Κινητοποιήσεις με την έναρξη της αλιευτικής περιόδου – Ασφυκτικό κόστος λειτουργίας και ανησυχία για το μέλλον των οικογενειακών επιχειρήσεων.
Με τα σκάφη στα λιμάνια και τους ιδιοκτήτες τους να ζητούν ουσιαστική στήριξη ξεκίνησε την 1η Οκτωβρίου η νέα αλιευτική περίοδος για τις μηχανότρατες. Η αύξηση του κόστους των καυσίμων έχει μετατρέψει κάθε έξοδο στη θάλασσα σε δύσκολη οικονομική απόφαση, ενώ οι κινητοποιήσεις αναδεικνύουν τον φόβο ότι ακόμη μία χρονιά δουλειάς μπορεί να καταλήξει σε ζημιές.
Στο Κερατσίνι, στην Κάλυμνο και στη Λέσβο, εκπρόσωποι του κλάδου περιγράφουν ασφυκτικές συνθήκες. Οι μαρτυρίες που καταγράφονται στο ρεπορτάζ της «Καθημερινής» αποτυπώνουν το ίδιο πρόβλημα: οι δαπάνες αυξάνονται, αλλά οι ψαράδες δεν μπορούν να εξασφαλίσουν αντίστοιχη αύξηση στην τιμή πώλησης των αλιευμάτων.
Σύμφωνα με τον Βαγγέλη Αραπάκη, πρόεδρο του Επαγγελματικού Αλιευτικού Συλλόγου Μηχανοτρατών «Το Αιγαίο», το ναυτιλιακό πετρέλαιο από 0,55 ευρώ το λίτρο τον Φεβρουάριο έφτασε στο 1,10 ευρώ στα τέλη Μαρτίου και πλέον στα 1,40 ευρώ.
Με βάση αυτές τις τιμές, η αύξηση φτάνει περίπου στο 155%. Για ένα σκάφος που καταναλώνει 1.000 λίτρα ημερησίως, όπως αναφέρει ως ενδεικτική περίπτωση ο εκπρόσωπος των αλιέων, ο λογαριασμός ανεβαίνει από τα 550 στα 1.400 ευρώ: επιπλέον επιβάρυνση 850 ευρώ για κάθε ημέρα λειτουργίας.
Σε αυτό το ποσό προστίθενται οι αμοιβές πληρώματος έξι έως επτά ατόμων, η συντήρηση, ο εξοπλισμός και οι συσκευασίες. Το έσοδο, ωστόσο, παραμένει αβέβαιο, αφού εξαρτάται από την ψαριά και τις συνθήκες της αγοράς.
Οι αλιείς ζητούν να επιδοτηθεί το 70% της διαφοράς στην τιμή του πετρελαίου. Οι ενισχύσεις που αναφέρονται για προηγούμενους μήνες, 16 λεπτά ανά λίτρο για τον Απρίλιο και τον Μάιο και 12 λεπτά για τον Ιούνιο, απέχουν αισθητά από το αίτημά τους. Κατά το ίδιο ρεπορτάζ, έως τη δημοσίευσή του δεν είχε οριστικοποιηθεί νέος μηχανισμός ενίσχυσης για την τρέχουσα κρίση.
Το οικονομικό αδιέξοδο αγγίζει ιδιαίτερα τις οικογενειακές επιχειρήσεις. Ο 37χρονος Γιάννης Κοροπούλης, πατέρας τεσσάρων παιδιών, εργάζεται από μικρός στη μηχανότρατα του πατέρα του. Παρά τη σχέση του με τη θάλασσα, δηλώνει ότι θα εξέταζε την αποχώρησή του, ενώ περιγράφει συνομηλίκους του που έχουν ήδη στραφεί σε άλλα επαγγέλματα.
