Ήδη υπολογισμένες παρεμβάσεις, πρόσθετα έσοδα και ενεργειακές επενδύσεις συνθέτουν το πακέτο. Το κρίσιμο ερώτημα παραμένει πόσα φτάνουν στον πολίτη και πότε.
Τα 2,2 δισ. ευρώ της ΔΕΘ είναι ένας εντυπωσιακός αριθμός. Για να αξιολογηθεί, όμως, χρειάζεται να ανοίξει ο λογαριασμός: πόσα αντιστοιχούν σε πρόσθετες αποφάσεις, πόσα είχαν ήδη περιληφθεί στον σχεδιασμό και πόσα κατευθύνονται σε επενδύσεις.
Το πακέτο του 2027 περιλαμβάνει 550 εκατ. ευρώ ήδη υπολογισμένα στις προβλέψεις του Απριλίου, για μισθολογικές αυξήσεις στο Δημόσιο και μείωση ασφαλιστικών εισφορών. Περιλαμβάνει επίσης 400 εκατ. ευρώ αύξηση του εθνικού Προγράμματος Δημοσίων Επενδύσεων, με κάλυψη από τη ρήτρα διαφυγής για την ενέργεια. Ο διαθέσιμος δημοσιονομικός χώρος μετά τις προσαρμογές υπολογίζεται σε 1,25 δισ. ευρώ για το 2027. Αυτά τα τρία μεγέθη σχηματίζουν τα 2,2 δισ. ευρώ.
Η διάκριση έχει πολιτική σημασία. Μια παρέμβαση που είχε ήδη κοστολογηθεί μπορεί να προσφέρει πραγματικό όφελος όταν εφαρμοστεί. Η συμπερίληψή της, όμως, στο συνολικό πακέτο δεν σημαίνει ότι προέκυψε ισόποσο πρόσθετο περιθώριο μετά τις καλοκαιρινές διαπραγματεύσεις.
Αντίστοιχα, οι δημόσιες επενδύσεις μπορούν να βελτιώσουν υποδομές και υπηρεσίες. Η αποτελεσματικότητά τους κρίνεται από τα έργα που ολοκληρώνονται, τους δικαιούχους και το μετρήσιμο αποτέλεσμα. Το ποσό που εγγράφεται στον προϋπολογισμό δεν μεταφράζεται αυτομάτως σε αντίστοιχη αύξηση διαθέσιμου εισοδήματος.
Στο σκέλος των εσόδων, προβλέπονται 21 εκατ. ευρώ το 2026 και 199 εκατ. το 2027 από την επέκταση της Ψηφιακής Κάρτας Εργασίας, 59 εκατ. ετησίως από τη μεταρρύθμιση της ψηφιακής είσπραξης χαρτοσήμου και 37 εκατ. από το 2027 από τα τέλη ταξινόμησης υβριδικών οχημάτων. Συνυπολογίζεται επίσης κόστος 48 εκατ. ευρώ για τη ρύθμιση των συντάξεων χηρείας.
Εδώ απαιτείται καθαρή ενημέρωση: η καλύτερη είσπραξη υφιστάμενων υποχρεώσεων και η αύξηση μιας επιβάρυνσης έχουν διαφορετικό περιεχόμενο. Ο πολίτης δικαιούται να γνωρίζει ποιος χρηματοδοτεί κάθε παρέμβαση και ποιος τελικά ωφελείται.
Η δήλωση του Κυριάκου Πιερρακάκη ότι «με τις σημερινές συνθήκες τα περιθώρια έχουν εξαντληθεί» μεταφέρει πλέον τη συζήτηση στην κατανομή των διαθέσιμων πόρων. Όταν ο χώρος είναι περιορισμένος, κάθε επιλογή χρειάζεται συγκεκριμένη αιτιολόγηση.
Για τον εργαζόμενο, τον συνταξιούχο και τον επαγγελματία, η αξιολόγηση είναι απολύτως πρακτική: τι μένει μετά το ενοίκιο, το σούπερ μάρκετ, την ενέργεια και τις υπόλοιπες υποχρεώσεις. Ένα συνολικό δημοσιονομικό μέγεθος δεν αρκεί για να απαντήσει σε αυτό.
Το ζητούμενο για την κοινωνία είναι το καθαρό αποτέλεσμα στον οικογενειακό προϋπολογισμό. Πόσο μειώνονται οι υποχρεώσεις, πόσο αυξάνονται οι αποδοχές και από ποια ημερομηνία. Εκεί θα κριθεί το πακέτο της ΔΕΘ. Η κυβέρνηση οφείλει να παρουσιάζει αυτόν τον λογαριασμό με την ίδια επιμονή που προβάλλει το συνολικό ποσό.