Από τους επαγγελματίες και τους αγρότες έως τους συνταξιούχους, τους μισθωτούς και τις οικογένειες – Ποια μέτρα ξεκινούν άμεσα, ποια το 2027 και ποια παραπέμπονται έως το 2029
Ένα πολυετές πακέτο φορολογικών ελαφρύνσεων, εισοδηματικών ενισχύσεων και κοινωνικών παρεμβάσεων παρουσίασε ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης από το βήμα της 90ής Διεθνούς Έκθεσης Θεσσαλονίκης. Το δημοσιονομικό κόστος υπολογίζεται από την κυβέρνηση σε 2,2 δισ. ευρώ για το 2027 και σε 3,5 δισ. ευρώ έως το 2030.
Οι εξαγγελίες απλώνονται σε βάθος χρόνου. Ορισμένες πληρωμές προγραμματίζονται ήδη για το τελευταίο τρίμηνο του 2026, ο βασικός κορμός των αλλαγών ενεργοποιείται μέσα στο 2027, ενώ παρεμβάσεις όπως η σταδιακή μείωση της προκαταβολής φόρου των επιχειρήσεων και η πλήρης κατάργηση του τέλους επιτηδεύματος στην Αττική φτάνουν έως το 2029.
Αυτό είναι και το πρώτο στοιχείο που πρέπει να κρατήσουν οι πολίτες: πρόκειται για κυβερνητικό χρονοδιάγραμμα εξαγγελιών και όχι για χρήματα που θα εμφανιστούν όλα μαζί στους λογαριασμούς. Οι τελικές προϋποθέσεις, οι δικαιούχοι και οι διαδικασίες θα αποσαφηνιστούν με την εξειδίκευση των αρμόδιων υπουργείων και τις νομοθετικές ρυθμίσεις που θα ακολουθήσουν.
Επαγγελματίες και μικρομεσαίες επιχειρήσεις
Για περισσότερους από 155.000 ελεύθερους επαγγελματίες προβλέπεται αλλαγή στον τρόπο υπολογισμού του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος. Καταργούνται οι προσαυξήσεις που συνδέονται με τον κύκλο εργασιών και τη μισθοδοσία του προσωπικού, ενώ για δραστηριότητες σε οικισμούς κάτω των 2.000 κατοίκων το τεκμήριο μειώνεται κατά 50%. Στη Δυτική Μακεδονία το σχετικό πληθυσμιακό όριο ανεβαίνει στους 2.200 κατοίκους.
Από το φορολογικό έτος 2027 η προκαταβολή φόρου των φυσικών προσώπων μειώνεται από 55% σε 50%. Για τα νομικά πρόσωπα η αποκλιμάκωση θα αρχίσει το 2028, κατά πέντε ποσοστιαίες μονάδες κάθε χρόνο, με τελικό στόχο να πέσει από το σημερινό 80% στο 50%.
Για τις επιχειρήσεις εκτός Αττικής, με εξαίρεση την Περιφερειακή Ενότητα Νήσων, το τέλος επιτηδεύματος καταργείται από το 2027. Στην Αττική προβλέπεται μείωση κατά 50% το 2028 και πλήρης κατάργηση το 2029.
Παράλληλα, 1,5 δισ. ευρώ μεταφέρονται από το Ταμείο Ανάκαμψης στην Ελληνική Αναπτυξιακή Τράπεζα, με δανειοδοτικό σκέλος 1,1 δισ. ευρώ και εγγυοδοτικό 400 εκατ. ευρώ. Σύμφωνα με τον κυβερνητικό σχεδιασμό, με τη συμμετοχή των τραπεζών η συνολική χρηματοδότηση προς τις μικρομεσαίες επιχειρήσεις μπορεί να φτάσει τα 5 δισ. ευρώ.
Μηδενικός φόρος για εισόδημα αγροτών έως 20.000 ευρώ
Για περίπου 50.000 κατ’ επάγγελμα αγρότες ανακοινώθηκε μηδενικός φόρος εισοδήματος έως τις 20.000 ευρώ. Η κρίσιμη λέξη είναι «εισόδημα» και όχι τζίρος ή ακαθάριστα έσοδα.
