Τα ονόματα της ημέρας και οι μορφές που συνδέθηκαν με τη χριστιανική παράδοση από τη Χαλκηδόνα μέχρι τη Βοημία και τη Σκωτία.
Σήμερα, Τετάρτη 16 Σεπτεμβρίου 2026, η Εκκλησία τιμά τη μνήμη της Αγίας Ευφημίας της Μεγαλομάρτυρος, της Αγίας Μελιτίνης και της Αγίας Λουντμίλας. Στο εορτολόγιο περιλαμβάνεται επίσης ο Άγιος Νινιάν, που συνδέεται με τη διάδοση του Χριστιανισμού στη Σκωτία.
Την ονομαστική τους εορτή έχουν οι Ευφημία, Εύφημος και Μελιτίνη, καθώς και όσες χρησιμοποιούν τις αντίστοιχες μορφές Εύφημη, Εύφη και Μελιτινή.
Κεντρική θέση στη σημερινή ημέρα κατέχει η Αγία Ευφημία, η οποία καταγόταν από τη Χαλκηδόνα της Μικράς Ασίας. Μεγάλωσε σε χριστιανική οικογένεια και μαρτύρησε κατά τους διωγμούς του Διοκλητιανού, στις αρχές του 4ου αιώνα. Σύμφωνα με τον βίο της, αρνήθηκε να συμμετάσχει σε ειδωλολατρικές θυσίες και παρέμεινε σταθερή στην πίστη της παρά τα βασανιστήρια.
Το όνομά της συνδέθηκε και με τη Δ΄ Οικουμενική Σύνοδο, η οποία πραγματοποιήθηκε στη Χαλκηδόνα το 451. Η εκκλησιαστική παράδοση αναφέρει ότι στη λάρνακά της τοποθετήθηκαν δύο κείμενα με διαφορετικές δογματικές ομολογίες και ότι, όταν ανοίχθηκε, η αγία κρατούσε εκείνο της ορθόδοξης πίστης. Η ανάμνηση αυτού του θαύματος εορτάζεται στις 11 Ιουλίου, ενώ η 16η Σεπτεμβρίου είναι αφιερωμένη στο μαρτύριό της.
Η Αγία Μελιτίνη, επίσης τιμώμενη σήμερα, συνδέεται με τη Μαρκιανούπολη της Θράκης. Ο συναξαριστικός της βίος την τοποθετεί στον 2ο αιώνα, επί αυτοκράτορα Αντωνίνου Πίου, και αναφέρεται στην ομολογία της χριστιανικής πίστης μέσα σε συνθήκες διωγμού.
Ξεχωριστή είναι η διαδρομή της Αγίας Λουντμίλας της Βοημίας, συζύγου του ηγεμόνα Μποριβόι και γιαγιάς του Αγίου Βεντσεσλάβου. Η παράδοση συνδέει τη βάπτισή της με τον Άγιο Μεθόδιο και τη δράση της με τη διάδοση του Χριστιανισμού στην περιοχή. Ανέλαβε σημαντικό ρόλο στη χριστιανική ανατροφή του εγγονού της και ο βίος της περιγράφει το μαρτυρικό τέλος της μέσα στις συγκρούσεις της ηγεμονικής οικογένειας.
Ο Άγιος Νινιάν συνδέεται με το Ουίθορν της νοτιοδυτικής Σκωτίας και τη λεγόμενη Candida Casa, τον «Λευκό Οίκο». Η παράδοση τον παρουσιάζει ως ιεραπόστολο των νότιων Πικτών. Παρότι αρκετές λεπτομέρειες της ζωής του παραμένουν ιστορικά αβέβαιες, η περιοχή αποτελεί σημαντικό τόπο για τη μελέτη της πρώιμης χριστιανικής παρουσίας στη Σκωτία.
Χρόνια πολλά σε όσες και όσους γιορτάζουν σήμερα!