Αντίστοιχη απογοήτευση εκφράζει ο Βαγγέλης Κουνενής, με παρουσία στην αλιεία από το 1968. Στο παρελθόν αρνήθηκε να αποσύρει τα σκάφη του μέσω επιδότησης. Σήμερα αμφιβάλλει αν θα έπαιρνε την ίδια απόφαση.
Αυτές οι μαρτυρίες δείχνουν τι διακυβεύεται πέρα από τη φετινή σεζόν: η συνέχιση επιχειρήσεων και η μεταβίβαση γνώσης και εμπειρίας σε νεότερους ανθρώπους.
Το θέμα αποκτά και τοπικό ενδιαφέρον για την Εύβοια. Ο πρόεδρος του συλλόγου «Το Αιγαίο» καταγγέλλει ότι τουρκικά αλιευτικά δραστηριοποιούνται έως τα ανοιχτά της Σκύρου και της Εύβοιας, ενώ οι Έλληνες επαγγελματίες υπόκεινται σε εποχικούς και γεωγραφικούς περιορισμούς. Υποστηρίζει επίσης ότι μέρος των αλιευμάτων αυτών καταλήγει στην ελληνική αγορά μέσω εισαγωγών.
Οι αναφορές αυτές αποτελούν καταγγελίες του εκπροσώπου των αλιέων. Χρειάζονται συγκεκριμένα στοιχεία για τις θέσεις, τις χρονικές περιόδους και τους κανόνες που ισχύουν σε κάθε περίπτωση, ώστε να αποσαφηνιστεί η έκταση του προβλήματος και η αναγκαία παρέμβαση των αρμόδιων αρχών.
Την ίδια ώρα, ο κλάδος βρίσκεται μπροστά σε αλλαγές στον έλεγχο της αλιευτικής δραστηριότητας. Το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης παρουσιάζει το νέο πλαίσιο ως εκσυγχρονισμό του Αλιευτικού Κώδικα, με ενιαία ψηφιακή παρακολούθηση, μητρώα επιθεωρητών και παραβάσεων και περιορισμό των διαδικασιών ψηφιακής αδειοδότησης από 19 σε δύο.
Οι επαγγελματίες εκφράζουν ανησυχία για την επέκταση των υποχρεώσεων παρακολούθησης και στα μικρά σκάφη. Η εφαρμογή των κανόνων χρειάζεται να συνοδευτεί από σαφείς οδηγίες, τεχνική υποστήριξη και απάντηση στο ερώτημα ποιος αναλαμβάνει το κόστος προσαρμογής.
Ξεχωριστό ζήτημα αποτελεί η κατάργηση της βιντζότρατας. Το υπουργείο έχει ανακοινώσει ενίσχυση 25.000 ευρώ για τους δικαιούχους που αποσύρουν το συγκεκριμένο εργαλείο, με χωριστή διαδικασία χορήγησης. Έχει διευκρινίσει ότι τα σκάφη μπορούν να συνεχίσουν να δραστηριοποιούνται με άλλα επιτρεπόμενα εργαλεία.
Η προστασία των ιχθυαποθεμάτων και των θαλάσσιων οικοσυστημάτων παραμένει κρίσιμη για την ίδια την επιβίωση της αλιείας. Χρειάζεται όμως και οικονομικά εφαρμόσιμη μετάβαση για τους ανθρώπους που καλούνται να προσαρμοστούν.
Το υπουργείο έχει επίσης παρουσιάσει πρόγραμμα 16 εκατ. ευρώ για επενδύσεις και εκσυγχρονισμό των σκαφών. Η άμεση δυνατότητα των επιχειρήσεων να χρηματοδοτήσουν την καθημερινή τους λειτουργία παραμένει ξεχωριστή ανάγκη.
Το ερώτημα προς την κυβέρνηση είναι συγκεκριμένο: ποια στήριξη θα φτάσει στους αλιείς, με ποιους όρους και πότε, ώστε η φετινή περίοδος να μη χαθεί στην αναμονή;