Η Περιφέρεια προαναγγέλλει νέο πόρισμα στα τέλη Σεπτεμβρίου και απολογισμό τον Οκτώβριο – Τι έχει ήδη διαπιστωθεί, τι παραμένει κρυφό και ποια κρίσιμα ερωτήματα ζητούν απάντηση
Η υπόθεση της Αναπτυξιακής Εύβοιας έχει γεμίσει από ελέγχους, εκθέσεις, έρευνες και ανακοινώσεις. Εκείνο που εξακολουθεί να λείπει, όμως, είναι μία ενιαία και πλήρης δημόσια εικόνα: ποιο όργανο έλεγξε τι, ποια είναι τα τελικά ευρήματα, ποια ποσά αναζητούνται και ποιες ευθύνες –διοικητικές, οικονομικές ή ενδεχομένως ποινικές– έχουν προκύψει.
Η τελευταία επίσημη ενημέρωση της Περιφέρειας Στερεάς Ελλάδας αναφέρει ότι το πόρισμα των ορκωτών ελεγκτών αναμένεται να παραδοθεί στα τέλη Σεπτεμβρίου 2026. Παράλληλα, πρόκειται να οριστικοποιηθούν πρόστιμα σε βάρος δικαιούχων που επιδοτήθηκαν για την αγορά σκαφών αναψυχής, αλλά, σύμφωνα με την Περιφέρεια, δεν τήρησαν τους προβλεπόμενους όρους. Για τον Οκτώβριο έχει προγραμματιστεί πλήρης απολογισμός στο Περιφερειακό Συμβούλιο.
Αυτή είναι η νέα θεσμική προθεσμία. Και αυτή τη φορά δεν αρκεί μία γενική ενημέρωση ή μια πολιτική δήλωση ότι η εταιρεία «γύρισε σελίδα». Η κοινωνία της Εύβοιας δικαιούται να δει τα ίδια τα έγγραφα.
Τέσσερις διαφορετικές διαδικασίες – όχι ένα ενιαίο πόρισμα
Στον δημόσιο διάλογο γίνεται συχνά λόγος για «το πόρισμα». Στην πραγματικότητα, υπάρχουν διαφορετικές διαδικασίες, με διαφορετικό αντικείμενο και διαφορετική θεσμική βαρύτητα.
Η πρώτη είναι η έκθεση αποτελεσμάτων του έκτακτου ελέγχου που διενήργησε μικτή ομάδα Ειδικών Υπηρεσιών του υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων. Η έκθεση κατατέθηκε στις 11 Δεκεμβρίου 2025 στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Χαλκίδας από τον τότε μεταβατικό πρόεδρο της Αναπτυξιακής, Δημήτρη Βουρδάνο.
Η δεύτερη αφορά τον οικονομικό και διαχειριστικό έλεγχο από ορκωτούς ελεγκτές για ολόκληρη την περίοδο 2019–2025. Η ανάθεση δρομολογήθηκε την άνοιξη του 2026 και το αποτέλεσμά της, σύμφωνα με την Περιφέρεια, αναμένεται στα τέλη Σεπτεμβρίου.
Η τρίτη αφορά την παρουσία ελεγκτών της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας στα γραφεία της Αναπτυξιακής, η οποία είχε δημοσιοποιηθεί από τον Οκτώβριο του 2025. Μέχρι σήμερα δεν έχει εντοπιστεί δημόσια ανάρτηση ολοκληρωμένου πορίσματος της ΕΑΔ για την υπόθεση.
Η τέταρτη και σοβαρότερη ως προς τις πιθανές συνέπειες είναι η εισαγγελική και αστυνομική διερεύνηση των καταγγελιών για τις χρηματοδοτήσεις του προγράμματος αλιευτικού τουρισμού και τα 26 σκάφη. Δημοσιεύματα έχουν αναφέρει έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και συλλογή αρχείων από την Οικονομική Αστυνομία. Ωστόσο, δεν έχει ανακοινωθεί δημόσια τελικό εισαγγελικό αποτέλεσμα, άσκηση διώξεων ή ποινικός χαρακτηρισμός σε βάρος συγκεκριμένων προσώπων.
