Ο περιφερειάρχης δικαιούται να απορρίπτει κάθε υπαινιγμό βίας. Δεν δικαιούται, όμως, να χρησιμοποιεί μια άστοχη ανάρτηση ως καταφύγιο από τα πραγματικά ερωτήματα για την Εύβοια και την Περιφέρεια
Ο Φάνης Σπανός επέλεξε να φέρει στο Περιφερειακό Συμβούλιο αναρτήσεις της περιφερειακής συμβούλου Σοφίας Χονδρογιάννη, επειδή θεώρησε ότι οι αναφορές της στο «Νεπάλ» και η προτροπή «δείξτε επιτέλους τη δυσαρέσκειά σας» ξεπερνούν τα όρια της πολιτικής κριτικής και μπορούν να εκληφθούν ως ανοχή ή έμμεση προτροπή σε βία.
Ας ξεκαθαρίσουμε το αυτονόητο: κανείς δεν χρειάζεται «Νεπάλ», ξυλοδαρμούς, απειλές ή όχλους. Η πολιτική αντιπαράθεση διεξάγεται με στοιχεία, έλεγχο, Δικαιοσύνη και κάλπες. Η συγκεκριμένη διατύπωση της Σοφίας Χονδρογιάννη ήταν άστοχη, βαριά και όφειλε να διευκρινιστεί ή να ανακληθεί. Όχι επειδή είπε κυριολεκτικά «πηγαίνετε να δείρετε τον Φάνη Σπανό» —τέτοια φράση δεν προκύπτει από το διαθέσιμο υλικό— αλλά επειδή η επίκληση βίαιων γεγονότων ως πολιτικού παραδείγματος προσφέρει έτοιμο άλλοθι σε όποιον θέλει να μετακινήσει τη συζήτηση από την ουσία στη θυματοποίηση.
Και αυτό ακριβώς συνέβη.
Το εύκολο θέμα και τα δύσκολα ερωτήματα
Ο περιφερειάρχης εμφανίστηκε ιδιαίτερα ευαίσθητος απέναντι σε μία ανάρτηση στο Facebook. Μακάρι να έδειχνε την ίδια θεσμική ένταση και για όσα βαραίνουν πραγματικά την καθημερινότητα των πολιτών της Εύβοιας: τις καθυστερήσεις στα μεγάλα οδικά έργα, την ευαλωτότητα απέναντι στις πλημμύρες, την αποκατάσταση της βόρειας Εύβοιας, την άνιση ανάπτυξη και τη χρόνια αίσθηση εγκατάλειψης ολόκληρων περιοχών.
Δεν πρόκειται για μια διοίκηση που ανέλαβε χθες. Από το 2014 υπάρχει σαφής πολιτική και διοικητική συνέχεια. Ο Κώστας Μπακογιάννης διετέλεσε περιφερειάρχης από το 2014 έως το 2019, ενώ ο Φάνης Σπανός ήταν εκείνη την περίοδο αντιπεριφερειάρχης Εύβοιας και από το 2019 είναι περιφερειάρχης. Δώδεκα χρόνια, λοιπόν, δεν επιτρέπουν πια το επιχείρημα της «παραλαβής» ούτε τη διαρκή μετάθεση ευθυνών.
Ύστερα από δώδεκα χρόνια εξουσίας, η λογοδοσία δεν είναι επίθεση. Είναι υποχρέωση.
Η Αναπτυξιακή Ευβοίας δεν είναι ανάρτηση στο Facebook
Υπάρχει, μάλιστα, ένα πεδίο όπου η Περιφέρεια δεν έχει απέναντί της αιχμηρές λέξεις, αλλά επίσημα ευρήματα και εισαγγελική διερεύνηση.
Η ίδια η Αναπτυξιακή Ευβοίας κατέθεσε τον Δεκέμβριο του 2025 στην Εισαγγελία Πρωτοδικών Χαλκίδας την έκθεση έκτακτου ελέγχου. Στην έκθεση καταγράφηκαν πρακτικό χωρίς την υπογραφή του προέδρου, ηλεκτρονικό πρωτόκολλο σε απλό αρχείο Excel με κενές σειρές που, σύμφωνα με τους ελεγκτές, υποδείκνυαν διαγραφές εγγράφων, καθώς και η ανάγκη να αναζητηθούν ως αχρεωστήτως καταβληθέντα 75.839,99 ευρώ για το πρόγραμμα Skills4Sports.
