Οι επιστροφές χρηματοδότησης σε άλλους φορείς επιβάλλουν καθαρές απαντήσεις για το έργο του Δήμου Χαλκιδέων. Τι αγοράστηκε, τι πληρώθηκε, τι λειτουργεί και ποιος εγγυάται ότι δεν θα επιβαρυνθούν οι δημότες;
Τα 5.912.948,68 ευρώ έχουν πολλά ψηφία για να χωρέσουν σε ένα καθησυχαστικό «όλα έγιναν νόμιμα». Για ένα έργο τέτοιου ύψους, η δημοτική αρχή Χαλκιδέων πρέπει να μπορεί να απαντήσει με συμβάσεις, παραστατικά και μετρήσιμα αποτελέσματα. Η δημόσια διαχείριση κρίνεται και μετά την έγκριση της χρηματοδότησης. Εκεί αρχίζει η πραγματική λογοδοσία.
Το συγκεκριμένο ποσό αφορά την εγκεκριμένη χρηματοδότηση για τις «Γωνιές ανακύκλωσης στον Δήμο Χαλκιδέων» μέσω του προγράμματος «Αντώνης Τρίτσης». Καταγράφεται και σε επίσημη απάντηση του Υπουργείου Εσωτερικών προς τη Βουλή, τον Μάρτιο του 2025. Είναι το ύψος της ένταξης του έργου· το πόσο έχει τελικά συμβασιοποιηθεί και πληρωθεί πρέπει να προκύψει από τον οικονομικό του φάκελο. Επίσημο έγγραφο ΥΠΕΣ.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση του Δήμου, ο σχεδιασμός περιλάμβανε 13 πολυκέντρα ανταποδοτικής ανακύκλωσης, 10 γωνιές ανακύκλωσης και ένα απορριμματοφόρο. Οι δέκα γωνιές προβλέπονταν σε όλες τις δημοτικές ενότητες: πέντε στη Χαλκίδα, δύο στο Ληλάντιο και από μία στη Νέα Αρτάκη, στην Αυλίδα και στην Ανθηδόνα. Οι διαφορετικές κατηγορίες εξοπλισμού δεν μπορούν να αντιμετωπίζονται σαν να έχουν όλες την ίδια τιμή. Χρειάζεται αναλυτικό κόστος ανά είδος και εγκατάσταση. Ανακοίνωση Δήμου Χαλκιδέων.
Το ερώτημα, επομένως, αφορά ολόκληρο τον Δήμο. Ο δημότης της Αυλίδας και του Ληλαντίου έχει το ίδιο δικαίωμα με τον δημότη του κέντρου να γνωρίζει πού κατευθύνθηκαν τα χρήματα και ποιο όφελος έφεραν.
Η υπόθεση έχει αποκτήσει ιδιαίτερη βαρύτητα μετά τις αποφάσεις ανάκτησης χρηματοδότησης για πολυκέντρα ανακύκλωσης σε Αττική, Κρήτη και Πελοπόννησο. Σύμφωνα με το δημοσίευμα της 8ης Σεπτεμβρίου, από τους τρεις συνδέσμους ζητούνται πρόσθετα περίπου 25 εκατ. ευρώ, ενώ έχουν ασκηθεί προσφυγές και έχει χορηγηθεί προσωρινή αναστολή καταβολής. Το ίδιο ρεπορτάζ αναφέρει επέκταση της έρευνας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας σε απευθείας προμήθειες δήμων μέσω του «Αντώνης Τρίτσης». Ρεπορτάζ για τις ανακτήσεις και τις προσφυγές.
Για τη Χαλκίδα δεν έχει εντοπιστεί στην παρούσα έρευνα απόφαση επιστροφής χρημάτων. Ούτε έχει επιβεβαιωθεί ειδικά η ένταξη της δικής της σύμβασης στην εισαγγελική έρευνα. Αυτή η διάκριση είναι απαραίτητη. Οι αποφάσεις για άλλους φορείς δεν μετατρέπονται αυτομάτως σε χρέος του Δήμου Χαλκιδέων.
Δεν αποτελούν, όμως, και λόγο να περιμένουμε αμέριμνοι. Η σοβαρή διοίκηση εξετάζει την έκθεσή της πριν προκύψει απαίτηση πληρωμής. Ανοίγει τον φάκελο, ελέγχει τις υποχρεώσεις της και ενημερώνει το δημοτικό συμβούλιο.
Πόσο κόστισε κάθε πολυκέντρο; Ποιοι ήταν οι ανάδοχοι ανά τμήμα; Ποια ποσά πληρώθηκαν και με ποια πρωτόκολλα παραλαβής; Πόσες εγκαταστάσεις λειτουργούν σήμερα και πόσες ημέρες έμειναν εκτός λειτουργίας; Πόσοι τόνοι ανακυκλώσιμων υλικών συλλέχθηκαν πραγματικά;
Και κυρίως: ποιος αναλαμβάνει τη συντήρηση, τη στελέχωση και το ανταποδοτικό όφελος προς τους πολίτες; Μέχρι πότε ισχύουν αυτές οι υποχρεώσεις; Τι προβλέπει η σύμβαση εάν δεν τηρούνται;
Αυτά είναι τα στοιχειώδη ερωτήματα για τη διαχείριση εκατομμυρίων. Η ανακύκλωση δεν αποδεικνύεται από το πόσο εντυπωσιακός είναι ο εξοπλισμός. Αποδεικνύεται από τη λειτουργία του, τις ποσότητες που ανακτώνται και το κόστος για την κοινωνία.
Το ίδιο μέτρο λογοδοσίας πρέπει να ισχύσει σε κάθε δήμο της χώρας που προμηθεύτηκε αντίστοιχο εξοπλισμό. Κάθε σύμβαση χρειάζεται τη δική της εξέταση. Καμία δημοτική αρχή δεν δικαιούται να βαφτίζει την αρχική έγκριση χρηματοδότησης ισόβιο πιστοποιητικό επιτυχίας.
Εάν προκύψει οικονομική επιβάρυνση, οι πολίτες πρέπει να γνωρίζουν εγκαίρως ποιος είναι ο υπόχρεος, ποιες αξιώσεις μπορούν να ασκηθούν και με ποιον τρόπο προστατεύονται οι δημοτικοί πόροι. Η μεταφορά ενός κόστους στον δημόσιο προϋπολογισμό δεν το εξαφανίζει. Του δίνει άλλον πληρωτή.
Η δημοτική αρχή Χαλκιδέων έχει συγκεκριμένο καθήκον: να παρουσιάσει τον πλήρη φάκελο του έργου, την πραγματική του απόδοση και κάθε σχετική επικοινωνία με ελεγκτικές αρχές. Το δημοτικό συμβούλιο οφείλει να ζητήσει τεκμηριωμένη συζήτηση.
Για 5,91 εκατομμύρια ευρώ, η εμπιστοσύνη χρειάζεται αποδείξεις. Ανοίξτε τον φάκελο τώρα. Οι δημότες δικαιούνται να γνωρίζουν τον λογαριασμό πριν κληθούν —αν ποτέ κληθούν— να τον πληρώσουν.