Πριν λίγα χρόνια βρέθηκα σε ένα γεωπονικό κατάστημα και άκουσα μια συνομιλία που, δυστυχώς, συμπυκνώνει πολλά από τα προβλήματα της εποχής μας.
Ένας πελάτης ζήτησε από τον γεωπόνο “ένα φάρμακο” για να ραντίσει τις πορτοκαλιές του που είχαν αφίδες (μελίγκρα, μυζητικά έντομα). Ήταν αρχές Απριλίου — περίοδος που τα εσπεριδοειδή είναι συχνά ανθισμένα. Τον ρώτησα μπροστά στον γεωπόνο:
— «Τα δέντρα σας είναι ανθισμένα;»
Μου απάντησε: «Ναι, και φέτος είναι χρονιά που θα έχουν παραγωγή».
Τον ξαναρώτησα:
— «Πότε θα ραντίσετε;»
Και μου λέει: «Τώρα». Η ώρα ήταν δέκα το πρωί.
Τότε του είπα το αυτονόητο: ότι αν ψεκάσει σε ώρα έντονης δραστηριότητας των επικονιαστών, ειδικά όταν τα δέντρα είναι ανθισμένα, δεν “χτυπά” μόνο τις αφίδες. Σκοτώνει και ωφέλιμα έντομα — με πρώτη τη μέλισσα , που στηρίζει την επικονίαση και, τελικά, την ίδια την παραγωγή που περιμένει.
Η απάντηση που πήρα ήταν χειρότερη από την άγνοια:
— «Ε, και τι με νοιάζει εμένα; Δικές μου είναι;»
Αναφέρω αυτή την περίπτωση όχι για να “δείξω” κάποιον, αλλά για να φωτίσω καθαρά τέσσερα κρίσιμα ζητήματα:
1) Πώληση φυτοφαρμάκου σε μη επαγγελματία χρήστη
Όταν το φυτοπροστατευτικό αντιμετωπίζεται σαν “ένα φάρμακο να τελειώνουμε”, ανοίγει ο δρόμος για λάθος χρήση, λάθος δόσεις, λάθος χρόνο εφαρμογής — και ζημιές που δεν φαίνονται άμεσα.
2) Καμία ουσιαστική ενημέρωση από τον γεωπόνο για τη σωστή χρήση
Η πώληση χωρίς καθοδήγηση δεν είναι εξυπηρέτηση. Είναι εγκατάλειψη ευθύνης. Άλλη η εμπορική πράξη και άλλη η επιστημονική συμβουλή που προφυλάσσει παραγωγή, άνθρωπο και περιβάλλον.
3) Κανένα ενδιαφέρον από τον πελάτη (αγρότη) για τα ωφέλιμα έντομα
Τα ωφέλιμα έντομα δεν είναι “κόστος”. Είναι σύμμαχοι. Κι όταν τα εξαφανίζεις, αργά ή γρήγορα πληρώνεις τον λογαριασμό: σε μειωμένη καρπόδεση, σε απορρυθμισμένο αγρό-οικοσύστημα, σε περισσότερες προσβολές.
4) Απαξίωση του επαγγέλματος του μελισσοκόμου
Ο μελισσοκόμος δεν είναι “ο άλλος”. Είναι κρίκος της ίδιας αλυσίδας: πρωτογενής παραγωγή. Η μέλισσα δουλεύει σιωπηλά για όλους μας — και η εργασία αυτή έχει αξία, κόπο και ρίσκο.
Το μήνυμα, τώρα που ξεκινά η εποχή των ψεκασμών
Από εδώ και πέρα, που καλλιέργειες και κήποι θα χρειάζονται προστασία από βλαβερά έντομα, κράτα αυτό:
Ακόμα κι αν δεν είσαι επαγγελματίας, ακόμα κι αν κανείς δεν σε ενημερώσει, πριν κάνεις οτιδήποτε:
Διάβασε προσεκτικά και εφάρμοσε κατά γράμμα το φύλλο οδηγιών/την ετικέτα του φυτοφαρμάκου.
Μην αυτοσχεδιάζεις. Μην “το κάνεις όπως το έκανε ο γείτονας”. Μην ψεκάζεις “ώρα γραφείου” επειδή σε βολεύει.
Σεβάσου το πιο ωφέλιμο έντομο του πλανήτη μας, τη μέλισσα , και σεβάσου την εργασία του μελισσοκόμου.
Γιατί στο τέλος, η σωστή γεωργία δεν είναι μόνο να σκοτώνεις το βλαβερό. Είναι να προστατεύεις αυτό που κρατά ζωντανή την παραγωγή.