Το διθέσιο F-4 της 338 Μοίρας «Άρης» συνετρίβη λίγο μετά την έναρξη της επίδειξης στο Athens Flying Week – Μεγάλη επιχείρηση κατάσβεσης και έρευνα για τα αίτια
Μια γιορτή της αεροπορίας μετατράπηκε μέσα σε λίγα δευτερόλεπτα σε εθνική τραγωδία στην Τανάγρα. Οι δύο χειριστές του διθέσιου F-4 Phantom της Πολεμικής Αεροπορίας έχασαν τη ζωή τους, όταν το μαχητικό συνετρίβη κατά τη διάρκεια πτητικής επίδειξης στο Athens Flying Week, το απόγευμα του Σαββάτου 5 Σεπτεμβρίου.
Το αεροσκάφος ανήκε στην ιστορική 338 Μοίρα Διώξεως–Βομβαρδισμού «Άρης» της 117 Πτέρυγας Μάχης, με έδρα την Ανδραβίδα. Σύμφωνα με τις μέχρι τώρα πληροφορίες, στο πλήρωμα βρίσκονταν ένας Σμηναγός και ένας Επισμηναγός. Τα ονόματά τους δεν είχαν ανακοινωθεί επισήμως έως το απόγευμα, καθώς προηγείται η προβλεπόμενη ενημέρωση των οικογενειών τους.
Η συντριβή σημειώθηκε περίπου στις 15:00, λίγο μετά την έναρξη της επίδειξης του Phantom. Εκατοντάδες θεατές παρακολουθούσαν την πτήση, όταν το αεροσκάφος, στη διάρκεια χαμηλού ελιγμού, έχασε ύψος και προσέκρουσε στο έδαφος, περίπου δύο χιλιόμετρα έξω από την αεροπορική βάση.
Ακολούθησαν έκρηξη και μεγάλη πυρκαγιά, με πυκνό μαύρο καπνό να καλύπτει την περιοχή και να είναι ορατός από μεγάλη απόσταση. Το αεροπορικό σόου διακόπηκε αμέσως, ενώ οι θεατές κλήθηκαν να αποχωρήσουν από τον χώρο.
Η φωτιά έφτασε σε βιομηχανική εγκατάσταση
Τα συντρίμμια κατέπεσαν κοντά σε εγκαταστάσεις τοπικής βιομηχανικής επιχείρησης, προκαλώντας πολλαπλές εστίες φωτιάς στο εργοστάσιο και σε γειτονική δασική έκταση. Το γεγονός ότι η μονάδα δεν λειτουργούσε εκείνη την ώρα απέτρεψε, σύμφωνα με τις πρώτες πληροφορίες, ακόμη μεγαλύτερη καταστροφή.
Δεν αναφέρθηκαν τραυματισμοί μεταξύ θεατών, κατοίκων ή εργαζομένων. Ωστόσο, η θέση της πτώσης μέσα σε μια περιοχή με έντονη βιομηχανική δραστηριότητα προκάλεσε μεγάλη ανησυχία και κατέστησε ιδιαίτερα δύσκολη την επιχείρηση προσέγγισης και κατάσβεσης.
Στο σημείο αναπτύχθηκαν 85 πυροσβέστες με 23 οχήματα, δύο ομάδες πεζοπόρων τμημάτων της 1ης ΕΜΟΔΕ και μία ομάδα της 1ης ΕΜΑΚ. Από αέρος επιχειρούσαν επτά πυροσβεστικά αεροσκάφη και τέσσερα ελικόπτερα, το ένα σε ρόλο συντονισμού. Στην περιοχή έσπευσαν επίσης ασθενοφόρα και μοτοσικλέτες του ΕΚΑΒ.
Λόγω της έκτασης της επιχείρησης εφαρμόστηκαν έκτακτες κυκλοφοριακές ρυθμίσεις. Η κυκλοφορία διακόπηκε στον παράδρομο της Νέας Εθνικής Οδού Αθηνών–Λαμίας και στην επαρχιακή οδό Οινόης, προκειμένου να κινηθούν χωρίς εμπόδια τα οχήματα έκτακτης ανάγκης.
