Βαριές ποινές ακόμη και για εμπρησμό από αμέλεια – Φυλάκιση για εργασίες με φωτιά ή σπινθήρες όταν ο δείκτης επικινδυνότητας βρίσκεται στο 4 ή στο 5
Αντιμέτωποι με ισόβια κάθειρξη, χρηματικές ποινές έως 200.000 ευρώ και δήμευση μέρους της περιουσίας τους βρίσκονται πλέον όσοι προκαλούν δασικές πυρκαγιές.
Το αυστηροποιημένο πλαίσιο του Ποινικού Κώδικα δεν περιορίζεται μόνο στον εμπρησμό από πρόθεση. Βαριές συνέπειες προβλέπονται και για την αμέλεια, για την παραβίαση των απαγορεύσεων κατά τις ημέρες υψηλού κινδύνου, ακόμη και για την κατοχή εμπρηστικών υλών ή την εγκατάλειψη εύφλεκτων αντικειμένων μέσα σε δασικές εκτάσεις.
Με τη χώρα να μετρά κάθε καλοκαίρι καμένα δάση, κατεστραμμένες περιουσίες και ανθρώπινες ζωές, το μήνυμα του νόμου είναι ξεκάθαρο: η φωτιά δεν αντιμετωπίζεται πλέον ως μια «κακιά στιγμή» χωρίς σοβαρές συνέπειες.
Μέχρι και ισόβια για εμπρησμό από πρόθεση
Όποιος προκαλεί πυρκαγιά σε δάσος, δασική έκταση ή περιοχή που έχει νόμιμα κηρυχθεί δασωτέα ή αναδασωτέα τιμωρείται με κάθειρξη έως δέκα έτη και χρηματική ποινή.
Εάν από την πράξη μπορεί να προκύψει κίνδυνος για άνθρωπο, η ποινή παραμένει κάθειρξη έως δέκα έτη, συνοδευόμενη επίσης από χρηματική ποινή.
Το πλαίσιο γίνεται ακόμη αυστηρότερο όταν η πυρκαγιά:
- προκαλεί σοβαρή ζημιά σε εγκαταστάσεις κοινής ωφέλειας,
- οδηγεί σε βαριά σωματική βλάβη ανθρώπου,
- εξαπλώνεται σε μεγάλη έκταση,
- προκαλεί εκτεταμένη ρύπανση, περιβαλλοντική υποβάθμιση ή οικολογική καταστροφή.
Στις περιπτώσεις αυτές προβλέπεται κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών και χρηματική ποινή. Εάν από την πυρκαγιά προκληθεί θάνατος, ο υπαίτιος μπορεί να καταδικαστεί σε ισόβια κάθειρξη.
Η επιδίωξη παράνομου οικονομικού οφέλους για τον ίδιο τον δράστη ή για τρίτο λαμβάνεται υπόψη ως επιβαρυντική περίσταση.
Βαριά τιμωρία και για εμπρησμό από αμέλεια
Ο νόμος δεν αφήνει στο απυρόβλητο ούτε την αμέλεια.
Η πρόκληση δασικής πυρκαγιάς από αμέλεια τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών μηνών και χρηματική ποινή. Εάν όμως δημιουργήθηκε κίνδυνος για ανθρώπους, η φωτιά εξαπλώθηκε σε μεγάλη έκταση ή προκλήθηκε σοβαρή περιβαλλοντική καταστροφή, η ποινή ανεβαίνει σε φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών, μαζί με χρηματική ποινή.
Άλλο, λοιπόν, ένα τυχαίο περιστατικό και άλλο η εγκληματική αδιαφορία απέναντι στις προειδοποιήσεις, στις απαγορεύσεις και στις καιρικές συνθήκες.
Φυλάκιση για εργασίες όταν ο δείκτης κινδύνου είναι 4 ή 5
Ιδιαίτερα αυστηρές είναι οι προβλέψεις για όσους επιμένουν να εκτελούν επικίνδυνες εργασίες σε ημέρες πολύ υψηλού κινδύνου ή κατάστασης συναγερμού.
