Η λευκή μπλούζα δεν καθιστά κάθε υπόσχεση επιστήμη. Και η πολιτεία οφείλει να προστατεύει τον ασθενή πριν χρειαστεί να αναζητήσει υπευθύνους.
Όταν ένας άνθρωπος περνά την πόρτα ενός ιατρείου, παραδίδει κάτι πολύ σημαντικότερο από τα χρήματά του: την εμπιστοσύνη του. Πιστεύει ότι οι τίτλοι έχουν ελεγχθεί, ότι οι πράξεις που του προτείνονται έχουν επιστημονική βάση και ότι υπάρχουν κανόνες που προστατεύουν τη ζωή του.
Αυτή την εμπιστοσύνη κανείς δεν δικαιούται να τη μετατρέπει σε εμπορικό πλεονέκτημα για να πουλά ατεκμηρίωτες υποσχέσεις.
Η λέξη «θεραπεία» συνεπάγεται ευθύνη. Δεν είναι διαφημιστικό εύρημα.
Δεν αρκεί να βαφτίσεις μια μέθοδο «κβαντική», «ενεργειακή» ή «ολιστική» για να αποδείξεις ότι λειτουργεί. Δεν αρκεί ένα βιογραφικό φορτωμένο τίτλους ούτε μια ιστοσελίδα γεμάτη εντυπωσιακές διατυπώσεις. Ούτε, βέβαια, η υψηλή τιμή αποτελεί πιστοποιητικό αποτελεσματικότητας.
Το ερώτημα είναι συγκεκριμένο: τι ακριβώς προσφέρει η προτεινόμενη παρέμβαση, για ποια πάθηση, με ποιες αποδείξεις και με ποιους κινδύνους;
Όποιος ζητά από τον ασθενή να πληρώσει και να εμπιστευτεί το σώμα του οφείλει να μπορεί να απαντήσει. Καθαρά, κατανοητά και χωρίς υπεκφυγές.
Η επιστημονική αξιολόγηση απαιτεί ακρίβεια. Κάθε πρακτική πρέπει να εξετάζεται ξεχωριστά, για τη συγκεκριμένη χρήση της. Η δυνατότητα ανακούφισης ενός συμπτώματος δεν δικαιολογεί υποσχέσεις ίασης σοβαρών ασθενειών. Και η επίκληση της «φυσικής προέλευσης» δεν απαλλάσσει κανένα προϊόν από τον έλεγχο ασφάλειας.
Ακριβώς γι’ αυτό χρειάζονται ελεγκτικοί μηχανισμοί που να κάνουν τη δουλειά τους συστηματικά.
Η πολιτεία και οι Ιατρικοί Σύλλογοι οφείλουν να εξηγούν πώς ελέγχουν τις διαφημιζόμενες υπηρεσίες, τα προβαλλόμενα προσόντα και τις συνθήκες εφαρμογής των ιατρικών πράξεων. Πώς εντοπίζουν παραπλανητικούς ισχυρισμούς. Πόσο γρήγορα εξετάζουν καταγγελίες. Ποιες συνέπειες επιβάλλονται όταν τεκμηριώνονται παραβάσεις.
Μια ανακοίνωση ελέγχου μετά από σοβαρό περιστατικό δεν απαντά από μόνη της στο ερώτημα της πρόληψης. Χρειάζονται στοιχεία για όσα γίνονταν προηγουμένως και συγκεκριμένες αλλαγές όπου αποδεικνύονται κενά.
Ο πολίτης δεν μπορεί να υποχρεώνεται να γίνει ερευνητής, φαρμακολόγος και επιθεωρητής για να διαπιστώσει αν αυτό που του προσφέρεται έχει πραγματικό επιστημονικό υπόβαθρο.
Και είναι απαράδεκτο, όταν κάτι πάει στραβά, να ακούγεται το βολικό «ας πρόσεχε».
Ο άνθρωπος που πονά, που φοβάται μια διάγνωση ή που έχει εξαντληθεί αναζητώντας λύση χρειάζεται μεγαλύτερη προστασία. Η αγωνία του δεν αποτελεί άδεια εκμετάλλευσης. Η επιθυμία του να ελπίσει δεν μειώνει την ευθύνη εκείνου που του υπόσχεται αποτέλεσμα.
Αντίστοιχα, η ενημέρωση πριν από μια πράξη πρέπει να έχει ουσία. Ο ασθενής χρειάζεται να γνωρίζει το αναμενόμενο όφελος, τις αβεβαιότητες, τους κινδύνους και τις διαθέσιμες επιλογές. Μια υπογραφή σε ένα έντυπο δεν μπορεί να υποκαθιστά αυτή τη συζήτηση.
Το κύρος του ιατρικού κόσμου προστατεύεται με διαφάνεια, έλεγχο και λογοδοσία. Με την ίδια αυστηρότητα για όλους, ανεξάρτητα από γνωριμίες, πελατεία ή δημόσια προβολή.
Όποιος εμπορεύεται θεραπευτικές υποσχέσεις οφείλει αποδείξεις. Όποιος εποπτεύει τις υπηρεσίες υγείας οφείλει αποτελέσματα. Ο ασθενής δεν οφείλει να πληρώσει με την υγεία του την απόσταση ανάμεσα στα δύο.