Οι αναφορές για κενά στις πιστοποιήσεις, αντιφατικά στοιχεία και προβληματικές διασταυρώσεις απαιτούν συγκεκριμένες απαντήσεις. Στο επίκεντρο η προστασία των πραγματικών παραγωγών.
Σοβαρά ερωτήματα για την αξιοπιστία του συστήματος αγροτικών ενισχύσεων προκύπτουν από το δημοσίευμα του Bankingnews και το έγγραφο της Γενικής Διεύθυνσης Γεωργίας και Αγροτικής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής που το συνοδεύει. Οι επισημάνσεις αφορούν κρίσιμους μηχανισμούς ελέγχου, τις πιστοποιήσεις βιολογικής παραγωγής και την τεκμηρίωση των πληρωμών, με ενδεχόμενες συνέπειες για την ευρωπαϊκή χρηματοδότηση.
Στην επιστολή της 14ης Σεπτεμβρίου 2026, μετά τον έλεγχο του Ιουλίου, η DG AGRI διατυπώνει την εκτίμηση ότι η εφαρμογή συγκεκριμένων παρεμβάσεων ενδέχεται να μη συμμορφώνεται με βασικές ενωσιακές απαιτήσεις. Γνωστοποιεί ότι θα προτείνει τον αποκλεισμό μέρους των σχετικών δαπανών από τη χρηματοδότηση και ζητά από τις ελληνικές αρχές απαντήσεις και διορθωτικά μέτρα.
Η διάκριση είναι ουσιώδης: το έγγραφο δεν αποτελεί απόφαση γενικής διακοπής των επιδοτήσεων προς τους αγρότες. Καταγράφει, όμως, μια σοβαρή διαδικασία αμφισβήτησης δαπανών, η οποία απαιτεί τεκμηριωμένη αντιμετώπιση. Η έκταση των οικονομικών συνεπειών δεν μπορεί να προεξοφληθεί από τον τίτλο ενός δημοσιεύματος.
Το πολιτικό ζήτημα παραμένει βαρύ. Η μεταφορά αρμοδιοτήτων του ΟΠΕΚΕΠΕ στην ΑΑΔΕ κρίνεται από το αν λειτουργούν οι έλεγχοι, αν τα δεδομένα συμφωνούν και αν οι ενισχύσεις φτάνουν στους δικαιούχους με αποδεδειγμένη παραγωγική δραστηριότητα. Μια διοικητική αναδιάρθρωση αποκτά περιεχόμενο όταν αλλάζει όσα συμβαίνουν στο χωράφι, στην εκμετάλλευση και στον φάκελο πληρωμής.
Στο σκέλος της πιστοποίησης, το έγγραφο καταγράφει καθυστέρηση στην έναρξη επιτόπιων ελέγχων από την ΕΔΕΛ για τις αιτήσεις του 2025 και αδυναμίες στη διαβίβαση στοιχείων. Πρόκειται για προβλήματα που επηρεάζουν τη δυνατότητα έγκαιρης και αξιόπιστης αξιολόγησης του συστήματος.
Ιδιαίτερο βάρος έχουν όσα περιγράφει το δημοσίευμα για τη βιολογική παραγωγή. Αναφέρει ελλείψεις στις διαδικασίες εποπτείας, ασυμφωνίες στον αριθμό των επιχειρήσεων και ανεπαρκή τεκμηρίωση ελέγχων. Σύμφωνα με την ίδια παρουσίαση, το 2025 πραγματοποιήθηκε μόλις το 35% των προβλεπόμενων ελέγχων στους φορείς πιστοποίησης.
Ακόμη σοβαρότερη είναι η αναφορά σε έκδοση 388 πιστοποιητικών από φορέα πιστοποίησης κατά τη διάρκεια αναστολής της σχετικής έγκρισής του, καθώς και σε 146 παλαιότερα πιστοποιητικά που παρέμεναν σε ισχύ. Για τέτοιες περιπτώσεις χρειάζεται πλήρης αποσαφήνιση του καθεστώτος αναστολής, της ισχύος των πιστοποιητικών και των ενεργειών των εποπτικών αρχών. Η ύπαρξη ελεγκτικών ευρημάτων δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη διερεύνηση ευθυνών.
