Μετά τον θάνατο των Ιωάννη Μπλέσια και Δημητρίου Πέτρου, τέσσερις φάκελοι πρέπει να ανοίξουν: οι όροι χρήσης της στρατιωτικής βάσης, το σχέδιο ασφαλείας, η ασφαλιστική κάλυψη και το πραγματικό δημόσιο κόστος
Η τραγωδία στην Τανάγρα δεν επιτρέπει ούτε εύκολες καταδίκες ούτε βολική σιωπή. Ο Επισμηναγός Ιωάννης Μπλέσιας, 40 ετών, και ο Σμηναγός Δημήτριος Πέτρου, 37 ετών, έχασαν τη ζωή τους όταν το F-4E Phantom II της 338 Μοίρας συνετρίβη στις 14:55 του Σαββάτου 5 Σεπτεμβρίου, κατά τη διάρκεια του Athens Flying Week.
Τα αίτια του δυστυχήματος αποτελούν αντικείμενο της επίσημης έρευνας και κανείς δεν δικαιούται να προκαταλάβει το πόρισμά της. Άλλο, όμως, η τεχνική διερεύνηση της πτώσης και άλλο η θεσμική υποχρέωση να δοθούν απαντήσεις για το πλαίσιο μέσα στο οποίο οργανώθηκε και πραγματοποιήθηκε η επίδειξη.
Διότι το Athens Flying Week δεν είναι μια αμιγώς στρατιωτική εκδήλωση. Είναι ένα εισιτηριοφόρο θέαμα, με εμπορικές δραστηριότητες, χορηγίες και ειδικές παροχές VIP και VVIP, το οποίο διοργανώνεται από ιδιωτική ανώνυμη εταιρεία, φιλοξενείται σε ενεργή στρατιωτική βάση και πραγματοποιείται με τη συμμετοχή προσωπικού, εγκαταστάσεων και μέσων του Δημοσίου.
Ακριβώς γι’ αυτό, μετά την τραγωδία, η επίκληση του πένθους δεν μπορεί να λειτουργήσει ως άλλοθι αδιαφάνειας. Ο σεβασμός στους δύο αξιωματικούς επιβάλλει αλήθεια, σοβαρότητα και πλήρη λογοδοσία.
Ιδιωτικό και εμπορικό γεγονός σε στρατιωτική εγκατάσταση
Ως διοργανωτής της εκδήλωσης εμφανίζεται η εταιρεία «ATHENS FLYING WEEK ΑΕΡΑΘΛΗΤΙΚΕΣ ΕΚΔΗΛΩΣΕΙΣ ΑΝΩΝΥΜΗ ΕΤΑΙΡΕΙΑ», με διακριτικό τίτλο AFW A.E. Η ίδια η πλατφόρμα διάθεσης των εισιτηρίων διευκρίνιζε ότι η συγκεκριμένη εταιρεία είναι ο διοργανωτής και ότι η πλατφόρμα λειτουργεί μόνο ως μέσο πώλησης.
Η διοργάνωση, όμως, πραγματοποιείται στην Αεροπορική Βάση Τανάγρας, στην 114 Πτέρυγα Μάχης. Χρησιμοποιούνται πύλες, χώροι στάθμευσης, διάδρομοι, ζώνες θεατών και υποδομές μιας στρατιωτικής εγκατάστασης, ενώ στο πτητικό πρόγραμμα συμμετέχουν ελληνικά και ξένα στρατιωτικά αεροσκάφη.
Αυτό το μεικτό μοντέλο —ιδιωτική εμπορική διοργάνωση μέσα σε δημόσια στρατιωτική εγκατάσταση— δεν είναι από μόνο του παράνομο ή μεμπτό. Δημιουργεί, όμως, αυξημένη υποχρέωση διαφάνειας. Πρέπει να είναι σαφές ποιος αποφασίζει, ποιος ελέγχει, ποιος ασφαλίζει, ποιος εισπράττει και ποιος επιβαρύνεται με κάθε μέρος του κόστους.
Τα 12.400 ευρώ του 2025 και τι πραγματικά αφορούσαν
Η οικονομική συμμετοχή της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας δεν αποτελεί υπόθεση ή δημοσιογραφική εκτίμηση. Προκύπτει από επίσημα δημόσια έγγραφα.
Με απόφαση της 20ής Αυγούστου 2025, εντάχθηκε στο Περιφερειακό Πρόγραμμα Ανάπτυξης η πράξη «Δράσεις προβολής Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας – Athens Flying Week 2025», με κωδικό ΟΠΣ 5226947. Δικαιούχος ήταν η ίδια η Περιφέρεια και η συνολική επιλέξιμη δημόσια δαπάνη ανερχόταν σε 12.400 ευρώ, με μηδενική ιδιωτική συμμετοχή.
Το κρίσιμο σημείο είναι ότι το επίσημο έγγραφο περιγράφει ως παραδοτέο προωθητικό υλικό, όπως banners και αφίσες με το λογότυπο της Περιφέρειας. Επομένως, τα 12.400 ευρώ δεν εμφανίζονται ως δαπάνη για την πτητική ασφάλεια, την τεχνική υποστήριξη ή τα μέτρα προστασίας των θεατών. Αφορούσαν την προβολή της Περιφέρειας στο πλαίσιο της συνδιοργάνωσης.
