Τα προειδοποιητικά σημάδια της άνοιας μπορεί να διαφέρουν από άτομο σε άτομο, αλλά υπάρχουν ορισμένες ενδείξεις που συνήθως θεωρούνται ανησυχητικές. Μερικά από τα πιο συνηθισμένα είναι:
- Δυσκολία στη μνήμη – ιδιαίτερα στην ανάκληση πρόσφατων γεγονότων ή συνομιλιών.
- Σύγχυση με τον χρόνο και τον χώρο – να χάνει τον προσανατολισμό του σε γνώριμα μέρη ή να μην θυμάται ποια μέρα είναι.
- Δυσκολία στην εκτέλεση καθημερινών δραστηριοτήτων – όπως το μαγείρεμα, η χρήση τηλεφώνου ή η οδήγηση.
- Προβλήματα στην ομιλία ή στη γραφή – να ξεχνά λέξεις ή να χρησιμοποιεί λανθασμένες εκφράσεις.
- Μειωμένη κρίση – λήψη ασυνήθιστων αποφάσεων ή αδυναμία εκτίμησης κινδύνων.
- Απώλεια ενδιαφέροντος και κοινωνικής απόσυρσης – απομάκρυνση από δραστηριότητες που κάποτε απολάμβανε.
- Αλλαγές στη διάθεση και την προσωπικότητα – ευερεθιστότητα, άγχος, κατάθλιψη ή αδικαιολόγητη καχυποψία.
- Δυσκολία στον εντοπισμό αντικειμένων – τοποθέτηση πραγμάτων σε ασυνήθιστα μέρη και αδυναμία να τα βρει ξανά.
- Αδυναμία κατανόησης οπτικών και χωρικών σχέσεων – π.χ. δυσκολία στην εκτίμηση αποστάσεων ή στο διάβασμα.
- Επαναλαμβανόμενες ερωτήσεις ή φράσεις – χωρίς συνειδητοποίηση ότι έχουν ήδη ειπωθεί.
Αν τα σημάδια εμφανίζονται συχνά και επηρεάζουν την καθημερινή λειτουργία, είναι καλό να γίνει ιατρική αξιολόγηση το συντομότερο, γιατί η έγκαιρη διάγνωση μπορεί να βοηθήσει στην καλύτερη αντιμετώπιση.
| Προειδοποιητικό σημάδι άνοιας | Φυσιολογική αλλαγή λόγω ηλικίας |
|---|---|
| Συχνή αδυναμία ανάκλησης πρόσφατων γεγονότων ή συνομιλιών | Ξεχνά περιστασιακά ένα όνομα ή πού άφησε τα κλειδιά |
| Χάνει τον προσανατολισμό σε γνώριμο μέρος | Ξεχνά προσωρινά γιατί πήγε σε ένα δωμάτιο, αλλά θυμάται σύντομα |
| Δυσκολία στην εκτέλεση οικείων εργασιών (π.χ. χρήση κουζίνας) | Χρειάζεται λίγο περισσότερο χρόνο για να ολοκληρώσει μια δουλειά |
| Συχνή αντικατάσταση λέξεων με λάθος ή άσχετες | Μερικές φορές δυσκολεύεται να βρει τη σωστή λέξη |
| Κακή κρίση ή λήψη ασυνήθιστων αποφάσεων | Μπορεί να κάνει ένα μεμονωμένο λάθος στην κρίση |
| Απώλεια ενδιαφέροντος για δραστηριότητες και κοινωνική απόσυρση | Προτιμά κάποιες μέρες να μείνει σπίτι, αλλά συνεχίζει κοινωνική ζωή |
| Αδικαιολόγητες αλλαγές στη διάθεση ή την προσωπικότητα | Ελαφρές διακυμάνσεις διάθεσης που περνούν γρήγορα |
| Τοποθέτηση αντικειμένων σε ακατάλληλα μέρη και αδυναμία εύρεσής τους | Ξεχνά πού τα έβαλε αλλά τα βρίσκει μετά από λίγο |
| Δυσκολία κατανόησης οπτικών/χωρικών σχέσεων | Χρειάζεται καλύτερο φωτισμό για να διαβάσει ή φορεί γυαλιά |
| Επαναλαμβάνει συνεχώς την ίδια ερώτηση | Μπορεί να ρωτήσει ξανά για κάτι που δεν άκουσε καθαρά |