Τον Άγιο Διονύσιο τον Αρεοπαγίτη, πολιούχο των Αθηνών και προστάτη των δικαστικών, τιμά σήμερα, Σάββατο 3 Οκτωβρίου, η Εκκλησία. Την ίδια ημέρα εορτάζουν η Αγία Δάμαρις η Αθηναία και ο Όσιος Ιωάννης ο Χοζεβίτης, επίσκοπος Καισαρείας.
Την ονομαστική τους εορτή έχουν σήμερα όσοι και όσες φέρουν τα ονόματα Διονύσιος, Διονυσία, Νιόνιος, Ντένις και Δάμαρις, εφόσον τιμούν τους συγκεκριμένους Αγίους.
Η μνήμη του Αγίου Διονυσίου του Αρεοπαγίτη συνδέεται με μία από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της διάδοσης του Χριστιανισμού στον ελληνικό κόσμο: την ομιλία του Αποστόλου Παύλου στην Αθήνα. Ο Διονύσιος ήταν Αθηναίος, με μόρφωση και θέση στον Άρειο Πάγο, και συγκαταλέγεται στους ανθρώπους που ανταποκρίθηκαν στο κήρυγμα του Αποστόλου.
Στις Πράξεις των Αποστόλων, στο τέλος της αφήγησης για την παρουσία του Παύλου στην πόλη, αναφέρεται ονομαστικά μαζί με τη Δάμαρι. Η σύντομη αυτή αναφορά διασώζει δύο πρόσωπα από τον πρώτο πυρήνα των πιστών της Αθήνας και συνδέει τη μνήμη τους με την απαρχή της τοπικής Εκκλησίας.
Η εκκλησιαστική παράδοση τιμά τον Διονύσιο ως επίσκοπο Αθηνών και ιερομάρτυρα. Στην Αθήνα, ο ναός του στην οδό Σκουφά αποτελεί ιδιαίτερο τόπο τιμής προς τον πολιούχο της πόλης. Η σύνδεσή του με τον Άρειο Πάγο εξηγεί και την ξεχωριστή θέση που κατέχει ως προστάτης του δικαστικού σώματος.
Με το όνομά του συνδέθηκε επίσης ένα σημαντικό σύνολο θεολογικών έργων, ανάμεσά τους τα «Περί θείων ονομάτων», «Περί ουρανίου ιεραρχίας» και «Περί μυστικής θεολογίας». Η σύγχρονη έρευνα τα αποδίδει σε μεταγενέστερο εκκλησιαστικό συγγραφέα, γνωστό ως Ψευδοδιονύσιο. Η διάκριση αυτή είναι αναγκαία, ώστε ο βίος του Αγίου των αποστολικών χρόνων να μην ταυτίζεται με τη μεταγενέστερη συγγραφική παράδοση.
Η Αγία Δάμαρις η Αθηναία βρίσκεται επίσης στο επίκεντρο της σημερινής ημέρας. Η Καινή Διαθήκη τη μνημονεύει ανάμεσα στους ανθρώπους που πίστεψαν μετά το κήρυγμα του Παύλου. Η παρουσία της αναδεικνύει τη συμμετοχή των γυναικών ήδη στα πρώτα βήματα της χριστιανικής κοινότητας των Αθηνών.
Πέρα από αυτή τη βιβλική μαρτυρία, οι ασφαλείς πληροφορίες για τη ζωή της είναι περιορισμένες. Οι εκδοχές για την καταγωγή, την περιουσία ή την οικογενειακή της κατάσταση δεν μπορούν να παρουσιάζονται ως βεβαιωμένα ιστορικά δεδομένα. Η Εκκλησία διατηρεί τη μνήμη της ως μιας από τις πρώτες πιστές της Αθήνας.
Ο Όσιος Ιωάννης ο Χοζεβίτης, επίσκοπος Καισαρείας, ο τρίτος από τους Αγίους του σημερινού αφιερώματος, καταγόταν από τη Θήβα της Αιγύπτου και συνδέθηκε με την ασκητική ζωή στη Χοζεβά. Στον βίο του προβάλλονται η προσευχή, η πνευματική άσκηση και η αφοσίωση στην ορθόδοξη πίστη.
Σύμφωνα με τη συναξαριστική παράδοση, αναδείχθηκε επίσκοπος Καισαρείας, αλλά επέστρεψε στην ησυχία του ασκητηρίου του. Η Εκκλησία τον τιμά για την πνευματική του καθοδήγηση και τη ζωή της ταπείνωσης και της προσευχής.
Η σημερινή εορτή συνδέει έτσι τη μαρτυρία των πρώτων χριστιανών της Αθήνας με την ασκητική παράδοση της Εκκλησίας. Χρόνια πολλά σε όλες και όλους όσοι γιορτάζουν, με υγεία, ειρήνη και δύναμη.