Μια ζωντανή παράδοση της Καρυστίας αποκτά επίσημη θεσμική αναγνώριση — Τοπική μουσική, όργανα και συλλογική μνήμη σε έναν χορό που συνεχίζει να μεταδίδεται
Στο Εθνικό Ευρετήριο Άυλης Πολιτιστικής Κληρονομιάς της Ελλάδας εντάχθηκε ο Καβοντορίτικος χορός, ως ένα από τα δέκα νέα στοιχεία που ανακοινώθηκαν από το Υπουργείο Πολιτισμού. Η αναγνώριση φέρνει στο προσκήνιο μια ζωντανή παράδοση του Καβοντόρου και της Καρυστίας, δεμένη με τα πανηγύρια, την τοπική μουσική και τη συλλογική ζωή των κοινοτήτων.
Ο Καβοντορίτικος χορεύεται από άνδρες και γυναίκες, με ιδιαίτερη παρουσία σε χωριά αρβανίτικης καταγωγής. Η μουσική συνοδεία μπορεί να περιλαμβάνει βιολί και λαούτο, τσαμπούνα, τουμπί, την καβοντορίτικη λύρα, ακόμη και φύλλο, ενώ τα τραγούδια αποδίδονται στα ελληνικά ή στα αρβανίτικα.
Μια καταγραφή που ξεκίνησε από τον τόπο
Η πρόταση τεκμηρίωσης υποβλήθηκε τον Ιούνιο του 2024 από τον Σύλλογο Ελληνικής Πολιτιστικής Παράδοσης Χαλκίδας «Το Αλωνάκι». Την επιστημονική και ερευνητική εργασία ανέλαβαν ο Δημήτρης Λιανοστάθης και ο Δημήτρης Λιάσκος, με τη συμβολή του δασκάλου Πέτρου Ρέτσα και ανθρώπων της τοπικής κοινότητας.
Η σημασία της ένταξης δεν βρίσκεται μόνο στην προβολή. Η συστηματική καταγραφή δημιουργεί υλικό για την εκπαίδευση, την έρευνα και τη μετάδοση της παράδοσης στις νεότερες γενιές, χωρίς να την αποσπά από τους ανθρώπους και τις περιστάσεις που της δίνουν νόημα.
Αναγνώριση, όχι μουσειακή ακινησία
Το Εθνικό Ευρετήριο δεν είναι ο διεθνής κατάλογος της UNESCO και η ένταξη δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως διεθνής πιστοποίηση. Είναι εθνικός θεσμός καταγραφής και προστασίας, στο πνεύμα της σχετικής σύμβασης της UNESCO.
Το ουσιαστικό στοίχημα τώρα είναι να μη μετατραπεί ο Καβοντορίτικος σε ένα αποστειρωμένο «έκθεμα». Η άυλη κληρονομιά επιβιώνει όταν χορεύεται, διδάσκεται, αλλάζει με σεβασμό και παραμένει κτήμα της κοινότητας που τη γέννησε.