Δώδεκα χρόνια σε θέσεις περιφερειακής διοίκησης, μεγάλες καταστροφές, εκατομμύρια σε έργα και ένα επίμονο ερώτημα: πόσο ασφαλέστερη έγινε η ζωή των Ευβοέων;
Το πρωτοσέλιδο της ONE VOICE, με τίτλο «Η Εύβοια στο έλεος του Σπανού», φέρνει στο προσκήνιο ένα ζήτημα που απαιτεί συγκεκριμένες απαντήσεις: την αποτελεσματικότητα της περιφερειακής διοίκησης στην προστασία του νησιού. Η ουσία βρίσκεται στον απολογισμό μιας μακράς παρουσίας στην εξουσία και στην απόσταση ανάμεσα στις ανακοινώσεις των έργων και στην ασφάλεια που τελικά απολαμβάνει ο πολίτης.
Ο Φάνης Σπανός εξελέγη αντιπεριφερειάρχης Εύβοιας το 2014, με περιφερειάρχη τον Κώστα Μπακογιάννη. Το 2019 εξελέγη περιφερειάρχης Στερεάς Ελλάδας και το 2023 επανεξελέγη. Συμπληρώνει, επομένως, δώδεκα χρόνια σε κεντρικές θέσεις της περιφερειακής διοίκησης, τα επτά ως επικεφαλής της. Αυτός ο χρόνος προσφέρει εμπειρία, αλλά δημιουργεί και αυξημένη υποχρέωση λογοδοσίας.
Η Εύβοια έχει πληρώσει βαρύ τίμημα. Τον Αύγουστο του 2020, οι καταστροφικές πλημμύρες άφησαν οκτώ νεκρούς και μεγάλες ζημιές σε σπίτια, επιχειρήσεις και καλλιέργειες. Το 2021, η πυρκαγιά στη βόρεια Εύβοια έκαψε περίπου 508.000 στρέμματα, σύμφωνα με την αποτίμηση του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών. Πρόκειται για τραύματα που επιβάλλουν μακροχρόνιο σχεδιασμό και διαρκή έλεγχο της εφαρμογής του.
Τον Σεπτέμβριο του 2023, η κακοκαιρία Elias έφερε νέες πλημμύρες. Ήδη τότε, ο δρόμος από το Προκόπι προς το Μαντούδι είχε κλείσει, καθώς νερά είχαν κατακλύσει το οδόστρωμα. Η επανεμφάνιση σοβαρών προβλημάτων στον ίδιο οδικό άξονα καθιστά επιτακτικό τον έλεγχο όσων μεσολάβησαν: ποιες παρεμβάσεις σχεδιάστηκαν, ποιες ολοκληρώθηκαν και ποιοι κίνδυνοι παρέμεναν γνωστοί.
Στις 14 Οκτωβρίου 2026, η υπερχείλιση του Κηρέα προκάλεσε νέες καταστροφές στον δρόμο Προκόπι–Μαντούδι. Ο ίδιος ο περιφερειάρχης ανακοίνωσε υποχώρηση τμήματος περίπου 100 μέτρων, διέλευση μέσω Δαφνούσας και έναρξη εργασιών για προσωρινή παράκαμψη. Η ΕΡΤ κατέγραψε ζημιές σε δύο σημεία του οδικού άξονα. Αυτά είναι συγκεκριμένα γεγονότα, με άμεσες συνέπειες στις μετακινήσεις και στην καθημερινότητα.
Κάθε τέτοια διακοπή θέτει ένα πρακτικό ζήτημα: πώς θα κινηθεί το ασθενοφόρο, ο εργαζόμενος, ο επαγγελματίας, ο κάτοικος που πρέπει να φτάσει έγκαιρα στον προορισμό του; Η ασφαλής πρόσβαση αποτελεί βασική υποχρέωση της διοίκησης. Η επάρκειά της κρίνεται ιδιαίτερα όταν οι συνθήκες δυσκολεύουν.
Η ίδια η Περιφέρεια δίνει στοιχεία που επιτρέπουν ουσιαστικό έλεγχο. Στον απολογισμό του 2025 για την Περιφερειακή Ενότητα Εύβοιας καταγράφονται δέκα αντιπλημμυρικά έργα συνολικού προϋπολογισμού 55,09 εκατ. ευρώ, ολοκληρωμένα ή σε εξέλιξη. Για το οδικό δίκτυο αναφέρονται 21 έργα, επίσης ολοκληρωμένα ή σε εξέλιξη, προϋπολογισμού 77,78 εκατ. ευρώ. Τα ποσά αυτά αφορούν προϋπολογισμούς έργων και δεν ταυτίζονται αυτομάτως με πληρωμές ή ολοκληρωμένες παρεμβάσεις.
