Το Κυμάσι στο επίκεντρο ενός σχεδίου θαλάσσιων και οδικών μεταφορών – Στο τραπέζι η αναβάθμιση της πρόσβασης προς Χαλκίδα και η διερεύνηση σήραγγας Κανδηλίου.
Μια διαφορετική αναπτυξιακή προοπτική για τη Βόρεια Εύβοια περιγράφει η πρόταση για τη «Θαλάσσια Εγνατία Αιγαίου», που προβλέπει τη διερεύνηση ενός δικτύου ακτοπλοϊκών και εμπορευματικών συνδέσεων με κεντρικό κόμβο το λιμάνι Κυμασίου Μαντουδίου. Το υλικό, με πηγή τον Λάμπρο Κουτρουμπή, συνδέει την αξιοποίηση του λιμανιού με την ασφαλή οδική πρόσβαση προς τη Χαλκίδα, τον αυτοκινητόδρομο Α1 και την Αττική.
Η βασική επιδίωξη είναι να εξεταστεί εάν η Εύβοια μπορεί να αποκτήσει ενισχυμένο ρόλο στις μετακινήσεις επιβατών και στη διακίνηση προϊόντων ανάμεσα στη Βόρεια Ελλάδα, τα νησιά του Αιγαίου και την κεντρική χώρα. Για τη Βόρεια Εύβοια, μια τέτοια προοπτική θα μπορούσε, εφόσον αποδειχθεί βιώσιμη, να δημιουργήσει πρόσθετες δυνατότητες για τον τουρισμό, τις τοπικές επιχειρήσεις και την παραγωγή.
Το υπόμνημα, με ημερομηνία 24 Σεπτεμβρίου 2026, θέτει ως πρώτο ζητούμενο τη συνεργασία των αρμόδιων φορέων και την εκπόνηση προκαταρκτικής μελέτης σκοπιμότητας. Πρόκειται για πρόταση προς θεσμική εξέταση, χωρίς εγκεκριμένη χάραξη, οριστικό προϋπολογισμό ή εξασφαλισμένη χρηματοδότηση.
Στο θαλάσσιο σκέλος προτείνεται να αξιολογηθούν χωριστά οι συνδέσεις του Κυμασίου με την Καβάλα, την Αλεξανδρούπολη, τη Λήμνο, το Σίγρι Λέσβου, τη Χίο και τις Βόρειες Σποράδες — Σκιάθο, Σκόπελο και Αλόννησο. Κάθε προορισμός έχει διαφορετικές ανάγκες, εποχικότητα και μεταφορικό ενδιαφέρον. Γι’ αυτό το σχέδιο αφήνει ανοιχτή τη σύγκριση απευθείας γραμμών, δρομολογίων με περιορισμένες ενδιάμεσες στάσεις και συνδέσεων με ανταποκρίσεις.
Η αξιολόγηση θα πρέπει να αποτυπώσει πόσοι επιβάτες και ποια φορτία μπορούν να στηρίξουν κάθε γραμμή, με ποια συχνότητα και σε ποιες περιόδους του έτους. Αντίστοιχα, οι χρόνοι μετακίνησης θα χρειαστεί να υπολογιστούν για ολόκληρο το ταξίδι: από την οδική πρόσβαση και την αναμονή στο λιμάνι έως την αποβίβαση και τη μεταφορά στον τελικό προορισμό.
Καθοριστική προϋπόθεση αποτελεί η καταλληλότητα των λιμενικών εγκαταστάσεων. Στο Κυμάσι προτείνεται να ελεγχθούν τα βάθη, οι δυνατότητες ελιγμών και πρόσδεσης, η προστασία από τον κυματισμό και οι ράμπες εξυπηρέτησης οχημάτων. Στη χερσαία ζώνη χρειάζεται αξιολόγηση των χώρων αναμονής, της ασφαλούς κυκλοφορίας επιβατών και φορτηγών, της προσβασιμότητας και των υποδομών διαχείρισης εμπορευμάτων. Ανάλογοι έλεγχοι προβλέπονται για τα υπόλοιπα λιμάνια του προτεινόμενου δικτύου.
