Το νέο Ειδικό Χωροταξικό προβλέπει επέκταση της ζώνης Θήβας–Ριτσώνας–Οινοφύτων προς τη Χαλκίδα – Ο Δήμος οφείλει να εξηγήσει ποιες περιοχές επηρεάζονται και ποιες περιβαλλοντικές δικλίδες θα προηγηθούν
Η Χαλκίδα δεν βρίσκεται πλέον απλώς κοντά σε έναν από τους μεγαλύτερους βιομηχανικούς πόλους της χώρας. Με το νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τη Βιομηχανία και την Εφοδιαστική Αλυσίδα εντάσσεται ρητά στην κατεύθυνση επέκτασής του.
Το ΦΕΚ 702/Δ/28.08.2026 προβλέπει ότι η ζώνη Θήβας–Ριτσώνας–Οινοφύτων θα συνεχίσει να διαδραματίζει σημαντικό ρόλο στο χωρικό πρότυπο της Στερεάς Ελλάδας, με επέκταση προς τη Χαλκίδα και με στόχο, μεταξύ άλλων, την προσέλκυση επιχειρήσεων έντασης τεχνολογίας.
Στο ίδιο επίσημο κείμενο αναφέρεται η επιδίωξη ενίσχυσης του άξονα Ριτσώνα–Χαλκίδα, καταγράφονται υφιστάμενες συγκεντρώσεις δραστηριοτήτων σε περιοχές ανατολικά της Ριτσώνας και νότια της Δροσιάς, νότια του Καλοχωρίου–Παντειχίου, στο Μικρό Βαθύ και νοτιότερα, ενώ γίνεται ειδική αναφορά και στη μετακίνηση του εμπορευματικού λιμένα Χαλκίδας σε «καταλληλότερη θέση».
Αυτές δεν είναι γενικές πολιτικές διακηρύξεις. Είναι κατευθύνσεις του νέου χωροταξικού πλαισίου, πάνω στις οποίες θα στηριχθούν ο υποκείμενος πολεοδομικός σχεδιασμός, η οργάνωση επιχειρηματικών υποδοχέων, οι υποδομές και οι επόμενες επενδυτικές αποφάσεις.
Τι προβλέπει πραγματικά το νέο πλαίσιο
Το νέο χωροταξικό αντιμετωπίζει για πρώτη φορά τη βιομηχανία και την εφοδιαστική αλυσίδα ως ενιαίο σύστημα. Παραγωγή, αποθήκευση, logistics, οδικές και σιδηροδρομικές μεταφορές και λιμενικές εγκαταστάσεις συνδέονται πλέον σε έναν κοινό σχεδιασμό.
Η βασική κυβερνητική κατεύθυνση είναι η μετατόπιση από τη διάσπαρτη εκτός σχεδίου εγκατάσταση προς οργανωμένους υποδοχείς, επιχειρηματικά πάρκα και περιοχές με θεσμοθετημένες χρήσεις γης. Αυτό, θεωρητικά, μπορεί να σημαίνει καλύτερες κοινές υποδομές, ευκολότερο έλεγχο και περιορισμό των συγκρούσεων χρήσεων.
Δεν σημαίνει, όμως, ότι κάθε οργανωμένη βιομηχανική επέκταση είναι αυτομάτως περιβαλλοντικά ασφαλής. Ούτε ότι η λέξη «εξυγίανση» αρκεί όταν δεν συνοδεύεται από μετρήσεις, δεσμευτικά έργα, συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα και ανεξάρτητο έλεγχο.
Το ίδιο το ΦΕΚ καταγράφει περίπου 51.000 στρέμματα άτυπων βιομηχανικών συγκεντρώσεων στην Περιφερειακή Ενότητα Εύβοιας. Αναγνωρίζει επίσης ότι σε οργανωμένες περιοχές δεν έχουν ολοκληρωθεί οι απαραίτητες υποδομές και ζητά να περιοριστεί η εκτός σχεδίου ανάπτυξη.
Άρα, το ερώτημα για τη Χαλκίδα δεν είναι αν η βιομηχανία έχει θέση στην οικονομία. Είναι εάν η νέα ανάπτυξη θα προηγηθεί της περιβαλλοντικής θωράκισης ή εάν, για ακόμη μία φορά, οι υποδομές και οι έλεγχοι θα ακολουθούν τις αδειοδοτήσεις.
