Η μετάβαση των υπηρεσιών της ΔΕΥΑΧ στην ΕΥΔΑΠ φέρνει τη δημοτική αρχή Χαλκιδέων μπροστά σε έναν διπλό απολογισμό: πώς προστάτευσε το δίκτυο που διοικούσε και τι εξασφαλίζει για την περιουσία και τους λογαριασμούς των πολιτών στη νέα κατάσταση. Καμία διοικητική μεταρρύθμιση δεν διαγράφει την πολιτική ευθύνη για την επάρκεια της προηγούμενης διαχείρισης.
Υπάρχει ένα συγκεκριμένο γεγονός που η διοίκηση οφείλει να εξηγήσει. Στις 18 Αυγούστου 2026, ο ίδιος ο Δήμος ανακοίνωσε τέσσερις διαδοχικές βλάβες σε αγωγούς αποχέτευσης κεντρικών δρόμων. Περιέγραψε επισκευές και αντικαταστάσεις, αλλά ανέφερε επίσης ότι σημεία των βλαβών περιλαμβάνονταν ήδη σε μελετημένο και δημοπρατημένο έργο, το οποίο βρισκόταν ακόμη σε διαγωνιστική διαδικασία.
Η ανάγκη παρέμβασης είχε, επομένως, αναγνωριστεί. Το ερώτημα αφορά την ταχύτητα και την αποτελεσματικότητα της αντιμετώπισής της: πότε διαπιστώθηκαν οι κίνδυνοι, πότε ξεκίνησε η διαδικασία και τι έγινε μέχρι να προκύψουν οι διαδοχικές αστοχίες;
Η απόσταση ανάμεσα στη μελέτη και στο έργο είναι το σημείο όπου κρίνεται η διοικητική ικανότητα. Στη Χαλκίδα, αυτή η απόσταση απαιτεί βαρύ πολιτικό απολογισμό.
Οι επισκευές ήταν αναγκαίες και πραγματοποιήθηκαν. Η δουλειά των συνεργείων αξίζει να αναγνωρίζεται. Η διοίκηση, όμως, κρίνεται επιπλέον για την πρόληψη, τη συντήρηση, την ιεράρχηση και την έγκαιρη ολοκλήρωση των παρεμβάσεων. Οι τέσσερις διαδοχικές βλάβες αποτελούν σοβαρό λόγο να αμφισβητηθεί η επάρκεια αυτού του σχεδιασμού.
Το θεσμικό πλαίσιο έχει ήδη αλλάξει. Ο νόμος 5325/2026 επεκτείνει την αρμοδιότητα της ΕΥΔΑΠ στην Εύβοια, πλην Σκύρου, και προβλέπει διαδικασία μεταφοράς δραστηριότητας, περιουσιακών στοιχείων και υποχρεώσεων, με ελέγχους και αποτίμηση. Η ολοκλήρωση απαιτεί ειδική διαπιστωτική πράξη· στα στοιχεία που εξετάσαμε δεν εντοπίστηκε τέτοια πράξη ειδικά για τη ΔΕΥΑΧ.
Η αλλαγή αυτή είναι κυβερνητική νομοθετική επιλογή. Η δημοτική ευθύνη αφορά τη διαχείριση που προηγήθηκε και τη συγκεκριμένη υπεράσπιση των συμφερόντων της πόλης κατά τη μετάβαση.
Στο προηγούμενο άρθρο «Νερό με το ζόρι» είχαμε καταγράψει τις δεσμεύσεις της Έλενας Βάκα για καλύτερη εξυπηρέτηση, προστασία των εργαζομένων, διατήρηση των τιμολογίων, αποζημίωση της περιουσίας και συνεργασία με τον Δήμο. Αυτές οι δεσμεύσεις πρέπει τώρα να ελεγχθούν μία προς μία, απέναντι στα έγγραφα και στις αποφάσεις εφαρμογής.
Ποια εγγύηση έχει εξασφαλιστεί για τους λογαριασμούς; Πώς προστατεύονται οι εργαζόμενοι και η στελέχωση των τοπικών υπηρεσιών; Ποιος ελέγχει την αποτίμηση; Ποια έργα θα γίνουν πρώτα και με ποια χρηματοδότηση; Η δήμαρχος χρωστά συγκεκριμένες απαντήσεις για κάθε δέσμευση που ανέλαβε.
Το άρθρο 5 προβλέπει δυνατότητα διατήρησης της κυριότητας των παγίων με απόφαση του Δημοτικού Συμβουλίου, μέσα σε συγκεκριμένη προθεσμία μετά την κοινοποίηση της σχετικής απόφασης αποτίμησης της ΡΑΑΕΥ. Η επιλογή αυτή δεν εμποδίζει από μόνη της τη μεταφορά της δραστηριότητας. Πρόκειται για ζήτημα που απαιτεί προετοιμασία, τεχνική υποστήριξη και καθαρή πολιτική θέση.
Εδώ η ανεπάρκεια μπορεί να αφήσει μακροχρόνιο αποτύπωμα: μια χαμένη προθεσμία ή μια πρόχειρη αποτίμηση αφορά περιουσία ολόκληρης της πόλης.
Για τα τιμολόγια, ο νόμος αναθέτει στη ΡΑΑΕΥ την έγκριση ή απόρριψή τους. Δεν έχουμε τεκμηριωμένη συγκεκριμένη νέα αύξηση λόγω της μετάβασης. Έχουμε όμως κάθε λόγο να απαιτούμε συγκριτικούς λογαριασμούς, σαφείς κοινωνικές προβλέψεις και έλεγχο όλων των χρεώσεων πριν παρουσιαστούν διαβεβαιώσεις περί οφέλους.
Η προβλεπόμενη έδρα περιφερειακής διεύθυνσης της ΕΥΔΑΠ στη Χαλκίδα μπορεί να βοηθήσει την εξυπηρέτηση. Η αξία της θα φανεί στα συνεργεία, στους χρόνους αποκατάστασης και στις επενδύσεις.
Η διοίκηση Βάκα οφείλει να αποδείξει ότι μπορεί να προστατεύσει όσα διαχειρίζεται και όσα μεταβιβάζονται. Ο απολογισμός των βλαβών και ο έλεγχος των δεσμεύσεών της είναι αναπόφευκτοι.
Οι Χαλκιδείς δικαιούνται να απαιτούν αποτελεσματική διοίκηση. Η πολιτική ανεπάρκεια στην πρόληψη και στη διεκδίκηση δεν μπορεί να μετατρέπεται σε μόνιμη ταλαιπωρία και οικονομικό κίνδυνο για τους ίδιους.