Στο παράδειγμα που παρουσίασε ο πρωθυπουργός, αγρότης με φορολογητέο εισόδημα 20.000 ευρώ, αντί φόρου 1.183 ευρώ, θα έχει μηδενική επιβάρυνση. Στις 30.000 ευρώ, ο φόρος υπολογίζεται ότι θα περιοριστεί από 5.083 σε 2.183 ευρώ.
Η κυβέρνηση δεσμεύθηκε επίσης για νέο πλαίσιο ανάταξης της κτηνοτροφίας και ανασύστασης των κοπαδιών που χάθηκαν από ζωονόσους, χωρίς όμως να παρουσιαστούν ακόμη αναλυτικά ποσά και όροι.
Συνταξιούχοι: Στα 400 ευρώ η ετήσια ενίσχυση
Από τον Νοέμβριο του 2026 η μόνιμη ετήσια ενίσχυση αυξάνεται από 300 σε 400 ευρώ καθαρά και επεκτείνεται, σύμφωνα με την εξαγγελία, σε όλους τους συνταξιούχους άνω των 65 ετών. Η κυβέρνηση υπολογίζει τους δικαιούχους σε 2,2 εκατομμύρια.
Στα τέλη Δεκεμβρίου θα καταβληθούν και οι συντάξεις Ιανουαρίου 2027 με την ετήσια αύξηση που θα προκύψει από τον πληθωρισμό και την ανάπτυξη, χωρίς συμψηφισμό με την προσωπική διαφορά.
Κατώτατος μισθός 1.000 ευρώ και εισφορές
Για τον ιδιωτικό τομέα ο στόχος είναι ο κατώτατος μισθός να ξεπεράσει τα 950 ευρώ μέσα στο 2027 και να φτάσει τα 1.000 ευρώ τον Ιανουάριο του 2028. Με τρεις αναγνωρισμένες τριετίες το αντίστοιχο μικτό ποσό υπολογίζεται στα 1.300 ευρώ.
Από τον Απρίλιο του 2027 προαναγγέλθηκε νέα μείωση των ασφαλιστικών εισφορών των εργαζομένων κατά μισή ποσοστιαία μονάδα. Η πραγματική καθαρή αύξηση για κάθε μισθωτό θα εξαρτηθεί από τις αποδοχές, τις τριετίες, την οικογενειακή κατάσταση και τη φορολογία του.
Στο Δημόσιο θεσπίζεται από τον Δεκέμβριο του 2027 μόνιμο επίδομα Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά για περίπου 720.000 υπαλλήλους. Δεν πρόκειται για πλήρη επαναφορά του 13ου μισθού. Παράλληλα, η σύνδεση των αποδοχών του Δημοσίου με την αύξηση του κατώτατου μισθού αναμένεται να οδηγήσει σε πρόσθετες αυξήσεις έως 80 ευρώ μικτά τον μήνα μέχρι τον Ιανουάριο του 2028.
Ο «κουμπαράς» των παιδιών και τα μέτρα για οικογένειες
Από τον Ιανουάριο του 2027 σχεδιάζεται ο «Κουμπαράς για τη Νέα Γενιά». Οι γονείς θα μπορούν να ανοίγουν κλειστό αποταμιευτικό λογαριασμό μέσα στα δύο πρώτα χρόνια από τη γέννηση του παιδιού και το κράτος θα καταθέτει ισόποση συμμετοχή, έως 1.200 ευρώ τον χρόνο.
Το ποσό των άνω των 60.000 ευρώ στα 18 χρόνια δεν αποτελεί αυτόματο επίδομα. Προϋποθέτει ότι η οικογένεια θα καταθέτει σταθερά 100 ευρώ κάθε μήνα, ώστε το Δημόσιο να προσθέτει άλλα 100 ευρώ, και ότι το κεφάλαιο θα παραμένει δεσμευμένο μέχρι την ενηλικίωση.
Για 87.000 τρίτεκνους ανακοινώθηκε μηδενικός φόρος εισοδήματος έως τις 20.000 ευρώ από το 2027. Για τις πολύτεκνες οικογένειες το επίδομα γέννησης αυξάνεται κατά 1.000 ευρώ για κάθε παιδί μετά το τρίτο, με αναδρομική εφαρμογή στις γεννήσεις από τον Ιανουάριο του 2026. Έτσι, για τέταρτο παιδί το ποσό ανεβαίνει από 3.500 σε 4.500 ευρώ και για πέμπτο σε 5.500 ευρώ.