Η διάκριση είναι απολύτως αναγκαία. Άλλο ένα διοικητικό εύρημα, άλλο ένας οικονομικός καταλογισμός και άλλο μια ποινική ευθύνη που πρέπει να αποδειχθεί από τις αρμόδιες αρχές.
Τα τρία επίσημα ευρήματα που έχουν δημοσιοποιηθεί
Από την έκθεση του έκτακτου ελέγχου του ΥΠΑΑΤ δημοσιοποιήθηκε απόσπασμα με τρία συγκεκριμένα ευρήματα.
Πρώτον, διαπιστώθηκε πρακτικό συνεδρίασης της Επιτροπής Διαχείρισης Προγράμματος χωρίς την υπογραφή του προέδρου.
Δεύτερον, καταγράφηκε ότι το ηλεκτρονικό πρωτόκολλο τηρούνταν σε απλό αρχείο Excel, με κενές σειρές που, σύμφωνα με την έκθεση, υποδείκνυαν διαγραφές εγγράφων. Παράλληλα, επισημάνθηκε ότι η συγκεκριμένη μέθοδος δεν διασφάλιζε το αδιάβλητο της καταγραφής εισερχομένων και εξερχομένων.
Τρίτον, για το πρόγραμμα Skills4Sports αναφέρθηκε ότι πρέπει να αναζητηθεί ως αχρεωστήτως καταβληθέν ποσό 75.839,99 ευρώ από το υπομέτρο 19.4.
Η νέα διοίκηση είχε ανακοινώσει ότι αποκατέστησε τις διαδικασίες συνεδριάσεων και πρωτοκόλλου και ότι για το ποσό των 75.839,99 ευρώ κινήθηκαν οι προβλεπόμενες διοικητικές και νομικές ενέργειες.
Εδώ, όμως, βρίσκεται το πρώτο κρίσιμο ερώτημα: αναζητήθηκε τελικά το ποσό; Εκδόθηκε πράξη καταλογισμού; Επιστράφηκε μέρος ή το σύνολό του; Ασκήθηκαν ένδικα μέσα; Η φράση «κινήθηκαν οι διαδικασίες» δεν αποτελεί οικονομικό αποτέλεσμα.
Ο έλεγχος 2019–2025 πρέπει να δημοσιευθεί ολόκληρος
Ο έλεγχος των ορκωτών δεν αφορά ένα μεμονωμένο πρόγραμμα, αλλά μια επταετία λειτουργίας της εταιρείας. Γι’ αυτό και το πόρισμα που αναμένεται στα τέλη Σεπτεμβρίου δεν πρέπει να παρουσιαστεί με επιλεγμένα αποσπάσματα ούτε να περιοριστεί σε μια περίληψη της διοίκησης.
Οφείλει να απαντά τουλάχιστον στα εξής:
- Αν οι οικονομικές καταστάσεις και οι λογιστικές εγγραφές αποτυπώνουν πλήρως τις συναλλαγές της περιόδου 2019–2025.
- Αν οι συμβάσεις, οι αναθέσεις, οι πληρωμές και οι δανειακές υποχρεώσεις εγκρίθηκαν από τα αρμόδια όργανα.
- Αν υπήρχαν τραπεζικοί λογαριασμοί ή οικονομικές κινήσεις που δεν είχαν παρουσιαστεί εγκαίρως και ολοκληρωμένα στα διοικητικά όργανα.
- Αν οι διαδικασίες επιλογής, ελέγχου και παρακολούθησης δικαιούχων ευρωπαϊκών προγραμμάτων τηρήθηκαν ουσιαστικά και όχι μόνο τυπικά.
- Αν υπάρχουν απαιτήσεις της εταιρείας ή του Δημοσίου που πρέπει να καταλογιστούν και να ανακτηθούν.
- Αν προκύπτουν πράξεις ή παραλείψεις που πρέπει να διαβιβαστούν σε εισαγγελικές, πειθαρχικές ή άλλες ελεγκτικές αρχές.
Ο πλήρης έλεγχος δεν αφορά μόνο τις προηγούμενες διοικήσεις. Αφορά και την Περιφέρεια Στερεάς Ελλάδας, η οποία είναι ο βασικός μέτοχος και έχει την πολιτική ευθύνη εποπτείας της εταιρείας.
