Το δημοσίευμα της Wall Street Journal για τον Χρήστο Μαραφάτσο, τις συμφωνίες LNG και τη φερόμενη αναφορά σε ανατροπή κυβερνήσεων — Τι απαντούν οι εμπλεκόμενοι.
Σοβαρά ερωτήματα για τα όρια ανάμεσα στη διπλωματική εκπροσώπηση και την προώθηση ιδιωτικών επιχειρηματικών συμφερόντων θέτει δημοσίευμα της Wall Street Journal για την πρέσβη των ΗΠΑ στην Ελλάδα, Κίμπερλι Γκίλφοϊλ. Στο επίκεντρο βρίσκονται οι επαφές της στα Βαλκάνια, η παρουσία του λομπίστα Χρήστου Μαραφάτσου στο πλευρό της και η επέκταση του ομίλου AKTOR, υπό τον Αλέξανδρο Εξάρχου, στην αγορά αμερικανικού υγροποιημένου φυσικού αερίου.
Η πολιτικά βαρύτερη αναφορά αφορά περιστατικό σε ιδιωτικό δείπνο στην Αθήνα, τον Μάρτιο. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, που επικαλείται συμμετέχοντα και πρόσωπα που ενημερώθηκαν για τη συζήτηση, η Γκίλφοϊλ, μιλώντας για την αναμενόμενη πτώση της ρουμανικής κυβέρνησης, φέρεται να υποστήριξε ότι οι ΗΠΑ μπορούσαν να προκαλέσουν ανάλογη εξέλιξη και σε άλλες χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Ελλάδας.
Στην ελληνική απόδοση του δημοσιεύματος, η φράση που της αποδίδεται είναι: «Αυτό μπορούμε να το κάνουμε σε οποιαδήποτε χώρα θέλουμε. Μπορούμε να το κάνουμε και εδώ».
Ο υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Σταύρος Παπασταύρου, φέρεται να αντέδρασε, επισημαίνοντας ότι η ελληνική κυβέρνηση έχει εκλεγεί από τον λαό και δεν μπορεί να αντικατασταθεί από τις Ηνωμένες Πολιτείες. Ο δικηγόρος της πρέσβη αμφισβήτησε την περιγραφή της αντιπαράθεσης.
Η διάκριση είναι ουσιώδης: πρόκειται για αναφορά της εφημερίδας σε μαρτυρίες, την οποία αμφισβητεί η πλευρά της Γκίλφοϊλ. Δεν αποτελεί απόδειξη αμερικανικής επιχείρησης ανατροπής κυβέρνησης. Εφόσον, όμως, η δήλωση αποδόθηκε με ακρίβεια, το περιεχόμενό της θέτει ευθέως ζήτημα σεβασμού της δημοκρατικής κυριαρχίας μιας συμμαχικής χώρας.
Στο επιχειρηματικό σκέλος, η έρευνα εστιάζει στον Χρήστο Μαραφάτσο, ο οποίος εμφανίζεται ως στενός συνομιλητής της πρέσβη, χωρίς να ανήκει στο διπλωματικό προσωπικό. Παράλληλα, δραστηριοποιείται ως εγγεγραμμένος λομπίστας για συμφέροντα που συνδέονται με την AKTOR.
Η WSJ αναφέρει ότι η συχνότητα της παρουσίας του σε συναντήσεις υψηλού επιπέδου οδήγησε ορισμένους ξένους αξιωματούχους να θεωρήσουν ότι είχε επίσημο ρόλο στο επιτελείο της. Συνομιλητές της εφημερίδας υποστήριξαν επίσης ότι σε ορισμένες επαφές δεν τους είχε γνωστοποιηθεί η επαγγελματική σχέση του με τον όμιλο.
Σύμφωνα με τα στοιχεία καταχωρίσεων lobbying που επικαλείται το δημοσίευμα, η συνεργασία ξεκίνησε επισήμως στις 5 Νοεμβρίου 2025 και έως τον Ιούνιο είχαν δηλωθεί έσοδα 160.000 δολαρίων από την AKTOR Energy. Το αντικείμενο περιλάμβανε την ανάπτυξη επαφών με την αμερικανική προεδρία, το State Department και το υπουργείο Ενέργειας.