Την ίδια ώρα, τα αναπηρικά επιδόματα θα τιμαριθμοποιούνται από το 2027. Η παρέμβαση αφορά περίπου 220.000 πολίτες, με μέσο ετήσιο όφελος που υπολογίζεται στα 220 ευρώ.
Στέγη, ΕΝΦΙΑ και αγορές από τρίτες χώρες
Νέο πρόγραμμα «Σπίτι μου ΙΙΙ», ύψους 2 δισ. ευρώ, αναμένεται να ξεκινήσει στις αρχές του 2027. Στόχος είναι να διευρυνθούν τα ηλικιακά όρια και να αυξηθεί ο συνολικός αριθμός των δικαιούχων πρώτης κατοικίας, αλλά οι ακριβείς όροι δεν έχουν ακόμη παρουσιαστεί.
Από το 2027 επεκτείνεται επίσης η κατάργηση του ΕΝΦΙΑ σε 131 επιπλέον οικισμούς, με πληθυσμιακό όριο τους 2.000 κατοίκους και τους 2.200 στη Δυτική Μακεδονία.
Ιδιαίτερα ισχυρή είναι η εξαγγελία για αύξηση του φόρου μεταβίβασης από 3% σε 15% όταν η κατοικία αγοράζεται από πολίτες τρίτων χωρών, εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης. Η εφαρμογή του μέτρου θα εξαρτηθεί από το τελικό νομικό πλαίσιο και τις πιθανές εξαιρέσεις που θα προβλεφθούν.
Ρεύμα: Άμεση μείωση ΥΚΩ, στόχος για τη χονδρική
Από τον Ιανουάριο του 2027 οι χρεώσεις Υπηρεσιών Κοινής Ωφέλειας στους οικιακούς λογαριασμούς ρεύματος προβλέπεται να μειωθούν κατά 50% για περισσότερες από έξι εκατομμύρια παροχές.
Αντίθετα, η μείωση της τιμής του ηλεκτρικού ρεύματος κατά 30% έως το 2029 παρουσιάστηκε ως κυβερνητικός στόχος. Δεν συνιστά σήμερα κατοχυρωμένη έκπτωση στον τελικό λογαριασμό, καθώς θα επηρεαστεί από τη χονδρεμπορική αγορά, τις διεθνείς τιμές ενέργειας, τις διασυνδέσεις και το μείγμα παραγωγής.
Το ημερολόγιο των βασικών μέτρων
| Χρόνος | Παρέμβαση |
|---|---|
| 30 Νοεμβρίου 2026 | Ετήσια ενίσχυση 400 ευρώ σε συνταξιούχους άνω των 65 ετών |
| 1 Ιανουαρίου 2027 | Μηδενικός φόρος για τρίτεκνους έως 20.000 ευρώ, τιμαριθμοποίηση αναπηρικών επιδομάτων, μείωση ΥΚΩ κατά 50% |
| Ιανουάριος 2027 | Έναρξη «Κουμπαρά για τη Νέα Γενιά» και «Σπίτι μου ΙΙΙ» |
| Απρίλιος 2027 | Αύξηση κατώτατου μισθού και μείωση εισφορών εργαζομένων κατά 0,5 μονάδα |
| Δεκέμβριος 2027 | Πρώτη καταβολή επιδόματος Χριστουγέννων 500 ευρώ μικτά στο Δημόσιο |
| Ιανουάριος 2028 | Στόχος κατώτατου μισθού 1.000 ευρώ |
| 2028–2029 | Σταδιακή μείωση προκαταβολής φόρου επιχειρήσεων και κατάργηση τέλους επιτηδεύματος στην Αττική |
Το πακέτο της ΔΕΘ είναι μεγάλο σε εύρος, αλλά το πραγματικό του αποτύπωμα θα κριθεί σε τρία πεδία: στους εφαρμοστικούς νόμους, στην εξέλιξη της ακρίβειας και στο καθαρό ποσό που θα μείνει τελικά στο πορτοφόλι. Γιατί μια ονομαστική αύξηση ή μια φορολογική ελάφρυνση έχει αξία μόνο όταν δεν εξανεμίζεται από το κόστος στέγης, τροφίμων και ενέργειας.