Η αισιοδοξία της Jumbo, τα εκατομμύρια των διανομών και η μεγάλη απόσταση ανάμεσα στο εταιρικό ταμείο και στο πορτοφόλι του καταναλωτή.
«Οι δυσκολίες μάς κάνουν καλό», λέει ο Απόστολος Βακάκης. Η πιο σημαντική λέξη σε αυτή τη φράση είναι το «μάς». Γιατί προσδιορίζει με αξιοθαύμαστη ακρίβεια ποιος μπορεί να ωφελείται από μια κρίση — και αφήνει έξω όλους εκείνους που απλώς προσπαθούν να την περάσουν όρθιοι.
Στις δηλώσεις του, όπως αποτυπώνονται στο δημοσίευμα του Capital, ο επικεφαλής της Jumbo περιγράφει μια εταιρεία που επενδύει μέσα στην αβεβαιότητα, αναζητεί ευκαιρίες και διαθέτει την οικονομική αντοχή να περιμένει την επόμενη ανάκαμψη. Επιχειρηματικά, η στρατηγική έχει λογική. Το πρόβλημα αρχίζει όταν η δυνατότητα του ισχυρού να αγοράζει μέσα στην κρίση παρουσιάζεται περίπου ως μέτρο θάρρους για όλους τους υπόλοιπους.
Είναι εύκολο να εξυμνείς την τόλμη όταν διαθέτεις γερό ταμείο. Για τον μικρό επαγγελματία, όμως, η αναβολή μιας επένδυσης μπορεί να είναι ο μόνος τρόπος να πληρωθούν οι επόμενοι μισθοί. Για μια οικογένεια, η περικοπή μιας αγοράς μπορεί να εξασφαλίζει το ενοίκιο. Η οικονομική στενότητα δεν είναι ελάττωμα χαρακτήρα. Και η έλλειψη ρευστότητας δεν θεραπεύεται με σεμινάρια γενναιότητας.
Η Jumbo λειτουργεί χωρίς τραπεζικό δανεισμό και στο τέλος Ιουνίου τα διαθέσιμά της υπερέβαιναν τις υποχρεώσεις από μισθώσεις κατά 485,65 εκατ. ευρώ. Πρόκειται για ισχυρή χρηματοοικονομική θέση. Ακριβώς γι’ αυτό, οι συγκρίσεις με εκείνους που φρενάρουν μπροστά στην αβεβαιότητα χρειάζονται λίγη περισσότερη σεμνότητα.
Όποιος έχει σωσίβιο, λέμβο και μηχανή, ας μην παραδίδει μαθήματα κολύμβησης σε εκείνον που παλεύει με τα χέρια.
Η ελληνική αγορά, κατά τον κ. Βακάκη, ξεπέρασε τις προσδοκίες της διοίκησης. Οι πωλήσεις της Jumbo στην Ελλάδα αυξήθηκαν κατά 7,08% στο πρώτο εξάμηνο. Ωραία για την εταιρεία. Μόνο που ένας αυξημένος τζίρος δεν αποτελεί αυτομάτως πιστοποιητικό κοινωνικής ευημερίας.
Ο καταναλωτής μπορεί να αγοράζει περισσότερο από μια συγκεκριμένη αλυσίδα επειδή μετακινείται από ακριβότερες επιλογές. Μπορεί να περιορίζει άλλες δαπάνες. Μπορεί να συγκεντρώνει σε ένα κατάστημα αγορές που προηγουμένως μοίραζε αλλού. Αυτές είναι πιθανές εξηγήσεις, όχι διαπιστώσεις για τα συγκεκριμένα αποτελέσματα. Αρκούν, όμως, για να θυμίσουν ότι η απόδειξη του ταμείου δεν αποκαλύπτει ολόκληρη τη ζωή εκείνου που πληρώνει.
Άλλωστε, ούτε ο ίδιος απέδωσε την επίδοση σε έναν συγκεκριμένο παράγοντα. Η επιφύλαξη αυτή είναι ορθότερη από οποιαδήποτε θριαμβολογία θα επιχειρούσε να μετατρέψει τις πωλήσεις μιας επιχείρησης σε δημοψήφισμα για την κατάσταση της χώρας.
Υπάρχει και η περίφημη ατάκα «Δεν είμαστε Άγιος Βασίλης», που ειπώθηκε για τις τιμές αγοράς ακινήτων. Σαφές και θεμιτό: η Jumbo υπερασπίζεται το συμφέρον της και δεν αγοράζει σε οποιαδήποτε αποτίμηση. Την ίδια κατανόηση δικαιούται και ο πελάτης όταν ψάχνει χαμηλότερες τιμές, όπως και ο εργαζόμενος όταν διεκδικεί καλύτερη αμοιβή. Ο καθένας κάνει τον λογαριασμό του. Απλώς οι λογαριασμοί δεν έχουν όλοι τον ίδιο αριθμό μηδενικών.
Οι συνολικές διανομές του 2026 προς τους μετόχους φθάνουν, σύμφωνα με το ίδιο δημοσίευμα, περίπου τα 295,6 εκατ. ευρώ. Η ανταμοιβή των μετόχων αποτελεί επιχειρηματική επιλογή. Παραμένει, ωστόσο, απολύτως εύλογο το κοινωνικό ερώτημα: πώς μοιράζεται η επιτυχία με τους εργαζομένους και τι μετρήσιμο όφελος φθάνει στον καταναλωτή; Η επίκληση της παραγωγικότητας χρειάζεται περιεχόμενο και για όσους τη δημιουργούν καθημερινά.
Για τη Στερεά Ελλάδα υπάρχει και ένα συγκεκριμένο ζήτημα πίσω από τη γενική αισιοδοξία: επανεξετάζεται ο χρόνος έναρξης του νέου κέντρου διανομής στα Οινόφυτα, λόγω αλλαγών στην εφοδιαστική οργάνωση. Δεν αναφέρεται ακύρωση. Χρειάζεται, όμως, σαφήνεια για το χρονοδιάγραμμα. Οι τοπικές κοινωνίες έχουν λόγο να ζητούν συγκεκριμένες απαντήσεις για τις επενδύσεις που τις αφορούν.
Κανείς δεν απαιτεί από μια επιχείρηση να απολογηθεί επειδή αναπτύσσεται. Η δημόσια κριτική αφορά την ευκολία με την οποία η εταιρική επιτυχία γίνεται μάθημα ζωής προς ανθρώπους που ξεκινούν από εντελώς διαφορετική θέση.
Οι δυσκολίες μπορούν πράγματι να ανοίγουν ευκαιρίες για μια ισχυρή εταιρεία. Για τον άνθρωπο που μετρά τι του περισσεύει μέχρι το τέλος του μήνα, η ίδια δυσκολία έχει άλλο όνομα: αγωνία.
Και η αγωνία του πελάτη δεν γίνεται μικρότερη επειδή μεγαλώνει το ταμείο εκείνου που τον εξυπηρετεί.