Στις 23 Ιουλίου 2018, μια από τις πιο φονικές πυρκαγιές στην ιστορία της σύγχρονης Ελλάδας έμελλε να αλλάξει για πάντα τη ζωή εκατοντάδων ανθρώπων. Το Μάτι, ένας παραθαλάσσιος οικισμός στην Ανατολική Αττική, έγινε σύμβολο ανείπωτης τραγωδίας, απώλειας και οργής. Η φωτιά έπνιξε ολόκληρες γειτονιές μέσα σε λίγα λεπτά, αφήνοντας πίσω της 104 νεκρούς, εκατοντάδες τραυματίες και μια χώρα μουδιασμένη.
Για όσους έζησαν εκείνη τη μέρα, ο χρόνος χωρίστηκε στα δύο: σε πριν και μετά τη φωτιά. Οι μνήμες δεν ξεθώριασαν. Το αντίθετο — παραμένουν χαραγμένες στο βλέμμα όσων έμειναν. Στη στάχτη δεν θάφτηκαν μόνο άνθρωποι, αλλά ιστορίες, παιδικά γέλια, οικογενειακά τραπέζια, όνειρα που δεν πρόλαβαν να ανθίσουν.
Πώς μπορεί κανείς να χωρέσει τέτοια απώλεια σε λέξεις; Πώς να εξηγήσεις την κραυγή της μάνας που ψάχνει το παιδί της μες στον καπνό; Τον πατέρα που γύρισε να πάρει τη σύζυγό του και δεν βγήκε ποτέ ξανά; Τους ανθρώπους που βούτηξαν στη θάλασσα για να σωθούν, περιμένοντας ώρες, παγωμένοι και μόνοι, το λιμενικό;
Όμως το Μάτι δεν είναι μόνο η φλόγα. Είναι και οι επιζώντες. Οι άνθρωποι που στάθηκαν πάνω από τα καμένα, σήκωσαν τα ερείπια, και έδωσαν νέο νόημα στη λέξη «αντοχή». Που κάθε Ιούλιο θυμούνται, όχι για να πονέσουν, αλλά για να μην ξεχάσουν. Για να αποδώσουν τιμή στους χαμένους και να απαιτήσουν ευθύνη, δικαιοσύνη, αλλαγή.
Η τραγωδία στο Μάτι δεν πρέπει να μείνει μόνο ως «μαύρη σελίδα». Πρέπει να λειτουργήσει ως μνημείο συλλογικής αφύπνισης. Για να μην υπάρξει άλλο «Μάτι». Για να μην ξαναθρηνήσουμε σε στάχτες, ούτε να ξαναψάξουμε απαντήσεις σε καμένες διαδρομές.
Γιατί στο τέλος, η μνήμη είναι αντίσταση.
Και οι άνθρωποι που έμειναν — είναι οι ζωντανοί φορείς αυτής της μνήμης.
Δικες για την τραγωδία στο Μάτι
- Ανώτατο πρόσωπο στις ευθύνες
Στις 3 Ιουνίου 2025, το Εφετείο καταδίκασε 10 άτομα σε πλημμεληματικούς βαθμούς για την πυρκαγιά του 2018 που στοίχισε τη ζωή σε 104 άτομα — από πρώην στελέχη της Πυροσβεστικής μέχρι άτομο που κατηγορήθηκε για εμπρησμό
Άλλοι 11, συμπεριλαμβανομένων πρώην δημάρχων και περιφερειακής ηγεσίας, αθωώθηκαν . - Δείτε πως πραγματοποιήθηκε η απόδοση δικαιοσύνης
Στο πρώτο επίπεδο δικάστηκαν 5 πρώην πυροσβέστες — καταδικάστηκαν σε ποινές που κυμαίνονται από 15 έως 111 έτη, αλλά πρακτικά μπορούν να μετατραπούν σε πρόστιμα ή πενταετή αναστολή .
Στη συνέχεια το Εφετείο επέκτεινε τις ευθύνες, επιβάλλοντας καταδίκες σε επιπλέον 5 άτομα λόγω αμέλειας, ενώ απέρριψε τα επιχειρήματα για ελαφρυντικά . - Αντιδράσεις από συγγενείς και επιζώντες
Οι συγγενείς εξέφρασαν έντονα την απογοήτευση τους — έξω από το δικαστήριο φώναζαν «ντροπή» και απελευθέρωσαν μαύρα μπαλόνια και λευκές τριανταφυλλιές προς τιμήν των νεκρών .
Αποζημιώσεις & αντιδράσεις
- Νομικές εκκρεμότητες
Η Ένωση συγγενών υπέβαλε ένσταση στις 20 Μαΐου 2025 κατά της απόφασης τοπικών Αρχών (Δήμων Ραφήνας‑Μαραθώνα και Περιφέρειας Αττικής) να ασκήσουν έφεση σε αποφάσεις του πρώτου βαθμού για αποζημιώσεις — παρά τη σχετική νομοθεσία που εμποδίζει τέτοιες ενέργειες σε περιπτώσεις ψυχικής οδύνης, ιατρικών εξόδων και κηδείας . - Προβλήματα στην καταβολή αποζημιώσεων
Σύμφωνα με την έρευνα για τις φωτιές του 2018, οι αποζημιώσεις κινήθηκαν σε περιορισμένα επίπεδα (έως 6 000 €), ενώ πολλοί περίμεναν άδεια για ξαναχτίσιμο ετών και ξεκίνησαν ατομικές διεκδικήσεις εναντίον του κράτους.
Η δικαστική πορεία για το Μάτι έχει περάσει σε δεύτερο επίπεδο — από τη βασική καταδίκη των πυροσβεστών, περάσαμε σε ευρύτερη αναγνώριση ευθυνών. Παρά τις καταδίκες, η κάμψη τους σε ποινές με αναστολή και πρόστιμα προκαλεί κοινωνικό θυμό, και η καθυστέρηση στην καταβολή αποζημιώσεων — με νομικές ενστάσεις από τις ίδιες τοπικές αρχές — αναδεικνύουν ελλείψεις στην αποκατάσταση και στο αίσθημα δικαίου για επιζώντες και συγγενείς.