Εδώ χρειάζεται ο αναλυτικός λογαριασμός. Ποια έργα παραδόθηκαν και πότε; Ποια παρέμεναν εργοτάξια; Ποια σημεία κάλυπταν οι μελέτες; Τι συντηρήθηκε πριν από τις βροχοπτώσεις; Για τα τμήματα που υπέστησαν ζημιές, ποιες είναι οι τεχνικές εξηγήσεις; Ένας συγκεντρωτικός αριθμός εκατομμυρίων αποκτά αξία για τον πολίτη όταν συνοδεύεται από συγκεκριμένο, ελέγξιμο αποτέλεσμα.
Στις 17 Σεπτεμβρίου 2026, η Περιφέρεια ανακοίνωνε ότι ολοκληρώνεται η γέφυρα στην Πορτάρα Μαντουδίου. Στην ίδια ενημέρωση αναφέρονταν αντιπλημμυρικά έργα άνω των 15 εκατ. ευρώ που είχαν ολοκληρωθεί στην ευρύτερη περιοχή και νέα άνω των 10 εκατ. ευρώ σε εξέλιξη. Οι ανακοινώσεις αυτές δημιουργούν εύλογη απαίτηση για δημόσια ενημέρωση σχετικά με την ακριβή πρόοδο και τη λειτουργικότητα κάθε παρέμβασης.
Στο ίδιο επίσημο κείμενο, για τον νέο δρόμο Ψαχνά–Στροφυλιά, η Περιφέρεια ενημέρωνε ότι είχε αναλάβει από το Υπουργείο Υποδομών την προετοιμασία της διαδικασίας για τη δημοπράτηση της μελέτης. Τον Σεπτέμβριο του 2026, δηλαδή, η συγκεκριμένη ενημέρωση αφορούσε ακόμη το στάδιο πριν από τον διαγωνισμό της μελέτης. Χρειάζονται σαφή χρονοδιαγράμματα από όλους τους εμπλεκομένους και σταθερή ενημέρωση για την τήρησή τους.
Ο Φάνης Σπανός υποστήριξε, μετά τη νέα κακοκαιρία, ότι τα αντιπλημμυρικά έργα και οι εκτεταμένοι καθαρισμοί στον Δήμο Διρφύων–Μεσσαπίων λειτούργησαν αποτελεσματικά, περιορίζοντας τις συνέπειες των υπερχειλίσεων. Η θέση αυτή πρέπει να αξιολογηθεί με δεδομένα για τις βροχοπτώσεις, τις παροχές, τις παρεμβάσεις και τις ζημιές. Όπου τα έργα απέδωσαν, το αποτέλεσμα πρέπει να καταγραφεί. Όπου προέκυψαν αστοχίες ή κενά προστασίας, απαιτούνται εξηγήσεις και διορθώσεις.
Η κριτική στον περιφερειάρχη αφορά τις δικές του αποφάσεις, προτεραιότητες, παρεμβάσεις και διεκδικήσεις. Η κυβέρνηση, τα υπουργεία, οι δήμοι και οι υπόλοιποι φορείς οφείλουν επίσης να λογοδοτήσουν για το δικό τους έργο. Η απόδοση ευθυνών για συγκεκριμένη καταστροφή χρειάζεται στοιχεία. Η πολιτική αξιολόγηση, όμως, μιας δωδεκαετούς παρουσίας στη διοίκηση είναι απολύτως αναγκαία.
Για τον κ. Σπανό, το κρίσιμο ερώτημα είναι πλέον πολύ συγκεκριμένο: πόση ασφάλεια εξασφάλισε αυτή η μακρά θητεία και τι δεσμεύεται να διορθώσει, με ποιους πόρους και μέχρι πότε;
Η Εύβοια χρειάζεται δημόσιο απολογισμό ανά έργο, καταγραφή των ευάλωτων σημείων, τεχνική διερεύνηση των νέων ζημιών και δεσμευτικές ημερομηνίες αποκατάστασης. Οι κάτοικοι δικαιούνται να γνωρίζουν ποιος έχει αναλάβει κάθε παρέμβαση και πότε θα μπορούν να βασιστούν σε αυτήν.
Κύριε Σπανέ, δώδεκα χρόνια στη διοίκηση είναι αρκετά για να κρίνεται κανείς αυστηρά από το αποτέλεσμα. Η εμπιστοσύνη των πολιτών έχει αντίκρισμα όταν ο δρόμος αντέχει, η πρόσβαση παραμένει ασφαλής και η προστασία λειτουργεί την ώρα που χρειάζεται. Εκεί πρέπει να δοθούν οι απαντήσεις.