Παράλληλα, διαφορετικός ερευνητικός άξονας αφορά τις ευρωπαϊκές επιδοτήσεις για τουριστικά σκάφη στη βόρεια Εύβοια. Δημοσιευμένες πληροφορίες κάνουν λόγο για έρευνα της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας σχετικά με χρηματοδοτήσεις περίπου 6,5 εκατ. ευρώ και για έλεγχο εταιρειών και δικαιούχων. Η έρευνα δεν αποτελεί καταδίκη και κανείς δεν πρέπει να προεξοφλεί ποινικές ευθύνες. Αποτελεί, όμως, σοβαρό θεσμικό γεγονός που απαιτεί πλήρεις απαντήσεις, πρόσβαση στα στοιχεία και ξεκάθαρη πολιτική ανάληψη ευθύνης για τους μηχανισμούς ελέγχου.
Εδώ, λοιπόν, βρίσκεται η πραγματική δοκιμασία του Φάνη Σπανού. Όχι στο αν θα καταδικάσει μια βαριά φράση στο Facebook —αυτό είναι εύκολο και αυτονόητο— αλλά στο αν θα δώσει καθαρές απαντήσεις για το πώς λειτούργησαν οι εποπτευόμενοι μηχανισμοί, ποιος ήλεγξε τι, πότε εντοπίστηκαν οι αστοχίες και ποια μέτρα ελήφθησαν πριν φτάσουν οι υποθέσεις στις εισαγγελικές αρχές.
Η πολιτική ασπίδα δεν είναι μόνιμη
Στην ανάρτησή του, ο Κώστας Μαρκόπουλος υποστήριξε ότι ο περιφερειάρχης φοβήθηκε τη Σοφία Χονδρογιάννη, ενώ δεν «σκιάχτηκε» από τη φτώχεια, την υστέρηση των υποδομών και τις υποθέσεις που ερευνώνται. Η ειρωνεία είναι πολιτικά εύστοχη μόνο μέχρι ενός σημείου. Η βία δεν πρέπει να υποτιμάται και η φράση περί «Νεπάλ» δεν ήταν αθώα.
Το ουσιαστικό επιχείρημα είναι άλλο: η καταδίκη της βίας δεν μπορεί να λειτουργεί ως ασπίδα απέναντι στην πολιτική κριτική. Ούτε κάθε οργισμένη φράση μπορεί να μετατρέπεται σε προσωπική απειλή, ώστε η εξουσία να εμφανίζεται διωκόμενη αντί ελεγχόμενη.
Η κυβέρνηση θα κριθεί στις εθνικές εκλογές, όταν αυτές διεξαχθούν. Ο Φάνης Σπανός και η περιφερειακή του αρχή θα κριθούν στις περιφερειακές εκλογές του 2028. Κανείς δεν γνωρίζει από σήμερα ποιος θα φύγει και ποιος θα μείνει. Εκείνο που γνωρίζουμε είναι ότι καμία κομματική στήριξη δεν αποτελεί μόνιμη άδεια διακυβέρνησης και κανένας αιρετός δεν δικαιούται να θεωρεί την εξουσία ιδιοκτησία του.
Δεν χρειάζεται, λοιπόν, κανένα «Νεπάλ», κύριε Σπανέ. Χρειάζονται έγγραφα, απαντήσεις, έλεγχοι, Δικαιοσύνη και κάλπες. Και μέχρι το 2028, αντί να αναζητείτε εχθρούς στο Facebook, οφείλετε να απαντήσετε για όλα όσα συνέβησαν —ή δεν συνέβησαν— στην Εύβοια κατά τα δώδεκα χρόνια της ίδιας πολιτικής συνέχειας.
Η δημοκρατική λογοδοσία δεν σηκώνει χέρι σε κανέναν. Σηκώνει, όμως, το χαλί.