Πέντε χρόνια μετά την υπογραφή της σύμβασης, η Εύβοια εξακολουθεί να αγωνιά για τη σύνδεση με τον Βορρά. Απαιτούνται δημόσιος οικονομικός απολογισμός και ανεξάρτητος τεχνικός έλεγχος.
Πόση υπομονή θεωρούν ότι χρωστούν ακόμη οι πολίτες της Εύβοιας; Οι κατολισθήσεις στο Δερβένι και η διακοπή της κυκλοφορίας και στα δύο ρεύματα επαναφέρουν ένα ερώτημα που καμία ανακοίνωση περί επιφυλακής δεν μπορεί να παρακάμψει: τι ακριβώς έχει γίνει για την ασφάλεια αυτού του δρόμου, πόσο έχει κοστίσει και ποιο αποτέλεσμα έχει παραδοθεί στους κατοίκους;
Το κλείσιμο ενός επικίνδυνου δρόμου είναι αναγκαίο μέτρο προστασίας. Η πολιτική λογοδοσία, όμως, αρχίζει από όσα προηγήθηκαν της μπάρας. Από τον σχεδιασμό, τις συμβάσεις, τα χρονοδιαγράμματα, τη συντήρηση και τον έλεγχο των παρεμβάσεων. Εκεί χρειάζονται απαντήσεις με ημερομηνίες και ποσά.
Και στο Δερβένι υπάρχουν συγκεκριμένα ποσά που επιβάλλουν συγκεκριμένες εξηγήσεις.
Το έργο στο τμήμα Παγώντας–Δερβένι είχε αρχικό προϋπολογισμό 4.200.000 ευρώ με ΦΠΑ. Η σύμβαση υπογράφηκε στις 5 Αυγούστου 2021, για 2.960.198,74 ευρώ με ΦΠΑ. Στον εγκεκριμένο ανακεφαλαιωτικό πίνακα που καταγράφεται στην απόφαση παράτασης του Ιουλίου 2026, το ποσό εμφανίζεται στα 3.835.198,74 ευρώ με ΦΠΑ.
Η διαφορά από την αρχική σύμβαση είναι 875.000 ευρώ. Χρειάζεται αναλυτική εξήγηση: ποιες μεταβολές, αναθεωρήσεις ή πρόσθετες προβλέψεις τη συνθέτουν, ποιες εργασίες πιστοποιήθηκαν και ποια ποσά εξοφλήθηκαν; Η διαφορά αυτή δεν αποτελεί από μόνη της απόδειξη υπερκοστολόγησης. Αποτελεί απολύτως συγκεκριμένο αντικείμενο ελέγχου.
Το πραγματικό σύνολο των πληρωμών δεν προκύπτει από τα έγγραφα που εξετάστηκαν. Προϋπολογισμός, ποσό σύμβασης, ανακεφαλαιωτικός πίνακας και εξοφλημένη δαπάνη είναι διαφορετικά μεγέθη. Η Περιφέρεια οφείλει να παρουσιάσει καθένα ξεχωριστά, ώστε οι πολίτες να γνωρίζουν πού ακριβώς βρίσκεται κάθε ευρώ.
Υπάρχει και το χρονοδιάγραμμα. Η αρχική ημερομηνία περαίωσης ήταν η 4η Ιανουαρίου 2023. Με την απόφαση του Ιουλίου 2026 εγκρίθηκε παράταση μέχρι τις 15 Οκτωβρίου 2026. Πέντε χρόνια μετά την υπογραφή, η ολοκλήρωση εξακολουθεί να αποτελεί εκκρεμότητα. Αυτό απαιτεί συνολικό απολογισμό των καθυστερήσεων και των ευθυνών.
Η ίδια απόφαση καταγράφει ολοκλήρωση περίπου του 95% του φυσικού αντικειμένου της αρχικής σύμβασης. Για την τελευταία παράταση επικαλείται τον σεισμό του Ιουνίου, τις κατολισθήσεις και την ανάγκη ελέγχου και καθαρισμού των συστημάτων προστασίας. Αυτές οι εξηγήσεις πρέπει να συνεκτιμηθούν. Παραμένει, όμως, το ερώτημα τι καθυστέρησε την ολοκλήρωση σε ολόκληρη την προηγούμενη περίοδο.
Παράλληλα, έχει ανακοινωθεί νέα χρηματοδότηση 3 εκατομμυρίων ευρώ για πρόσθετες παρεμβάσεις σε άλλα σημεία της ζώνης του Δερβενίου, λόγω ζημιών του Δεκεμβρίου 2024. Ο σχετικός διαγωνισμός έχει δημοσιευμένη προθεσμία λήξης στις 30 Σεπτεμβρίου 2026. Πρόκειται για ξεχωριστό έργο υπό δημοπράτηση, όχι για τεκμηριωμένη πληρωμή τριών εκατομμυρίων.
Ούτε η πρόσθεση των ποσών ούτε η καταμέτρηση των ανακοινώσεων συνιστούν έλεγχο. Έλεγχος σημαίνει να αντιστοιχίζεται κάθε δαπάνη σε συγκεκριμένη εργασία και κάθε εργασία σε συγκεκριμένο σημείο του δρόμου.
Ο περιφερειάρχης Φάνης Σπανός και ο αντιπεριφερειάρχης Εύβοιας Γιώργος Κελαϊδίτης οφείλουν να δώσουν δημόσια αυτόν τον λογαριασμό. Με τις συμβάσεις, τις τροποποιήσεις, τις πιστοποιήσεις, τις πληρωμές και τις εκθέσεις ελέγχου συγκεντρωμένες και κατανοητές.
Χρειάζεται επίσης ανεξάρτητος τεχνικός έλεγχος που να απαντήσει στο πιο κρίσιμο ερώτημα: οι σημερινές καταπτώσεις σημειώθηκαν σε θέσεις όπου είχαν ήδη γίνει παρεμβάσεις ή σε ακάλυπτα τμήματα; Λειτούργησαν τα συστήματα προστασίας σύμφωνα με τη μελέτη; Είχαν πραγματοποιηθεί οι απαραίτητοι καθαρισμοί και έλεγχοι μετά τον σεισμό; Ποια σημεία παραμένουν εκτεθειμένα και πότε θα αντιμετωπιστούν;
Χωρίς αυτή την αντιπαραβολή δεν τεκμηριώνεται ούτε τεχνική αστοχία ούτε επάρκεια των έργων. Η κοινωνία δικαιούται να μάθει τι συνέβη, με αυτοψία και μετρήσιμα ευρήματα.
Για τον κάτοικο που πρέπει να μετακινηθεί, τον επαγγελματία που μεταφέρει προϊόντα και την οικογένεια που χρειάζεται πρόσβαση σε υπηρεσίες, ο δρόμος αυτός είναι καθημερινή ανάγκη. Η αβεβαιότητα έχει κόστος σε χρόνο, χρήμα και ασφάλεια. Αυτό το κόστος δεν εμφανίζεται στους πανηγυρικούς απολογισμούς των χρηματοδοτήσεων.
Η κακοκαιρία απαιτεί επιχειρησιακή ετοιμότητα. Η διαχείριση δημόσιων έργων απαιτεί διαφάνεια και λογοδοσία. Οι αρμόδιοι οφείλουν και τα δύο.
Ο δρόμος έκλεισε για την προστασία των πολιτών. Ανοίξτε τώρα τους φακέλους των έργων για την προστασία του δημόσιου χρήματος. Πόσα πληρώθηκαν, για ποιες εργασίες και με ποιο ελεγμένο αποτέλεσμα;