Η δημόσια αντιπαράθεση για τις έδρες των βουλευτών που εξελέγησαν με τον ΣΥΡΙΖΑ επανέρχεται, με το κόμμα να ζητά την επιστροφή τους από όσους ανεξαρτητοποιήθηκαν. Πίσω, όμως, από τις εκατέρωθεν κατηγορίες υπάρχει ένα βαθύτερο πολιτικό πρόβλημα: ένας χώρος που αδυνατεί να διαχειριστεί τις διαφορές του και καταναλώνει τις δυνάμεις του στον εσωτερικό πόλεμο.
Ο κατακερματισμός ενισχύει την εκτίμηση ότι ο ΣΥΡΙΖΑ δεν κατόρθωσε να αποκτήσει την ουσιαστική πολιτική συνοχή που απαιτούσε η διαδρομή του. Τάσεις, ομάδες και διαφορετικές στρατηγικές συνυπήρχαν κάτω από την ίδια κομματική στέγη, χωρίς να έχουν επιλύσει τις μεταξύ τους αντιθέσεις. Η ήττα έφερε αυτές τις αντιθέσεις στην επιφάνεια, με διαλυτικές συνέπειες.
Υπάρχει, πάντως, ένα ιστορικό δεδομένο που δεν διαγράφεται ανάλογα με τις σημερινές σκοπιμότητες: στις εκλογές του 2023 ο ΣΥΡΙΖΑ διεκδίκησε την ψήφο των πολιτών υπό την ηγεσία του Αλέξη Τσίπρα. Η εκλογική εντολή εκείνης της περιόδου δόθηκε σε ένα συγκεκριμένο ψηφοδέλτιο, με συγκεκριμένη ηγεσία και πολιτική πρόταση.
Το ερώτημα «σε ποιον ανήκουν οι έδρες» χρειάζεται, επίσης, καθαρές κουβέντες. Το Σύνταγμα κατοχυρώνει την ελευθερία γνώμης και ψήφου των βουλευτών κατά συνείδηση. Η θεσμική αυτή εγγύηση, όμως, δεν εξαντλεί την πολιτική συζήτηση για τις δεσμεύσεις προς τους ψηφοφόρους και την ευθύνη απέναντί τους.
Κάθε αποχώρηση, κάθε διάσπαση και κάθε νέα κομματική διαδρομή οφείλει να εξηγείται στους ανθρώπους που έδωσαν την εντολή. Το ίδιο ισχύει για τις ηγεσίες που ζητούν πίσω τις έδρες: οφείλουν να εξηγήσουν πώς οδηγήθηκε ο χώρος σε αυτή την κατάσταση και ποια ευθύνη αναλαμβάνουν.
Την τελική πολιτική απάντηση θα τη δώσουν οι επόμενες εκλογές. Εκεί θα κριθούν οι παλιές και οι νέες ηγεσίες, οι επιλογές και οι διασπάσεις, η αξιοπιστία και η πραγματική κοινωνική απήχηση του καθενός.
Μέχρι τότε, όμως, οι πολίτες έχουν σοβαρότερους λόγους να αγωνιούν από την κοινοβουλευτική επιβίωση των στελεχών. Περιμένουν απαντήσεις για το κόστος ζωής, τη στέγη, την εργασία, τη δημόσια υγεία, τη δικαιοσύνη και τη λογοδοσία της εξουσίας. Περιμένουν μια αντιπολίτευση ικανή να διεκδικήσει πολιτική αλλαγή.
Κάθε μέρα που η Αριστερά αφιερώνει στον αλληλοσπαραγμό της προσφέρει πολιτικό χώρο στην κυβέρνηση Μητσοτάκη. Όταν η αντιπαράθεση περιστρέφεται γύρω από το ποιος κρατά ποια έδρα, η κυβερνητική πολιτική περνά σε δεύτερο πλάνο.
Η ενότητα απαιτεί κοινό πρόγραμμα, αυτοκριτική, δημοκρατικούς κανόνες και διάθεση συνεννόησης. Απαιτεί να αποδείξετε ότι μπορείτε να συνεργαστείτε για κάτι μεγαλύτερο από την προσωπική σας επανεκλογή.
Γι’ αυτό, όσοι ερίζετε για τις έδρες, θυμηθείτε: η σημερινή κοινοβουλευτική παρουσία κανενός δεν εγγυάται την αυριανή.
Συνεχίστε έτσι και κινδυνεύετε, μετά τις εκλογές, να συζητάτε ποιος δικαιούνταν μια έδρα που δεν θα διαθέτει πλέον κανείς σας.
Οι έδρες είναι προσωρινές. Η κρίση των πολιτών έρχεται.