Ο παιδίατρος επικρίνει τους γενικευμένους αφορισμούς – Στο επίκεντρο η διάκριση ανάμεσα στη βιοανάδραση και τον «κβαντικό βιοσυντονισμό»
Η αντιπαράθεση ανάμεσα στη Μαρία Καρυστιανού και τον Άδωνι Γεωργιάδη για τη λεγόμενη «κβαντική ιατρική», με τις παρεμβάσεις της Ματίνας Παγώνη να προσθέτουν νέες αιχμές, αναδεικνύει ένα ζήτημα που απαιτεί ακρίβεια: ποια ακριβώς συσκευή αφορά η συζήτηση, για ποιες εφαρμογές χρησιμοποιείται και ποια στοιχεία στηρίζουν τις δηλώσεις περί νομιμότητας, ασφάλειας και αποτελεσματικότητας;
Ο υπουργός Υγείας έχει προαναγγείλει έλεγχο, διευκρινίζοντας ότι η αξιολόγηση ανήκει στους αρμόδιους Ιατρικούς Συλλόγους.
Η Μαρία Καρυστιανού έχει υπερασπιστεί τις εφαρμογές της κβαντικής φυσικής στην ιατρική και έχει δηλώσει ότι αποδέχεται τους ελέγχους, ζητώντας να εφαρμόζονται για όλους. Η Ματίνα Παγώνη έθεσε ζήτημα απαγόρευσης της χρήσης του μηχανήματος και τήρησης των απαιτούμενων διαδικασιών.
Στην ίδια παρέμβαση, όμως, ανέφερε ότι δεν γνώριζε πώς χρησιμοποιείται και πώς έχει δηλωθεί. Αυτή η παραδοχή καθιστά ακόμη πιο αναγκαία τη δημοσιοποίηση συγκεκριμένων στοιχείων πριν παγιωθούν συμπεράσματα στην κοινή γνώμη.
Στη συζήτηση προστίθεται η παρέμβαση του παιδιάτρου Γεώργιου Τσόλα, όπως αποτυπώνεται στο σχετικό ενημερωτικό γραφικό. Ο ίδιος υποστηρίζει ότι η διδασκαλία ορισμένων μορφών εναλλακτικής ιατρικής σε πανεπιστημιακά ιδρύματα επιβάλλει να αποφεύγονται οι συλλήβδην αφορισμοί όσων τις ασκούν. Ο κ. Τσόλας ασκεί έντονη κριτική στη στάση της πολιτικής ηγεσίας του υπουργείου Υγείας και στις δηλώσεις της Ματίνας Παγώνη.
Κεντρικό σημείο της τοποθέτησής του είναι ότι η βιοανάδραση αποτελεί αναγνωρισμένη μέθοδο με πολυετή παρουσία στην ιατρική και εφαρμογές σε εξειδικευμένους τομείς. Ζητά, συνεπώς, να αντιμετωπίζεται με επιστημονική ακρίβεια το περιεχόμενο του όρου.
Η παρέμβασή του αναδεικνύει την ανάγκη να διαχωριστεί η υπαρκτή τεχνική της βιοανάδρασης από τους ιδιαίτερους ισχυρισμούς που συνοδεύουν κάθε συσκευή. Η επίκληση πανεπιστημιακής διδασκαλίας ή μακρόχρονης χρήσης μιας μεθόδου δεν αρκεί, από μόνη της, για την αξιολόγηση οποιασδήποτε διαφορετικής εφαρμογής. Η βιοανάδραση, γνωστή διεθνώς ως biofeedback, χρησιμοποιεί καταγραφές φυσιολογικών λειτουργιών, όπως ο καρδιακός ρυθμός ή η μυϊκή τάση, ώστε ο άνθρωπος να εκπαιδεύεται στη ρύθμισή τους.
Έχει μελετηθεί σε συγκεκριμένες κλινικές εφαρμογές, με διαφορετική ισχύ τεκμηρίωσης ανά περίπτωση. Η ύπαρξή της, επομένως, είναι δεδομένη. Η καταλληλότητα κάθε εφαρμογής της χρειάζεται ξεχωριστή αξιολόγηση. Η αναγνώριση αυτή δεν μεταφέρεται αυτομάτως σε κάθε συσκευή που διαφημίζεται ως «κβαντική βιοανάδραση» ή «βιοσυντονισμός».
Η αυστραλιανή ρυθμιστική αρχή TGA έχει επισημάνει ότι συσκευές βιοσυντονισμού προωθούνται ορισμένες φορές εσφαλμένα ως συσκευές βιοανάδρασης. Πρόκειται για ουσιαστική διάκριση, καθώς ένας κοινός εμπορικός όρος δεν αποδεικνύει κοινό μηχανισμό λειτουργίας ή αντίστοιχο θεραπευτικό αποτέλεσμα. Αντίστοιχα, οι πραγματικές εφαρμογές της κβαντικής φυσικής στην ιατρική δεν τεκμηριώνουν από μόνες τους τις θεραπευτικές υποσχέσεις του βιοσυντονισμού.
Η Ένωση Ελλήνων Φυσικών έχει παρέμβει δημόσια για την κατάχρηση του όρου «κβαντικό», υπογραμμίζοντας την έλλειψη επαρκούς τεκμηρίωσης τέτοιων ισχυρισμών. Στο ζήτημα της συγκεκριμένης συσκευής, το υλικό που εξετάστηκε δεν περιλαμβάνει τον πλήρη τεχνικό και κανονιστικό φάκελό της ούτε επίσημο πόρισμα που να επιτρέπει ασφαλές συμπέρασμα περί παρανομίας.
Χρειάζονται ο κατασκευαστής και το μοντέλο, η προβλεπόμενη χρήση, τα σχετικά έγγραφα συμμόρφωσης και τα κλινικά δεδομένα για τις εφαρμογές που προβάλλονται.
Η περιγραφή μιας μεθόδου ως «συμπληρωματικής» δεν αρκεί για να αποδειχθούν η αποτελεσματικότητα ή η απόλυτη ασφάλειά της. Η πολιτική ηγεσία έχει ευθύνη να στηρίζει κάθε δημόσια αιχμή σε ελέγξιμα στοιχεία.
Οι επαγγελματίες υγείας έχουν αντίστοιχη ευθύνη να τεκμηριώνουν όσα υπόσχονται στους ασθενείς. Η προστασία της υγείας υπηρετείται με διαφανείς ελέγχους, ίδιους κανόνες και συγκεκριμένες απαντήσεις. Αυτές οφείλουν να δώσουν όλοι οι εμπλεκόμενοι.