Τα σκάφη και τα 6,5 εκατ. ευρώ δεν κλείνουν με μερικά πρόστιμα
Ξεχωριστό κεφάλαιο αποτελεί το πρόγραμμα περίπου 6,5 εκατ. ευρώ που συνδέθηκε με τη χρηματοδότηση 26 τουριστικών σκαφών για την ενίσχυση της πυρόπληκτης Βόρειας Εύβοιας.
Οι καταγγελίες που έχουν δημοσιοποιηθεί αφορούν, μεταξύ άλλων, έδρες εταιρειών, πραγματικούς δικαιούχους, τόπο δραστηριοποίησης των σκαφών και τήρηση των μακροχρόνιων υποχρεώσεων της χρηματοδότησης. Πρόκειται για ισχυρισμούς που ερευνώνται και δεν μπορούν να παρουσιαστούν ως τελεσίδικες διαπιστώσεις.
Η ίδια η τελευταία ανακοίνωση της Περιφέρειας, όμως, αναφέρει ότι θα οριστικοποιηθούν πρόστιμα για δικαιούχους που δεν τήρησαν τους όρους. Επομένως, η ενημέρωση του Οκτωβρίου πρέπει να περιλαμβάνει συγκεκριμένους αριθμούς: πόσοι φάκελοι ελέγχθηκαν, σε πόσους διαπιστώθηκαν παραβάσεις, ποιο είναι το συνολικό ύψος των προστίμων και των ανακτήσεων και αν τα σχετικά ποσά έχουν ήδη βεβαιωθεί ή εισπραχθεί.
Χρειάζεται επίσης να διευκρινιστεί αν οι παραβάσεις αφορούν μόνο τη μεταγενέστερη χρήση των σκαφών από τους δικαιούχους ή αν εντοπίστηκαν προβλήματα και στο αρχικό στάδιο αξιολόγησης και έγκρισης των φακέλων. Πρόκειται για δύο εντελώς διαφορετικά επίπεδα ευθύνης.
Ο Οκτώβριος πρέπει να είναι μήνας εγγράφων, όχι διαβεβαιώσεων
Στον προγραμματισμένο απολογισμό του Περιφερειακού Συμβουλίου δεν αρκεί να παρουσιαστούν αριθμοί σε διαφάνειες. Πρέπει να δοθούν στη δημοσιότητα, με τις αναγκαίες μόνο αφαιρέσεις προσωπικών δεδομένων, η πλήρης έκθεση των ορκωτών, το σύνολο της έκθεσης του ΥΠΑΑΤ, η κατάσταση των καταλογισμών και των ανακτήσεων, η πορεία των ελέγχων για τα σκάφη και σαφής ενημέρωση για το αν έχει ολοκληρωθεί η διαδικασία της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας.
Η αλλαγή προσώπων στη διοίκηση και η διαβεβαίωση ότι δεν χάθηκαν χρηματοδοτικά προγράμματα μπορεί να είναι σημαντικές. Δεν αποτελούν, όμως, υποκατάστατο λογοδοσίας για όσα προηγήθηκαν.
Η Αναπτυξιακή Εύβοιας διαχειρίζεται δημόσιους και ευρωπαϊκούς πόρους που προορίζονται για μια περιοχή πληγωμένη από καταστροφές και αναπτυξιακές ανισότητες. Γι’ αυτό ο έλεγχος δεν τελειώνει όταν παραδίδεται ένα πόρισμα. Τελειώνει όταν τα ευρήματα δημοσιοποιούνται, οι ευθύνες εξατομικεύονται, τα χρήματα ανακτώνται και οι πολίτες μπορούν να δουν τι ακριβώς συνέβη.
Μέχρι τότε, το ερώτημα παραμένει: θα παρουσιαστούν τον Οκτώβριο όλα τα πορίσματα και όλα τα οικονομικά αποτελέσματα ή θα δοθεί ακόμη μία πολιτική περίληψη χωρίς τα έγγραφα που μπορούν να αποδείξουν την αλήθεια;