιορίζεται στην ημέρα των επιθέσεων. .
Η μνήμη φωτίζει τον ουρανό
Στις εκδηλώσεις που προηγήθηκαν, 2.977 drones σχημάτισαν πάνω από το λιμάνι της Νέας Υόρκης την εικόνα των Δίδυμων Πύργων. Κάθε φωτεινό σημείο αντιστοιχούσε σε ένα θύμα των επιθέσεων του 2001.
Μετά τη δύση του ηλίου αναμένεται το «Tribute in Light», με τις δύο κατακόρυφες δέσμες φωτός που συμβολίζουν τους πύργους. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει επίσης διαθρησκειακή τελετή στον ελληνορθόδοξο ναό του Αγίου Νικολάου, με παρουσία του Αρχιεπισκόπου Αμερικής Ελπιδοφόρου, και συναυλία στο Κέντρο Παραστατικών Τεχνών Πέρελμαν.
Η αστυνομική παρουσία στο Κάτω Μανχάταν προβλέπεται ενισχυμένη. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις που παρατίθενται στο δημοσίευμα, η επικεφαλής της αστυνομίας Τζέσικα Τις ανέφερε ότι δεν υπάρχει συγκεκριμένη απειλή κατά της πόλης. Ο σχεδιασμός περιλαμβάνει ειδικές μονάδες, έλεγχο μη επανδρωμένων αεροσκαφών και κυκλοφοριακούς περιορισμούς.
Στη Νέα Υόρκη αναμένονται ο αντιπρόεδρος Τζέι Ντι Βανς, ο δήμαρχος Ζόραν Μαμντάνι και η κυβερνήτης Κάθι Χόκουλ, ενώ ο Ντόναλντ Τραμπ πρόκειται να συμμετάσχει στην τελετή του Πενταγώνου.
Τα αρχεία ανοίγουν, τα ερωτήματα παραμένουν
Στις 8 Σεπτεμβρίου, ο Δήμος της Νέας Υόρκης ανακοίνωσε τη δημοσιοποίηση περισσότερων από 170.000 σελίδων εγγράφων για την ποιότητα του αέρα, τις ανησυχίες για την υγεία και την αντίδραση των υπηρεσιών μετά τις επιθέσεις. Η κίνηση συνδέεται με τον συμβιβασμό δύο δικαστικών υποθέσεων που είχε κινήσει η οργάνωση 9/11 Health Watch.
Στο υλικό περιλαμβάνονται το γνωστό «Harding Memo» και αρχεία που, σύμφωνα με τον Δήμο, εντοπίστηκαν μόλις το 2025, παρά προηγούμενα αιτήματα πρόσβασης. Προβλέπεται να ακολουθήσουν επιπλέον δημοσιοποιήσεις.
Τα έγγραφα προσφέρουν υλικό για τον έλεγχο συγκεκριμένων ερωτημάτων: τι γνώριζαν οι αρμόδιοι για τους περιβαλλοντικούς κινδύνους, πότε το γνώριζαν και πώς ενημέρωσαν διασώστες, εργαζομένους και κατοίκους. Η δημοσιοποίησή τους δεν υποκαθιστά την αναλυτική εξέταση κάθε στοιχείου ούτε συνιστά από μόνη της δικαστική κρίση για επιμέρους ευθύνες.
Ένα τέταρτο του αιώνα αργότερα, η έβδομη στιγμή σιγής υπενθυμίζει ότι για πολλές οικογένειες η απώλεια ήρθε χρόνια μετά την κατάρρευση των πύργων. Η τιμή στη μνήμη τους συνδέεται με μια συνεχιζόμενη υποχρέωση: φροντίδα για όσους εξακολουθούν να υποφέρουν και πρόσβαση στις απαντήσεις που αναζητούν.