Τα τελευταία δευτερόλεπτα και τα αναπάντητα ερωτήματα
Τα διαθέσιμα βίντεο δείχνουν το Phantom να πραγματοποιεί δεξιά στροφή σε πολύ χαμηλό ύψος, πριν χαθεί πίσω από το ανάγλυφο και ακολουθήσει η έκρηξη. Δεν διακρίνεται ενεργοποίηση των εκτινασσόμενων καθισμάτων, χωρίς όμως αυτό να επιτρέπει οποιοδήποτε ασφαλές συμπέρασμα για το αν επιχειρήθηκε εγκατάλειψη ή αν υπήρξε τεχνική αστοχία.
Πρώτες ανεπίσημες εκτιμήσεις αναφέρονται σε ελιγμό μεγάλης ταχύτητας και υψηλών φορτίσεων, κατά τον οποίο το αεροσκάφος ενδέχεται να έχασε τη στήριξή του. Πρόκειται, ωστόσο, για ένα αρχικό σενάριο και όχι για πόρισμα. Η αιτία της τραγωδίας παραμένει άγνωστη και θα διερευνηθεί από την αρμόδια επιτροπή της Πολεμικής Αεροπορίας, με εξέταση των συντριμμιών, των τεχνικών δεδομένων, του ιστορικού συντήρησης και του οπτικοακουστικού υλικού.
Σε αυτή τη φάση δεν μπορεί να αποδοθεί ευθύνη ούτε στον ανθρώπινο παράγοντα ούτε σε μηχανική βλάβη. Κάθε βεβαιότητα πριν από την ολοκλήρωση της έρευνας θα ήταν αυθαίρετη και άδικη απέναντι στους δύο αξιωματικούς και στις οικογένειές τους.
Βαρύ πένθος για την 338 Μοίρα
Η 338 Μοίρα «Άρης» είναι η τελευταία μονάδα της Πολεμικής Αεροπορίας που επιχειρεί με τα εκσυγχρονισμένα F-4E Phantom. Τα αεροσκάφη αυτά υπηρετούν στην Ελλάδα από το 1974 και έχουν συνδεθεί με μισό αιώνα αποστολών, εκπαίδευσης και επιφυλακής στο Αιγαίο.
Για τη Μοίρα η νέα απώλεια είναι ιδιαίτερα βαριά. Τον Ιανουάριο του 2023 είχε χάσει ακόμη δύο χειριστές, τον Σμηναγό Ευστάθιο Τσιτλακίδη και τον Υποσμηναγό Μάριο-Μιχαήλ Τουρούτσικα, όταν F-4E κατέπεσε στο Ιόνιο κατά τη διάρκεια εκπαιδευτικής πτήσης.
Ο υπουργός Εθνικής Άμυνας Νίκος Δένδιας διέκοψε το πρόγραμμά του στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης και επέστρεψε στην Αθήνα. Την επιστροφή του στην πρωτεύουσα αποφάσισε και ο Πρόεδρος της Δημοκρατίας Κωνσταντίνος Τασούλας, αναβάλλοντας προγραμματισμένη παρουσία του στη Μεθώνη.
Στην Τανάγρα, όμως, πέρα από τις επίσημες κινήσεις και τα συλλυπητήρια, μένει η εικόνα μιας επίδειξης που σταμάτησε βίαια. Δύο αξιωματικοί της Πολεμικής Αεροπορίας δεν επέστρεψαν από μια πτήση λίγων λεπτών. Οι οικογένειές τους, οι συνάδελφοί τους και ολόκληρη η χώρα περιμένουν τώρα την αλήθεια για τα αίτια — με σεβασμό στη μνήμη τους και χωρίς πρόωρα συμπεράσματα.