Η ένταση μεταξύ Τουρκίας και Ισραήλ έχει φτάσει σε πρωτοφανή επίπεδα μετά από μια μυστική στρατιωτική επιχείρηση που αποδίδεται στις ισραηλινές ειδικές δυνάμεις στη Δαμασκό. Σύμφωνα με σειρά δημοσιευμάτων, άνδρες των IDF πραγματοποίησαν νυχτερινή καταδρομή σε προάστιο της συριακής πρωτεύουσας, με στόχο την αφαίρεση συστημάτων παρακολούθησης τα οποία είχαν εγκατασταθεί πριν από περισσότερο από μία δεκαετία.
Η αποκάλυψη ότι οι συσκευές αυτές ενδέχεται να παρείχαν πληροφορίες όχι μόνο για τη Συρία, αλλά και για την Τουρκία από το 2010, έχει προκαλέσει πολιτικό σεισμό στην Άγκυρα και αύξηση της πολεμικής ρητορικής.
Η μυστική επιχείρηση του Ισραήλ στη Δαμασκό
Στις 27 Αυγούστου, ισραηλινές δυνάμεις φέρονται να εισέβαλαν στη συνοικία Κισουά της Δαμασκού, μετά από στοχευμένο αεροπορικό βομβαρδισμό. Η επιχείρηση πραγματοποιήθηκε με τέσσερα ελικόπτερα και, σύμφωνα με πληροφορίες, είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο έξι μαχητών του στρατού του Τζολάνι.
Στόχος των κομάντο ήταν η ανάκτηση συσκευών παρακολούθησης εγκατεστημένων σε κτίριο από τις αρχές της δεκαετίας του 2010. Οι συσκευές αυτές φέρεται να χρησιμοποιούνταν για την παρακολούθηση κινήσεων και επικοινωνιών στη Συρία, αλλά και στον βόρειο γείτονά της — την Τουρκία.
Η έκπληξη της Άγκυρας: Δεύτερο σετ συσκευών, αυτή τη φορά από τη ΜΙΤ
Μετά την αφαίρεση των ισραηλινών συσκευών, οι ειδικές δυνάμεις του Ισραήλ εντόπισαν και εξουδετέρωσαν, σύμφωνα πάντα με δημοσιεύματα, συστήματα κατασκοπείας της ΜΙΤ που είχαν εγκατασταθεί τα τελευταία χρόνια για την παρακολούθηση ισραηλινών κινήσεων μέσω συριακού εδάφους.
Αυτό το εύρημα προκάλεσε ακόμη μεγαλύτερη ένταση, καθώς αποκαλύπτει ένα παιχνίδι παρακολούθησης μεταξύ δύο περιφερειακών δυνάμεων εντός συριακού εδάφους — με τη Δαμασκό ουσιαστικά αδύναμη να αποτρέψει την παραβίαση της κυριαρχίας της.
Η τουρκική απάντηση: Οικονομικός και αεροπορικός αποκλεισμός
Η Άγκυρα, αντιδρώντας στην επιχείρηση και στις πληροφορίες περί πολυετούς κατασκοπείας, ανακοίνωσε:
- Πλήρη διακοπή οικονομικών και εμπορικών συναλλαγών με το Ισραήλ
- Απαγόρευση διέλευσης ισραηλινών αεροπλάνων από τον τουρκικό εναέριο χώρο
- Ενίσχυση της ρητορικής περί άμεσης απειλής για την εθνική ασφάλεια
Το κλίμα επιδεινώθηκε ακόμη περισσότερο μετά τις δηλώσεις του Τούρκου ΥΠΕΞ Χακάν Φιντάν, ο οποίος σε τηλεοπτική συνέντευξη εξαπέλυσε σκληρές επικρίσεις όχι μόνο κατά του Ισραήλ αλλά και κατά της Ελλάδας, συνδέοντας την κατάσταση στην Ανατολική Μεσόγειο με έναν υποτιθέμενο «άξονα απειλής» προς την Άγκυρα.
Ο φόβος της Άγκυρας: Στοχοποίηση από έναν ισχυρότερο αντίπαλο
Η Τουρκία έχει μια σταθερή ψυχολογική παράμετρο στην εξωτερική της πολιτική:
Όταν αισθάνεται στοχοποιημένη από ισχυρή δύναμη, περνά σε κατάσταση εσωτερικής ανασφάλειας και υπερ-αντίδρασης.
Η αποκάλυψη πως το Ισραήλ παρακολουθούσε επί χρόνια τη δραστηριότητά της μέσω Συρίας θεωρήθηκε από πολλούς στην Τουρκία ως ισχυρό πλήγμα:
- στο γόητρο της ΜΙΤ
- στην εθνική ασφάλεια
- στην εικόνα της Τουρκίας ως περιφερειακής δύναμης
Αυτή η πληγή εξηγεί και τη σκληρότητα της τουρκικής ρητορικής τις τελευταίες ημέρες.
Έκτακτη συνεδρίαση στην τουρκική Εθνοσυνέλευση
Τρεις μέρες μετά το περιστατικό, η τουρκική Εθνοσυνέλευση συνεδρίασε εκτάκτως για να εξετάσει:
- το επίπεδο απειλής που συνιστά το Ισραήλ,
- την πιθανότητα κλιμάκωσης στη Συρία,
- τη στρατηγική απάντηση της Τουρκίας σε ενδεχόμενη ευρύτερη σύγκρουση.
Αν και δεν υπάρχει επίσημη δήλωση ότι η Τουρκία εισέρχεται σε πόλεμο, πολλοί αναλυτές εκτιμούν ότι η Άγκυρα συμπεριφέρεται σαν μια χώρα που βρίσκεται ποιοτικά πιο κοντά σε ένοπλη σύγκρουση από οποιαδήποτε στιγμή τις τελευταίες δεκαετίες.
Τι σημαίνουν όλα αυτά για την περιοχή;
Η κατάσταση στη Μέση Ανατολή είχε ήδη φτάσει σε οριακό σημείο λόγω:
- του πολέμου στη Γάζα,
- των συγκρούσεων Ιράν–Ισραήλ μέσω proxies,
- της αστάθειας στη Συρία,
- της εμπλοκής πολλών περιφερειακών δυνάμεων.
Η σύγκρουση Τουρκίας–Ισραήλ αποτελεί νέο, επικίνδυνο μέτωπο.
Η πιθανότητα γενικευμένου πολέμου παραμένει χαμηλή αλλά όχι αμελητέα, ενώ η πιθανότητα κατασκοπευτικών επιχειρήσεων, κυβερνοεπιθέσεων και κλιμακούμενης διπλωματικής-οικονομικής σύγκρουσης είναι πολύ υψηλή.
Η Τουρκία δεν έχει απλώς εξοργιστεί από την ισραηλινή επιχείρηση στη Δαμασκό — νιώθει εκτεθειμένη, προδομένη και στοχοποιημένη.
Αυτό οδηγεί σε μια σειρά κινήσεων που μοιάζουν με προετοιμασία για σύγκρουση, ακόμη κι αν καμία πλευρά δεν επιθυμεί πραγματικό πόλεμο.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι η Ανατολική Μεσόγειος εισέρχεται σε μια νέα περίοδο γεωπολιτικής αστάθειας, με την Τουρκία και το Ισραήλ σε τροχιά αντιπαράθεσης που θα επηρεάσει ολόκληρη την περιοχή.