Καταγγελία για συμβάσεις 39,9 εκατ. ευρώ συν ΦΠΑ επί ΝΔ θέτει το υπουργείο μπροστά σε ένα απλό ερώτημα: ποιο είναι το μετρήσιμο όφελος για τη δημόσια εκπαίδευση;
Σχεδόν 40 εκατομμύρια ευρώ για συμβουλευτικές υπηρεσίες στο Υπουργείο Παιδείας: αυτό είναι το ύψος των συμβάσεων που καταγγέλλει ο Βασίλης Βιλιάρδος, επικαλούμενος απάντηση που έλαβε. Συγκεκριμένα, αναφέρει 39.918.142 ευρώ συν ΦΠΑ κατά την περίοδο διακυβέρνησης της ΝΔ, δίνοντας ιδιαίτερη έμφαση στα χρόνια μετά το 2023.
Το ποσό απαιτεί πλήρη τεκμηρίωση. Τα αποσπάσματα πινάκων που συνοδεύουν την καταγγελία εμφανίζουν αναδόχους, συμβατικά ποσά και αντικείμενα υποστήριξης, αλλά δεν επιτρέπουν αυτοτελή επαλήθευση του συνολικού αθροίσματος. Επιπλέον, η συμβατική αξία δεν ταυτίζεται αυτομάτως με χρήματα που έχουν ήδη καταβληθεί. Αυτές τις διευκρινίσεις οφείλει να δώσει αναλυτικά το υπουργείο.
Η πολιτική ουσία, πάντως, δεν χωράει πίσω από μια στήλη αριθμών. Όταν το Δημόσιο αγοράζει συμβουλές εκατομμυρίων, ο πολίτης δικαιούται να γνωρίζει τι ακριβώς παραδόθηκε, ποιος το αξιολόγησε και ποιο πρόβλημα λύθηκε.
Στους πίνακες διακρίνονται περιγραφές όπως υποστήριξη του τομέα Παιδείας, της επιτελικής δομής ΕΣΠΑ και του Ταμείου Ανάκαμψης. Πρόκειται για τίτλους αντικειμένων. Για να αποδειχθεί η χρησιμότητα της δαπάνης χρειάζονται τα ίδια τα παραδοτέα και η αξιολόγησή τους.
Διότι ο τίτλος «σύμβουλος υποστήριξης» μπορεί να καλύπτει απαιτητική και αναγκαία εργασία. Μπορεί όμως να παραμένει και μια εξαιρετικά βολική διοικητική περιγραφή, αν κανείς δεν εξηγεί δημόσια ποια υπηρεσία αγοράστηκε και γιατί κόστισε τόσο. Την απάντηση τη δίνουν τα στοιχεία, όχι οι διαβεβαιώσεις.
Η κυβέρνηση καλείται να δημοσιοποιήσει συγκεντρωτικά τις σχετικές συμβάσεις, τις διαδικασίες επιλογής, τις τροποποιήσεις τους, τις πληρωμές και τα πρωτόκολλα παραλαβής. Να εξηγήσει επίσης ποιες ανάγκες απαιτούσαν εξωτερική εξειδίκευση και ποιες θα μπορούσαν να καλυφθούν με ενίσχυση των υπηρεσιών του υπουργείου.
Γιατί υπάρχει και ένα βαθύτερο ζήτημα: τι μένει μέσα στη δημόσια διοίκηση όταν ολοκληρώνεται κάθε σύμβαση; Αποκτά το υπουργείο τεχνογνωσία και αυτονομία ή χρειάζεται να αγοράσει ξανά υποστήριξη για την επόμενη φάση; Η μόνιμη εξάρτηση από εξωτερικούς συνεργάτες χρειάζεται πολιτική εξήγηση, ακόμη και όταν κάθε επιμέρους διαδικασία είναι τυπικά νόμιμη.
Τα ποσά από μόνα τους δεν αποδεικνύουν παρανομία, εύνοια ή ανυπαρξία έργου. Δημιουργούν, όμως, απολύτως εύλογη απαίτηση για έλεγχο της αναγκαιότητας, του κόστους και του αποτελέσματος. Και όσο μεγαλύτερος είναι ο λογαριασμός, τόσο συγκεκριμένη πρέπει να είναι η απάντηση.
Ο φορολογούμενος δεν είναι χρηματοδότης χωρίς δικαίωμα ερωτήσεων. Ούτε η δημόσια Παιδεία μπορεί να αξιολογείται με βάση τον αριθμό των συμβάσεων που υπογράφει. Το κριτήριο είναι τι βελτιώνεται στη λειτουργία της και τι φτάνει τελικά στην εκπαιδευτική κοινότητα.
Αν οι υπηρεσίες άξιζαν τα χρήματά τους, το υπουργείο έχει κάθε λόγο να παρουσιάσει το αποτέλεσμα. Με έργο, αριθμούς και ανοιχτά στοιχεία.
Για να μάθει επιτέλους ο πολίτης πόση Παιδεία αγόρασαν οι συμβουλές — και πόσες συμβουλές χρειάζεται ακόμη για να πάρει μια απάντηση.