Η Κομισιόν καλεί τις κυβερνήσεις να περιορίσουν τη ζήτηση ενέργειας – Στο επίκεντρο θέρμανση, δημόσιος φωτισμός και χαμηλά αποθέματα φυσικού αερίου.
Με την ανησυχία για το κόστος του επόμενου χειμώνα να εντείνεται, οι Βρυξέλλες επαναφέρουν την εξοικονόμηση ενέργειας στο προσκήνιο. Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή καλεί τα κράτη-μέλη να κινηθούν για τον περιορισμό της κατανάλωσης φυσικού αερίου και ηλεκτρικού ρεύματος, επιδιώκοντας να συγκρατήσει τις πιέσεις στις τιμές πριν αυξηθούν οι ανάγκες θέρμανσης.
Το μήνυμα περιλαμβάνεται σε επιστολή του επιτρόπου Ενέργειας και Στέγασης, Νταν Γιόργκενσεν, προς τους αρμόδιους υπουργούς, με ημερομηνία 25 Σεπτεμβρίου. Όπως αναφέρεται στα δημοσιεύματα για το περιεχόμενό της, ο περιορισμός της ζήτησης θεωρείται εργαλείο για την αντιμετώπιση της αστάθειας σε μια αγορά με περιορισμένη προσφορά.
Στις παρεμβάσεις που περιγράφονται περιλαμβάνονται η χαμηλότερη θερμοκρασία στα δημόσια κτίρια, ο περιορισμός της θέρμανσης εξωτερικών χώρων και η απενεργοποίηση του μη αναγκαίου δημόσιου φωτισμού. Έμφαση δίνεται επίσης στην εξοικονόμηση ηλεκτρικής ενέργειας κατά τις ώρες αιχμής, ώστε να μειώνονται οι ανάγκες καύσης φυσικού αερίου για ηλεκτροπαραγωγή.
Πρόκειται, ωστόσο, για συστάσεις και επιλογές πολιτικής, όχι για ανακοίνωση γενικευμένων υποχρεωτικών περιορισμών. Από το δημοσιοποιημένο περιεχόμενο της επιστολής δεν τεκμηριώνονται αποφάσεις για υποχρεωτική τηλεργασία, μειωμένα ωράρια καταστημάτων ή περιορισμούς στη λειτουργία της εστίασης. Η παρουσίασή τους ως ήδη δρομολογημένων μέτρων υπερβαίνει όσα έχουν γίνει γνωστά.
Το σημείο που προκαλεί ιδιαίτερη ανησυχία είναι η πληρότητα των αποθηκών φυσικού αερίου. Τα δημοσιεύματα που επικαλούνται το Politico την τοποθετούν στο 68%, έναντι 71% την αντίστοιχη περίοδο του 2021. Το χαμηλό επίπεδο αποθεμάτων περιορίζει τα περιθώρια ασφαλείας ενόψει χειμώνα, χωρίς να αποδεικνύει από μόνο του επικείμενη έλλειψη.
Στο φόντο βρίσκονται οι διαταραχές στις διεθνείς ενεργειακές ροές από τον πόλεμο στο Ιράν. Η Κομισιόν είχε ήδη επισημάνει στις αρχές Σεπτεμβρίου ότι η παραγωγή υγροποιημένου φυσικού αερίου στο Κατάρ παρέμενε εκτός λειτουργίας και ότι η γεωπολιτική αβεβαιότητα τροφοδοτούσε τις διακυμάνσεις των τιμών.
Παράλληλα, οι Βρυξέλλες επιδιώκουν να αποφευχθεί ένας ανταγωνισμός αγορών της τελευταίας στιγμής. Η ευελιξία στους στόχους αποθήκευσης επιτρέπει, υπό προϋποθέσεις, χαμηλότερο στόχο ή μεγαλύτερο χρονικό περιθώριο πλήρωσης. Η λογική είναι ότι οι μαζικές αγορές σε μια ήδη πιεσμένη αγορά μπορούν να κάνουν το αέριο ακόμη ακριβότερο.
Για τις παρεμβάσεις συγκράτησης των τιμών, ο επίτροπος ζητά προσωρινά και στοχευμένα μέτρα, ώστε η στήριξη να μη μεταφραστεί σε απότομη αύξηση της κατανάλωσης.
Η ίδια επιστολή διευκρινίζει ότι δεν διαπιστώνεται άμεσος κίνδυνος για την ασφάλεια του εφοδιασμού. Η εκτίμηση αυτή δεν εξαφανίζει την ανησυχία για τους λογαριασμούς, αλλά διαχωρίζει την πίεση στις τιμές από την πραγματική αδυναμία κάλυψης των ενεργειακών αναγκών.
Για νοικοκυριά και επιχειρήσεις, το ουσιαστικό ερώτημα παραμένει το κόστος. Οι κυβερνήσεις καλούνται να εξηγήσουν εγκαίρως ποιες παρεμβάσεις εξετάζουν και πώς θα προστατεύσουν όσους έχουν ήδη περιορίσει την κατανάλωσή τους από οικονομική ανάγκη. Η εξοικονόμηση χρειάζεται σχέδιο και δίκαιη κατανομή του βάρους, ώστε η προετοιμασία για τον χειμώνα να μη μετατραπεί σε ακόμη μία δοκιμασία για τους πιο ευάλωτους.