Η επιχειρηματική βάση αυτών των επαφών είναι συγκεκριμένη. Στην Atlantic SEE LNG Trade συμμετέχουν η AKTOR με 60% και η ΔΕΠΑ Εμπορίας με 40%. Η κοινοπραξία επιδιώκει την εισαγωγή αμερικανικού LNG και τη διάθεσή του σε αγορές της Νοτιοανατολικής και Κεντρικής Ευρώπης μέσω του Κάθετου Διαδρόμου.
Στις 11 Ιουνίου 2026 ανακοινώθηκε η επέκταση της συμφωνίας με τη Venture Global: οι συμβασιοποιημένες ποσότητες αυξάνονται από τουλάχιστον 500.000 σε ένα εκατομμύριο τόνους LNG ετησίως, για είκοσι χρόνια, με έναρξη το 2030. Τα μεγέθη αυτά επιβεβαιώνονται από τις επίσημες εταιρικές ανακοινώσεις.
Το δημοσίευμα περιγράφει, παράλληλα, επαφές στη Βουλγαρία, όπου η Γκίλφοϊλ φέρεται να υποστήριξε τη συνεργασία με την AKTOR. Αναφέρει επίσης ότι ο επικεφαλής του ομίλου τη μετέφερε στη χώρα με ιδιωτικό αεροσκάφος και ότι ο Μαραφάτσος ήταν παρών σε συνάντηση με τον Βούλγαρο πρόεδρο.
Στην Αλβανία, σύμφωνα με την ίδια έρευνα, η πρέσβης συναντήθηκε τον Μάρτιο με τον πρωθυπουργό Έντι Ράμα, συνοδευόμενη από τον Μαραφάτσο και τον Εξάρχου. Ακολούθησε τον Απρίλιο συμφωνία προμήθειας αμερικανικού LNG, αναφερόμενης αξίας περίπου έξι δισεκατομμυρίων δολαρίων και διάρκειας είκοσι ετών.
Οι ανακοινώσεις συμφωνιών, πάντως, χρειάζεται να διακρίνονται από την υλοποίησή τους. Η WSJ σημειώνει ότι παραμένει αβέβαιη η ολοκλήρωση όλων των σχεδιαζόμενων συνεργασιών και μεταφέρει δήλωση της ουκρανικής Naftogaz ότι οι διαπραγματεύσεις για μελλοντικές αγορές από την Atlantic SEE είχαν διακοπεί.
Οι εμπλεκόμενες πλευρές απορρίπτουν την εικόνα αθέμιτης προώθησης συμφερόντων. Αξιωματούχος της αμερικανικής πρεσβείας ανέφερε ότι οι μετακινήσεις της Γκίλφοϊλ εξυπηρετούσαν την αύξηση των αμερικανικών εξαγωγών LNG και τη μείωση της ευρωπαϊκής εξάρτησης από το ρωσικό αέριο, με τήρηση των οδηγιών του State Department.
Ο δικηγόρος της υποστήριξε ότι συνεργάζεται με εταιρείες σε ολόκληρο τον ενεργειακό κλάδο και ότι οι επίσημες συναντήσεις οργανώνονται μέσω της πρεσβείας. Οι δικηγόροι της AKTOR δήλωσαν ότι η συμμετοχή της στον Κάθετο Διάδρομο είχε ξεκινήσει πριν από τις επαφές με την πρέσβη. Ο Μαραφάτσος, από την πλευρά του, υποστήριξε ότι συμβάλλει σε εμπορικές πρωτοβουλίες που υπηρετούν αμερικανικά συμφέροντα και δημιουργούν οικονομικές ευκαιρίες στην περιοχή.
Το διαθέσιμο υλικό δεν τεκμηριώνει παράνομη συναλλαγή. Αναδεικνύει, ωστόσο, συγκεκριμένα ζητήματα διαφάνειας: με ποια ιδιότητα συμμετέχουν ιδιώτες σε διπλωματικές συναντήσεις, πώς γνωστοποιούνται οι πελάτες τους και με ποια κριτήρια προωθούνται συγκεκριμένες εταιρείες.
Για την ελληνική πλευρά, η συζήτηση αφορά τόσο τους όρους των ενεργειακών συνεργασιών όσο και την πολιτική βαρύτητα της φερόμενης δήλωσης στο δείπνο. Η σαφής τοποθέτηση των παρόντων και η αποσαφήνιση των ρόλων αποτελούν το αναγκαίο επόμενο βήμα. Η στρατηγική συνεργασία κρίνεται και από τη διαφάνειά της — ιδίως όταν συνοδεύεται από δεσμεύσεις δισεκατομμυρίων και διάρκειας δεκαετιών.