Η αξιοπιστία των βιολογικών προϊόντων αφορά ταυτόχρονα τον καταναλωτή και τον συνεπή παραγωγό. Ο πρώτος πληρώνει για συγκεκριμένες προδιαγραφές. Ο δεύτερος αναλαμβάνει κόστος και υποχρεώσεις για να τις τηρήσει. Κάθε κενό εποπτείας υπονομεύει την εμπιστοσύνη και αφήνει εκτεθειμένους εκείνους που εργάζονται με τους κανόνες.
Αντίστοιχα ερωτήματα εγείρονται για τις κτηνοτροφικές ενισχύσεις. Στο δημοσίευμα περιγράφεται περίπτωση κατά την οποία ζώα εμφανίζονταν ως παρόντα σε έλεγχο του Μαρτίου 2026, ενώ παραστατικά τα συνέδεαν με σφαγή το 2025. Περιγράφεται επίσης ασυμφωνία ανάμεσα σε δύο εκθέσεις που κατέγραφαν 390 και 45 αρσενικά βοοειδή και σε συνολικό αριθμό 1.276 αρσενικών και θηλυκών ζώων που χρησιμοποιήθηκε από τις ελληνικές αρχές.
Οι διαφορετικές κατηγορίες και περίοδοι αναφοράς χρειάζονται αντιπαραβολή πριν εξαχθεί οριστικό συμπέρασμα. Ωστόσο, η ανάγκη εξήγησης είναι προφανής: κάθε πληρωμή πρέπει να στηρίζεται σε στοιχεία που μπορούν να ανασυντεθούν και να ελεγχθούν. Ασυμφωνίες τέτοιας κλίμακας απαιτούν έλεγχο των μητρώων, των παραστατικών και της διαδρομής έγκρισης.
Στον ίδιο φάκελο καταγγελιών εντάσσονται ζητήματα για την κατανομή βοσκοτόπων, την επαλήθευση της νόμιμης χρήσης της γης και την απόδειξη πραγματικής γεωργικής δραστηριότητας. Το δημοσίευμα θέτει ακόμη ερωτήματα για τον υπολογισμό δικαιωμάτων και για δικαιολογητικά οικολογικών σχημάτων, όπως οι αναλύσεις εδάφους και η κατοχή ή μίσθωση απαραίτητου εξοπλισμού.
Το κοινό νήμα είναι η τεκμηρίωση. Ποια έκταση δηλώθηκε, ποιος τη χρησιμοποιεί, πόσα ζώα είναι επιλέξιμα, ποια παρέμβαση πραγματοποιήθηκε και με ποια στοιχεία εγκρίθηκε η ενίσχυση; Αν αυτές οι απαντήσεις δεν προκύπτουν καθαρά από τα αρχεία, ολόκληρος ο μηχανισμός πληρωμών γίνεται ευάλωτος στην αμφισβήτηση.
Για τους αγρότες και τους κτηνοτρόφους της Εύβοιας, της Στερεάς Ελλάδας και ολόκληρης της χώρας, το ζητούμενο είναι να προστατευθούν οι νόμιμες ενισχύσεις και να υπάρχει αξιόπιστος προγραμματισμός. Οι συνεπείς παραγωγοί δικαιούνται σαφείς κανόνες, έγκαιρους ελέγχους και συγκεκριμένη ενημέρωση για κάθε εκκρεμότητα που επηρεάζει τις πληρωμές τους.
Η κυβέρνηση και οι αρμόδιοι φορείς οφείλουν να παρουσιάσουν αναλυτικά τις απαντήσεις τους στα ευρωπαϊκά ευρήματα, τις διορθώσεις που έχουν ολοκληρωθεί και όσα παραμένουν ανοικτά. Η αποκατάσταση της εμπιστοσύνης απαιτεί μετρήσιμα αποτελέσματα και λογοδοσία. Ο πραγματικός παραγωγός έχει ήδη αρκετή αβεβαιότητα στη δουλειά του για να επωμίζεται και την αβεβαιότητα ενός συστήματος που καλείται ξανά να αποδείξει ότι ελέγχει σωστά.
Τεκμηρίωση: Το παρεχόμενο δημοσίευμα του Bankingnews, με υπογραφή Νίκου Καρούτζου (27/09/2026), και η επιστολή και τα ευρήματα της DG AGRI που αναρτήθηκαν μαζί του. Οι επιμέρους περιπτώσεις που αποδίδονται στο δημοσίευμα δεν παρουσιάζονται ως τελεσίδικες διαπιστώσεις παρανομίας.