ΠΕΡΙΛΗΨΗ Ο εγκέφαλός μας χρειάζεται άσκηση για να δυναμώνει τις νευρικές του συνδέσεις, να βελτιώνει τη μνήμη και να προστατεύεται από τη φθορά του χρόνου. Η εξελικτική ιστορία του ανθρώπου εξηγεί γιατί η σωματική δραστηριότητα είναι σημαντική για την υγεία του εγκεφάλου. Άρθρο στο περιοδικό Scientific Aamerican (https://www.
Τη δεκαετία του 1990, ερευνητές ανακοίνωσαν μια σειρά ανακαλύψεων που επρόκειτο να ανατρέψουν μια θεμελιώδη αρχή της νευροεπιστήμης. Επί δεκαετίες επικρατούσε η αντίληψη ότι ο ώριμος εγκέφαλος ήταν ανίκανος να παράγει νέους νευρώνες. Πιστευόταν ότι, μόλις το άτομο έφτανε στην ενήλικη ζωή, ο εγκέφαλος άρχιζε να χάνει νευρώνες αντί να αποκτά νέους. Ωστόσο, συσσωρεύονταν ενδείξεις ότι ο εγκέφαλος των ενηλίκων μπορούσε, στην πραγματικότητα, να δημιουργήσει νέους νευρώνες. Σε ένα ιδιαίτερα εντυπωσιακό πείραμα με ποντίκια, επιστήμονες διαπίστωσαν ότι η απλή άσκηση σε τροχό οδηγούσε στη γένεση νέων νευρώνων στον ιππόκαμπο, μια εγκεφαλική δομή που συνδέεται με τη μνήμη. Έκτοτε, άλλες μελέτες έχουν επιβεβαιώσει ότι η άσκηση έχει επίσης θετικές επιδράσεις στον ανθρώπινο εγκέφαλο —ιδιαίτερα καθώς γερνάμε— και ότι ενδέχεται να συμβάλλει στη μείωση του κινδύνου εμφάνισης της νόσου Αλτσχάιμερ και άλλων νευροεκφυλιστικών παθήσεων. Όμως, η έρευνα αυτή έθεσε ένα καίριο ερώτημα: Για ποιον λόγο η άσκηση επηρεάζει τον εγκέφαλο;
Η σωματική δραστηριότητα βελτιώνει τη λειτουργία πολλών συστημάτων οργάνων του σώματος, αλλά οι επιδράσεις αυτές συνδέονται συνήθως με την καλύτερη αθλητική απόδοση. Για παράδειγμα, όταν περπατάτε ή τρέχετε, οι μύες σας απαιτούν περισσότερο οξυγόνο και, με την πάροδο του χρόνου, το καρδιαγγειακό σας σύστημα ανταποκρίνεται αυξάνοντας το μέγεθος της καρδιάς και δημιουργώντας νέα αιμοφόρα αγγεία. Οι καρδιαγγειακές αυτές μεταβολές αποτελούν κυρίως απόκριση στις σωματικές προκλήσεις της άσκησης, οι οποίες μπορούν να ενισχύσουν την αντοχή. Ποια πρόκληση, όμως, είναι αυτή που ενεργοποιεί μια απόκριση εκ μέρους του εγκεφάλου;
Βασικά οφέλη της άσκησης για τον εγκέφαλο:
Α) Καλύτερη μνήμη: Η κίνηση συμβάλλει στην ανάπτυξη του ιππόκαμπου, της περιοχής του εγκεφάλου που συνδέεται με τη λεκτική μνήμη και τη μάθηση.
Β) Αυξημένη ροή αίματος: Η σωματική δραστηριότητα ωθεί περισσότερο αίμα προς τον εγκέφαλο, μεταφέροντας απαραίτητο οξυγόνο και θρεπτικά συστατικά.
Γ) Μείωση του στρες: Η άσκηση μειώνει το στρες, ανακουφίζει από το άγχος και βελτιώνει την ποιότητα του ύπνου.
Δ) Ισχυρότερη προστασία: Η τακτική κίνηση προλαμβάνει τη γνωστική έκπτωση και μειώνει τον κίνδυνο άνοιας
Konstantinos Dimitrios Triantaphyllidis