Βαριές καταγγελίες για τη διαχείριση των επιζωοτιών και την επιβίωση των κτηνοτρόφων. Το ρουμανικό σχέδιο με 1,3 εκατομμύρια δωρεάν δόσεις απαιτεί συγκεκριμένες απαντήσεις από την ελληνική κυβέρνηση.
Με ιδιαίτερα σκληρή γλώσσα παρεμβαίνει ο κτηνοτρόφος και αγροτοσυνδικαλιστής Θωμάς Μόσχος στη συζήτηση για την αντιμετώπιση της ευλογιάς και της πανώλης των αιγοπροβάτων, καταλογίζοντας στην κυβέρνηση σοβαρές ευθύνες για την έκταση της καταστροφής και την αδυναμία πληγέντων παραγωγών να επιστρέψουν στη δουλειά τους.
Στην τοποθέτησή του κάνει λόγο για 700.000 θανατωμένα ζώα και 3.000 οικογένειες χωρίς εργασία, ενώ υπολογίζει σε τουλάχιστον 200 εκατομμύρια ευρώ τη ζημιά στο αγροτικό ΑΕΠ και σε τουλάχιστον 400 εκατομμύρια ευρώ τις αποζημιώσεις και τις δαπάνες ταφής. Τα μεγέθη αυτά αποτελούν δικές του καταγγελίες και εκτιμήσεις, χωρίς να έχουν επιβεβαιωθεί ανεξάρτητα στο σύνολό τους.
Πίσω από την αντιπαράθεση βρίσκεται ένα απολύτως συγκεκριμένο ερώτημα: ποιο είναι το σχέδιο για να παραμείνει ο κτηνοτρόφος παραγωγός μετά την απώλεια του κοπαδιού του; Γιατί η καταβολή μιας αποζημίωσης δεν αποκαθιστά αυτομάτως την παραγωγή, το εισόδημα και την προοπτική μιας εκμετάλλευσης.
Ο Μόσχος αμφισβητεί την κυβερνητική επιχειρηματολογία για τον εμβολιασμό, υποστηρίζοντας ότι οι δικαιολογίες άλλαζαν όσο η κρίση συνεχιζόταν. Στο επίκεντρο της κριτικής του τοποθετεί τη Ρουμανία.
Και εδώ υπάρχει συγκεκριμένο επίσημο στοιχείο: η ρουμανική κτηνιατρική αρχή ANSVSA ανακοίνωσε στις 11 Σεπτεμβρίου 2026 ότι εξασφάλισε δωρεάν από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή ένα εκατομμύριο δόσεις για την ευλογιά των αιγοπροβάτων και 300.000 για την πανώλη των μικρών μηρυκαστικών. Το σχέδιο καταρτίστηκε με συμμετοχή ειδικών και διαβούλευση με οργανώσεις κτηνοτρόφων, συνδυάζοντας εμβολιασμό, βιοασφάλεια, επιτήρηση και ιχνηλασιμότητα.
Η σύγκριση, ωστόσο, χρειάζεται ακρίβεια. Οι ανακοινώσεις της ANSVSA περιγράφουν σχέδιο επανέναρξης και σταθεροποίησης των εξαγωγών υπό προϋποθέσεις. Διακρίνουν τις εξαγωγές ζωντανών ζώων από το εμπόριο κρέατος και επεξεργασμένων προϊόντων, προβλέποντας διαφορετική αντιμετώπιση ανά περιοχή και συμφωνίες με τρίτες χώρες. Συνεπώς, δεν τεκμηριώνουν τον γενικό ισχυρισμό ότι ο εμβολιασμός συνεπάγεται αυτομάτως ανεμπόδιστες εξαγωγές.
Αυτό ακριβώς κάνει αναγκαία μια ουσιαστική απάντηση από την ελληνική κυβέρνηση. Ποια συγκριτική αξιολόγηση έγινε για τις διαθέσιμες στρατηγικές; Ποιο κόστος υπολογίστηκε για κάθε επιλογή; Ποιες δυνατότητες ευρωπαϊκής υποστήριξης εξετάστηκαν; Και ποιο εφαρμόσιμο χρονοδιάγραμμα υπάρχει για την ανασύσταση των εκμεταλλεύσεων;
Ο Μόσχος καταγγέλλει ότι η επιστροφή στην παραγωγή παραμένει αδιέξοδη για πληγέντες κτηνοτρόφους. Η καταγγελία αυτή απαιτεί απάντηση με στοιχεία: πόσες μονάδες επαναλειτούργησαν, πόσες περιμένουν και ποια εμπόδια πρέπει να αρθούν.
Η πολιτική ευθύνη κρίνεται και από την επόμενη ημέρα. Από το αν ο άνθρωπος που έχασε το κοπάδι του μπορεί να ξαναστήσει την εκμετάλλευσή του, να καλύψει τις υποχρεώσεις του και να παραμείνει στον τόπο του.
Η κυβέρνηση οφείλει να παρουσιάσει δημόσια τον απολογισμό και το σχέδιό της. Με μετρήσιμους στόχους, διαθέσιμη χρηματοδότηση και ημερομηνίες. Η ελληνική κτηνοτροφία χρειάζεται προοπτική που να φτάνει μέχρι τον στάβλο.