Όποιος ανάβει φωτιά, πραγματοποιεί θερμές εργασίες, χρησιμοποιεί μηχανήματα που προκαλούν σπινθήρες, πυροτεχνήματα ή βεγγαλικά σε δάση, αγροτικές εκτάσεις, περιοχές Natura, πάρκα, άλση ή σε απόσταση έως 300 μέτρων από αυτές, όταν ο δείκτης επικινδυνότητας είναι 4 ή 5, τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον ενός έτους και χρηματική ποινή.
Εάν από την πράξη προκληθεί πυρκαγιά με σοβαρή οικολογική καταστροφή ή βαριά σωματική βλάβη, προβλέπεται κάθειρξη. Εάν υπάρξει θάνατος, η ποινή είναι κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών, μαζί με χρηματική ποινή.
Έως οκτώ χρόνια για κατοχή εμπρηστικών υλών
Ποινικά κολάσιμη είναι και η προετοιμασία του εμπρησμού.
Η κατασκευή, προμήθεια ή κατοχή εμπρηστικών υλών και αντικειμένων κατάλληλων για την πρόκληση και την εξάπλωση δασικής πυρκαγιάς τιμωρείται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών και χρηματική ποινή.
Εάν οι πράξεις αυτές γίνονται μέσα σε δάσος ή σε ακτίνα 300 μέτρων από δασική έκταση, σε ημέρα με δείκτη κινδύνου 4 ή 5, η ποινή μπορεί να φτάσει σε κάθειρξη έως οκτώ ετών.
Ακόμη και η αποθήκευση ή εγκατάλειψη εύφλεκτων υλών μέσα σε δάσος τιμωρείται. Εάν μάλιστα οι ύλες αυτές συμβάλουν στην εξάπλωση πυρκαγιάς, προβλέπεται φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών και χρηματική ποινή.
Πρόστιμα από 10.000 έως 200.000 ευρώ
Οι χρηματικές ποινές για τα συγκεκριμένα αδικήματα δεν μπορούν να είναι μικρότερες από 10.000 ευρώ ούτε μεγαλύτερες από 200.000 ευρώ.
Παράλληλα, κατά κανόνα, οι ποινές δεν αναστέλλονται, δεν μετατρέπονται και η άσκηση έφεσης δεν έχει ανασταλτικό αποτέλεσμα. Μόνο σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί το δικαστήριο, με ειδική αιτιολογία, να αποφασίσει διαφορετικά.
Δήμευση περιουσίας με βάση τη ζημιά
Το ισχυρότερο όπλο του νέου πλαισίου είναι η δυνατότητα δήμευσης μέρους της περιουσίας του αυτουργού αλλά και όσων συμμετείχαν στο έγκλημα.
Η δήμευση μπορεί να επιβληθεί σε εμπρησμό από πρόθεση, ακόμη και όταν αυτός έμεινε στο στάδιο της απόπειρας, καθώς και σε σοβαρές περιπτώσεις εμπρησμού από αμέλεια που προκάλεσαν θάνατο, βαριά σωματική βλάβη, μεγάλη εξάπλωση της φωτιάς ή εκτεταμένη οικολογική καταστροφή.
Το ύψος της περιουσίας που θα δημεύεται καθορίζεται από το δικαστήριο ανάλογα με τη ζημιά που προκλήθηκε, έπειτα από πραγματογνωμοσύνη. Εξαιρούνται τα περιουσιακά στοιχεία που καλύπτουν τις βασικές ανάγκες διαβίωσης του καταδικασμένου και της οικογένειάς του.
Το νομικό οπλοστάσιο, επομένως, υπάρχει και είναι αυστηρό. Εκείνο που απομένει είναι να εφαρμόζεται γρήγορα και χωρίς εκπτώσεις. Γιατί τα ισόβια, τα πρόστιμα και οι δημεύσεις αποτρέπουν μόνο όταν ο εμπρηστής γνωρίζει ότι θα εντοπιστεί, θα δικαστεί και τελικά θα πληρώσει πραγματικά για την καταστροφή που προκάλεσε.