Ιδιαίτερο βάρος δίνεται στον δρόμο Μαντούδι–Χαλκίδα. Η πρόταση ζητά να καταγραφούν τα σημεία που δυσχεραίνουν την ασφαλή και αξιόπιστη μετακίνηση, ειδικά των βαρέων οχημάτων, και να εξεταστούν οι απαιτούμενες παρεμβάσεις σε συνδυασμό με ήδη μελετημένα ή προγραμματισμένα έργα.
Σε αυτό το πλαίσιο τίθεται προς διερεύνηση η σήραγγα Κανδηλίου. Η αναφορά σε μήκος περίπου τριών χιλιομέτρων αποτελεί αρχική υπόθεση εργασίας. Η επιλογή συγκεκριμένης λύσης προϋποθέτει γεωλογικές και γεωτεχνικές έρευνες, περιβαλλοντική αξιολόγηση, καθορισμό των προσβάσεων και υπολογισμό του κόστους κατασκευής και συντήρησης. Παράλληλα, διευκρινίζεται ότι η λύση στην περιοχή Κανδηλίου και μια ενδεχόμενη παράκαμψη του Αγίου χρειάζονται χωριστή αποτύπωση και συγκριτική εξέταση.
Το οικονομικό ερώτημα παραμένει κεντρικό: μπορεί κάθε προτεινόμενη σύνδεση να προσφέρει ανταγωνιστικό συνολικό κόστος; Η απάντηση απαιτεί συνυπολογισμό ναύλων, καυσίμων, διοδίων, αναμονών, λιμενικών χειρισμών και μεταφοράς μέχρι τον τελικό παραλήπτη. Προτείνεται επίσης να εξεταστεί η μεταφορά ασυνόδευτων επικαθήμενων, με διαφορετικούς τράκτορες στα δύο άκρα της διαδρομής, υπό την προϋπόθεση ότι θα συνυπολογιστούν οι πρόσθετες υποδομές και οι απαιτούμενες συνεργασίες.
Για τη χρηματοδότηση προτείνεται έρευνα εθνικών και ευρωπαϊκών εργαλείων, όπως το CEF και τα προγράμματα συνοχής, καθώς και πιθανής ιδιωτικής συμμετοχής. Η ευρωπαϊκή πολιτική για τον Ευρωπαϊκό Θαλάσσιο Χώρο συνδέει την ανάπτυξη των θαλάσσιων μεταφορών με τα λιμάνια και τη χερσαία πρόσβασή τους. Ωστόσο, η επιλεξιμότητα και το ύψος ενδεχόμενης ενίσχυσης της συγκεκριμένης πρότασης παραμένουν προς διερεύνηση. Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Το οργανωτικό σκέλος προβλέπει πρόσκληση συνεργασίας προς τις Περιφέρειες Στερεάς Ελλάδας, Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης, Βορείου Αιγαίου και Θεσσαλίας, με συμμετοχή κρατικών υπηρεσιών, λιμενικών φορέων, δήμων και επιμελητηρίων. Ναυτιλιακές και μεταφορικές επιχειρήσεις προτείνεται να συνεισφέρουν στοιχεία για τη ζήτηση και τη λειτουργία των πιθανών συνδέσεων.
Ο ενδεικτικός ορίζοντας έως 18 μηνών αφορά την οργάνωση της συνεργασίας, την προετοιμασία και αξιολόγηση της μελέτης και την επιλογή προτεραιοτήτων, με αφετηρία την ενεργοποίηση του συντονισμού. Το επόμενο ουσιαστικό βήμα είναι μια πρώτη τεχνική συνάντηση και ο προσδιορισμός του φορέα που θα αναλάβει την προετοιμασία. Εκεί θα κριθεί εάν η ιδέα μπορεί να αποκτήσει μετρήσιμους στόχους, τεχνική τεκμηρίωση και ρεαλιστική πορεία υλοποίησης προς όφελος της Εύβοιας.
Πηγή: Λάμπρος Κουτρουμπής