Το Μικρό Βαθύ και η Αυλίδα στο επίκεντρο
Η αναφορά στο Μικρό Βαθύ δεν μπορεί να διαβαστεί αποκομμένη από όσα συμβαίνουν ήδη στην Αυλίδα. Στην περιοχή συνυπάρχουν βαριές βιομηχανικές εγκαταστάσεις, λιμενικές δραστηριότητες, ο αρχαιολογικός χώρος της Αυλίδας, παράκτιες ζώνες, κατοικία και σχέδια νέων ενεργειακών και εφοδιαστικών υποδομών.
Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη η συζήτηση για την αποκατάσταση και την κατεδάφιση τμημάτων του πρώην εργοστασίου της ΑΓΕΤ ΗΡΑΚΛΗΣ, ενώ το νέο χωροταξικό συνδέει ευθέως τη βιομηχανική ανάπτυξη με τις θαλάσσιες μεταφορές και προβλέπει μετακίνηση του εμπορευματικού λιμένα της Χαλκίδας χωρίς να προσδιορίζει μέσα στο συγκεκριμένο σημείο την τελική θέση.
Η κατεύθυνση αυτή δεν αποτελεί από μόνη της άδεια για νέα μονάδα ούτε καταργεί τις διαδικασίες περιβαλλοντικής αδειοδότησης, τις αρχαιολογικές δεσμεύσεις και τον τοπικό πολεοδομικό σχεδιασμό. Δημιουργεί, όμως, ένα σαφές στρατηγικό πλαίσιο υπέρ της ενίσχυσης της βιομηχανικής και εφοδιαστικής λειτουργίας της ευρύτερης περιοχής.
Γι’ αυτό και η τοπική κοινωνία δικαιούται να γνωρίζει εγκαίρως τι σχεδιάζεται. Όχι όταν κατατεθεί η επόμενη Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων και οι επιλογές έχουν ήδη περιοριστεί.
Τι πρέπει να απαντήσει ο Δήμος Χαλκιδέων
Η Οργάνωση Δήμων Εύβοιας των Δημοκρατών – Προοδευτικό Κέντρο ζήτησε ειδική συνεδρίαση του Δημοτικού Συμβουλίου, ακριβή χαρτογράφηση της επέκτασης, μελέτη σωρευτικών περιβαλλοντικών επιπτώσεων και μόνιμο δίκτυο μέτρησης ρύπων.
Ανεξάρτητα από την κομματική προέλευση της παρέμβασης, τα ερωτήματα είναι συγκεκριμένα και θεσμικά:
- Γνώριζε ο Δήμος Χαλκιδέων το τελικό περιεχόμενο του χωροταξικού;
- Κατέθεσε παρατηρήσεις κατά τη δημόσια διαβούλευση και ποιες από αυτές έγιναν δεκτές;
- Ποιες ακριβώς εκτάσεις σε Ριτσώνα, Δροσιά, Καλοχώρι–Παντείχι, Μικρό Βαθύ και Αυλίδα επηρεάζονται από τις νέες κατευθύνσεις;
- Πού εξετάζεται να μεταφερθεί το εμπορευματικό λιμάνι και πώς συνδέεται αυτή η επιλογή με τον αρχαιολογικό χώρο και το παράκτιο μέτωπο;
- Υπάρχει ολοκληρωμένη αποτύπωση της σημερινής επιβάρυνσης σε αέρα, έδαφος, υπόγεια ύδατα και Ευβοϊκό πριν προστεθούν νέες δραστηριότητες;
Το νέο χωροταξικό δεν πρέπει να αντιμετωπιστεί ούτε ως καταστροφή πριν εφαρμοστεί ούτε ως λευκή επιταγή ανάπτυξης. Είναι μια δεσμευτική στρατηγική επιλογή που αλλάζει την κατεύθυνση της ευρύτερης Χαλκίδας.
Και ακριβώς γι’ αυτό απαιτεί δημόσια συζήτηση τώρα, πριν οι γραμμές ενός ΦΕΚ μετατραπούν σε μη αναστρέψιμες εγκαταστάσεις πάνω στο έδαφος της Αυλίδας.