Στα 450 εκατ. ευρώ υπολογίζεται η άμεση δυνατότητα παρεμβάσεων — υπό προϋποθέσεις το σενάριο αύξησης των πόρων στα 1,3–1,5 δισ. ευρώ.
Με περιορισμένα δημοσιονομικά περιθώρια καλείται να αντιμετωπίσει η Ελλάδα τις πιέσεις από την ενεργειακή ακρίβεια, την ώρα που σε ευρωπαϊκό επίπεδο παραμένει δύσκολη η συμφωνία για ευρύτερα μέτρα στήριξης. Το κρίσιμο ζήτημα είναι πόσο μπορούν να αυξηθούν οι δαπάνες για την ανακούφιση νοικοκυριών και επιχειρήσεων και με ποιους όρους θα επιτραπούν πρόσθετες παρεμβάσεις.
Η συζήτηση για μεγαλύτερη ευελιξία στους δημοσιονομικούς κανόνες διατηρεί ανοικτό ένα παράθυρο ενίσχυσης. Ωστόσο, το ενδεχόμενο αυτό δεν αποτελεί ακόμη εγκεκριμένο πακέτο ούτε εξασφαλισμένη χρηματοδότηση.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εμφανίζεται επιφυλακτική απέναντι σε μια γενικευμένη χαλάρωση για ενεργειακές δαπάνες. Βασικό σημείο προβληματισμού παραμένει η εμπειρία του 2022, όταν έκτακτες παρεμβάσεις απέκτησαν οριζόντιο χαρακτήρα και ορισμένες διατηρήθηκαν για μεγαλύτερο διάστημα από την περίοδο της εντονότερης πίεσης στις τιμές.
Στο πλαίσιο αυτό, η κατεύθυνση της συζήτησης παραπέμπει σε προσωρινές ενισχύσεις, με σαφείς δικαιούχους και προτεραιότητα στα οικονομικά ασθενέστερα νοικοκυριά. Το εύρος και η διάρκεια της κρίσης παραμένουν καθοριστικοί παράγοντες για τις τελικές αποφάσεις.
Για την Ελλάδα, οι υπολογισμοί που βρίσκονται στο τραπέζι περιλαμβάνουν περιθώριο περίπου 200 εκατ. ευρώ για πρόσθετα μέτρα και πρόβλεψη 250 εκατ. ευρώ για το επίδομα θέρμανσης. Το άθροισμα φτάνει τα 450 εκατ. ευρώ, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι ολόκληρο το ποσό αποτελεί νέο, ελεύθερα διαθέσιμο κονδύλι: η πρόβλεψη για τη θέρμανση έχει ήδη συγκεκριμένο προορισμό.
Η δυνατότητα μεγαλύτερης παρέμβασης συνδέεται με την πορεία των δημοσιονομικών μεγεθών και τις ευρωπαϊκές αποφάσεις. Το σενάριο για πρωτογενές πλεόνασμα 4%–4,2% του ΑΕΠ το 2026, έναντι στόχου 3,2%, δημιουργεί προσδοκίες για πρόσθετο περιθώριο μετά την οριστικοποίηση των στοιχείων τον Απρίλιο του 2027.
Σε αυτή τη βάση εξετάζεται η προοπτική επιπλέον δαπανών περίπου 850–900 εκατ. ευρώ. Εφόσον επιβεβαιωθούν οι εκτιμήσεις και εξασφαλιστούν οι αναγκαίες προϋποθέσεις, οι συνολικοί πόροι στήριξης θα μπορούσαν να κινηθούν προς τα 1,3–1,5 δισ. ευρώ. Πρόκειται για δυνητική δυνατότητα και όχι για ήδη ανακοινωμένες παροχές.
Στις επιλογές παραμένει και η μείωση του Ειδικού Φόρου Κατανάλωσης στα καύσιμα. Μια τέτοια παρέμβαση συνεπάγεται απώλεια φορολογικών εσόδων, ενώ το τελικό όφελος για τον καταναλωτή εξαρτάται από το κατά πόσο η μείωση θα μεταφερθεί στην τιμή πώλησης. Παράλληλα, η επαναφορά του φόρου μετά τη λήξη ενός προσωρινού μέτρου θα αποτελούσε δύσκολη πολιτική απόφαση.
Το ουσιαστικό στοίχημα είναι η στήριξη να φτάσει εγκαίρως σε όσους δυσκολεύονται να καλύψουν τις ενεργειακές τους ανάγκες. Ανάμεσα στις προβλέψεις για πλεονάσματα και στους ευρωπαϊκούς περιορισμούς, τα νοικοκυριά χρειάζονται συγκεκριμένες αποφάσεις: ποιοι θα ενισχυθούν, με τι ποσό και πότε.