Η διάκριση αυτή είναι απαραίτητη. Δεν πρέπει να παρουσιάζεται η συγκεκριμένη πίστωση ως το συνολικό δημόσιο κόστος του air show, αλλά ούτε και να υποβαθμίζεται ως μια απλή «αιγίδα». Πρόκειται για κανονική, εκατό τοις εκατό δημόσια δαπάνη.
Για το 2026 εγκρίθηκε πρόταση — όχι αποδεδειγμένη πληρωμή
Στις 14 Ιουλίου 2026, με την απόφαση 995/2026 της Περιφερειακής Επιτροπής, εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία η υποβολή πρότασης με τίτλο «Ενίσχυση και Αναβάθμιση του Αθλητισμού – Athens Flying Week 2026». Η προεκτιμώμενη δαπάνη αναφέρεται σε 7.000 ευρώ με ΦΠΑ.
Εδώ χρειάζεται ακρίβεια: η απόφαση αφορά την υποβολή πρότασης για ένταξη και δεν αρκεί από μόνη της για να αποδείξει ότι ακολούθησε οριστική ανάληψη υποχρέωσης, σύμβαση, εκτέλεση και πληρωμή. Η Περιφέρεια οφείλει να δημοσιοποιήσει ολόκληρη τη διαδρομή της δαπάνης: την ένταξη, τη νομική δέσμευση, τον ανάδοχο, τα παραδοτέα και το ποσό που τελικά καταβλήθηκε — εφόσον καταβλήθηκε.
Παράλληλα, πρέπει να εξηγηθεί γιατί μια εμπορική αεροπορική επίδειξη εντάσσεται στον άξονα «Ενίσχυση και Αναβάθμιση του Αθλητισμού», ποιο ακριβώς δημόσιο όφελος αξιολογήθηκε και με ποια μετρήσιμα κριτήρια.
Το κόστος που δεν φαίνεται σε έναν κωδικό δαπάνης
Τα 12.400 ευρώ του 2025 και η πρόταση των 7.000 ευρώ για το 2026 δεν περιγράφουν το συνολικό οικονομικό αποτύπωμα της διοργάνωσης για το Δημόσιο.
Υπάρχει η χρήση της βάσης και των υποδομών της. Υπάρχουν οι ώρες απασχόλησης στρατιωτικού και πολιτικού προσωπικού, η φύλαξη, η πυρασφάλεια, η υγειονομική κάλυψη, η τεχνική υποστήριξη και η κινητοποίηση μέσων. Υπάρχει επίσης το κόστος συμμετοχής των ελληνικών στρατιωτικών αεροσκαφών, το οποίο δεν μπορεί να υπολογιστεί αυθαίρετα χωρίς επίσημα στοιχεία.
Δεν είναι, συνεπώς, δημοσιογραφικά ασφαλές να διατυπωθεί ως βεβαιότητα ότι η βάση παραχωρήθηκε «δωρεάν». Από τη δημόσια αναζήτηση δεν προκύπτει μέχρι στιγμής έγγραφο που να αποσαφηνίζει τους οικονομικούς όρους. Η απουσία ενός εγγράφου από τα διαθέσιμα αποτελέσματα, όμως, δεν αποδεικνύει ότι δεν υπάρχει.
Αυτό που επιβάλλει δημοσιογραφικά είναι να δοθεί στη δημοσιότητα.
Τέσσερις φάκελοι που πρέπει να ανοίξουν
Το υπουργείο Εθνικής Άμυνας, η Πολεμική Αεροπορία, η Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας και η διοργανώτρια εταιρεία οφείλουν να απαντήσουν συγκεκριμένα και με έγγραφα:
- Ποια σύμβαση ή διοικητική απόφαση καθορίζει τους όρους χρήσης της Αεροπορικής Βάσης Τανάγρας και προβλέπεται οικονομικό αντάλλαγμα προς το Δημόσιο;
- Ποιος είχε την αρμοδιότητα κατάρτισης, έγκρισης και εφαρμογής του σχεδίου ασφαλείας της επίδειξης και πώς κατανέμονταν οι επιχειρησιακές ευθύνες;
- Ποιο ασφαλιστήριο αστικής ευθύνης ίσχυε για τη διοργάνωση, ποιοι καλύπτονταν και ποιο ήταν το ανώτατο ασφαλιζόμενο ποσό;
- Ποιο ήταν το συνολικό δημόσιο κόστος, άμεσο και έμμεσο, και ποια έσοδα ή ανταλλάγματα επέστρεφαν στο Ελληνικό Δημόσιο;
Οι απαντήσεις σε αυτά τα ερωτήματα δεν προδικάζουν ούτε τα αίτια της πτώσης ούτε ποινικές ή αστικές ευθύνες. Αυτές θα κριθούν από την επίσημη έρευνα και, εφόσον απαιτηθεί, από τις αρμόδιες δικαστικές αρχές.
Αποτρέπουν, όμως, κάτι εξίσου επικίνδυνο: να κλείσει ο δημόσιος διάλογος με μια τελετή πένθους, μερικές δηλώσεις και καμία καθαρή εικόνα για το πώς λειτουργεί μια ιδιωτική, εισιτηριοφόρος διοργάνωση μέσα σε στρατιωτική βάση.
Η μνήμη του Ιωάννη Μπλέσια και του Δημητρίου Πέτρου δεν υπηρετείται με εικασίες. Υπηρετείται με πλήρη έρευνα, δημοσιοποίηση των εγγράφων και απαντήσεις χωρίς αστερίσκους.