Ο Δημήτριος Χούπης περιέγραψε στην Πράγα μια ευρύτερη σύνδεση της κοινωνίας με την εθνική άμυνα — Στο επίκεντρο η τεχνολογική εκπαίδευση, η αξιοποίηση επαγγελματιών και η ταχύτερη επιχειρησιακή ένταξη.
Ένα μοντέλο αμυντικής προετοιμασίας που συνδέει τη στρατιωτική υπηρεσία με την επαγγελματική γνώση, την τοπική κοινωνία και τις νέες τεχνολογίες παρουσίασε ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ, στρατηγός Δημήτριος Χούπης. Η παρέμβασή του πραγματοποιήθηκε στις 17 Σεπτεμβρίου, στην 3η Σύνοδο Άμυνας της Πράγας, με αντικείμενο την επανεξέταση της στρατιωτικής κινητοποίησης στην Ευρώπη. ΓΕΕΘΑ
Στον πυρήνα της τοποθέτησης βρίσκεται η εκτίμηση ότι οι ευρωπαϊκές χώρες πρέπει να διαθέτουν αντοχή για παρατεταμένες συγκρούσεις. Αυτό προϋποθέτει προσωπικό, εφεδρείες, υποδομές και εφοδιασμό που μπορούν να λειτουργήσουν για μεγάλο χρονικό διάστημα, μαζί με μια κοινωνία προετοιμασμένη να ανταποκριθεί σε συνθήκες κρίσης.
Η κατεύθυνση που περιγράφεται εντάσσεται στην «Ατζέντα 2030», με κεντρικό στοιχείο την Ενεργό Εθελοντική Εφεδρεία και τη φιλοσοφία του «οπλίτη-πολίτη». Η παρουσίαση αυτών των στόχων, πάντως, δεν αρκεί από μόνη της για να θεωρηθεί ότι κάθε επιμέρους αλλαγή έχει ήδη τεθεί σε εφαρμογή.
Η σύνδεση της υπηρεσίας με τον τόπο καταγωγής ή κατοικίας αποτελεί μία από τις βασικές ιδέες του σχεδιασμού. Η λογική είναι ότι ο πολίτης αντιλαμβάνεται πιο άμεσα την ευθύνη της άμυνας όταν αυτή συνδέεται με την προστασία της κοινότητας στην οποία ζει. Οι ακριβείς όροι εφαρμογής μιας τέτοιας κατεύθυνσης χρειάζονται εξειδίκευση.
Αντίστοιχη έμφαση δίνεται στην εκπαίδευση. Η θητεία επιδιώκεται να προσφέρει γνώσεις σε πεδία όπως τα μη επανδρωμένα συστήματα, ο κυβερνοχώρος και η τεχνητή νοημοσύνη. Στόχος είναι η στρατιωτική προετοιμασία να αποκτήσει ουσιαστικό τεχνολογικό περιεχόμενο και μεγαλύτερη συνάφεια με τις δεξιότητες των νεότερων γενεών.
Σύμφωνα με την παρουσίαση που παρατίθεται στο δημοσίευμα, επιχειρησιακή επιδίωξη είναι το 70% των στρατευσίμων να έχει ενταχθεί πλήρως στις μονάδες του μέσα σε 14 εβδομάδες. Ο αριθμός αφορά στόχο επιχειρησιακής ένταξης και δεν αποτελεί ανακοίνωση για τη συνολική διάρκεια της θητείας.
Ο σχεδιασμός επεκτείνεται και στους πολίτες που έχουν ολοκληρώσει τη στρατιωτική τους υπηρεσία και διαθέτουν πλέον εξειδικευμένη επαγγελματική εμπειρία. Γνώσεις στην κυβερνοασφάλεια, στην εφοδιαστική υποστήριξη και στην ανάλυση δεδομένων μπορούν, κατά την προσέγγιση που παρουσιάστηκε, να αξιοποιούνται μέσα από οργανωμένες συνεργασίες και συμβάσεις ήδη από την περίοδο της ειρήνης.
Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσονται πιλοτικές δράσεις συμμετοχής γυναικών σε συγκεκριμένες ειδικότητες. Η αναφορά αυτή περιγράφει στοχευμένη αξιοποίηση γνώσεων· δεν τεκμηριώνει εξαγγελία γενικής υποχρεωτικής στράτευσης των γυναικών.
Για την οργάνωση της κινητοποίησης προβλέπεται μεγαλύτερη χρήση ψηφιακών εργαλείων: πλατφόρμες ειδοποίησης, διαδικτυακή εκπαίδευση προσαρμοσμένη στις ανάγκες του προσωπικού και δυνατότητες κατανεμημένης διοίκησης. Παράλληλα, αναδεικνύεται ο ρόλος του εκπαιδευτικού συστήματος στην προετοιμασία των πολιτών και στην κατανόηση των υποχρεώσεων που συνδέονται με την άμυνα.
Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στις υποδομές διττής χρήσης. Λιμάνια, δίκτυα και ψηφιακές υπηρεσίες υποστηρίζουν την καθημερινή οικονομική και κοινωνική δραστηριότητα, αλλά μπορούν να αποκτήσουν κρίσιμη αποστολή σε μια στρατιωτική κρίση. Η εξάρτηση των Ενόπλων Δυνάμεων από αυτές τις υποδομές καθιστά την προστασία και την ανθεκτικότητά τους μέρος του αμυντικού σχεδιασμού.
Η περιγραφή αυτή παραπέμπει σε μια ευρύτερη αντίληψη συνολικής άμυνας, στην οποία συμμετέχουν κρατικές υπηρεσίες, επιχειρήσεις και πολίτες. Ο χαρακτηρισμός «μοντέλο Ισραήλ», ωστόσο, δεν προκύπτει ως ρητή εξαγγελία από τα αποσπάσματα της ομιλίας που παρατίθενται στο διαθέσιμο υλικό. Δεν πρέπει επομένως να παρουσιάζεται ως επιβεβαιωμένη απόφαση πλήρους υιοθέτησης του ισραηλινού συστήματος.
Ο Αρχηγός ΓΕΕΘΑ τοποθέτησε τον αναγκαίο μετασχηματισμό σε ένα κρίσιμο χρονικό παράθυρο τριών έως πέντε ετών. Για τους πολίτες, το ουσιαστικό επόμενο βήμα είναι η αποσαφήνιση της εφαρμογής: ποιοι θα συμμετέχουν, με ποια εκπαίδευση, ποιες υποχρεώσεις και ποια υποστήριξη για την επαγγελματική και οικογενειακή τους ζωή. Εκεί θα κριθεί αν ο νέος σχεδιασμός μπορεί να μετατραπεί σε λειτουργική και κοινωνικά βιώσιμη αμυντική προετοιμασία.