Ο νόμος ψηφίστηκε τον Δεκέμβριο του 2023 και εφαρμόστηκε στα εισοδήματα ολόκληρου του έτους – Τρία εκκαθαριστικά αργότερα, η κυβέρνηση προαναγγέλλει σταδιακή έξοδο από τα τεκμήρια, χωρίς να μιλά για αναδρομική αποκατάσταση

Η αντίστροφη μέτρηση για τις εξαγγελίες του πρωθυπουργού στη Διεθνή Έκθεση Θεσσαλονίκης έχει αρχίσει.

Ανάμεσα στα μέτρα που εξετάζονται βρίσκεται η σταδιακή ελάφρυνση ή ακόμη και η πλήρης κατάργηση του τεκμαρτού τρόπου φορολόγησης των ελεύθερων επαγγελματιών και των ατομικών επιχειρήσεων.

Του συστήματος, δηλαδή, που η ίδια κυβέρνηση θέσπισε με τον νόμο 5073/2023 και παρουσίασε ως αναγκαίο όπλο κατά της φοροδιαφυγής.

Τώρα η κυβέρνηση αφήνει να εννοηθεί ότι το συγκεκριμένο όπλο μπορεί να αποσυρθεί.

Ωραία.

Μόνο που πίσω από κάθε κυβερνητική «διόρθωση» υπάρχουν πραγματικά εκκαθαριστικά, πραγματικές οφειλές και πραγματικά χρήματα που έφυγαν από τις τσέπες ανθρώπων οι οποίοι φορολογήθηκαν όχι για όσα δήλωσαν ότι κέρδισαν, αλλά για όσα το κράτος αποφάσισε ότι θα έπρεπε να είχαν κερδίσει.

Ψηφίστηκε τον Δεκέμβριο, εφαρμόστηκε σε ολόκληρο το 2023

Ο νόμος 5073/2023 δημοσιεύθηκε στις 11 Δεκεμβρίου 2023.

Με τα άρθρα 15 έως 18 θεσπίστηκε ελάχιστο ποσό καθαρού εισοδήματος για τα φυσικά πρόσωπα που ασκούν ατομική επιχειρηματική δραστηριότητα.

Το κρίσιμο είναι ότι το νέο καθεστώς δεν εφαρμόστηκε μόνο στα εισοδήματα που αποκτήθηκαν μετά την ψήφισή του.

Εφαρμόστηκε στο φορολογικό έτος 2023, δηλαδή στα εισοδήματα ολόκληρης της χρονιάς, τα οποία δηλώθηκαν και φορολογήθηκαν το 2024.

Με απλά λόγια, στις αρχές του 2023 ο επαγγελματίας δεν γνώριζε ότι στο τέλος της χρονιάς θα φορολογούνταν με ένα νέο ελάχιστο τεκμαρτό εισόδημα. Το έμαθε τον Δεκέμβριο, όταν πλέον το οικονομικό έτος είχε ουσιαστικά ολοκληρωθεί.

Από τότε έχουν ακολουθήσει τρεις φορολογικές περίοδοι: για τα εισοδήματα του 2023, του 2024 και του 2025.

Η επιβάρυνση δεν είναι πλέον ένα θεωρητικό σενάριο.

Έχει ήδη βεβαιωθεί και, σε πολλές περιπτώσεις, έχει πληρωθεί.

«Μαχητό» στα χαρτιά, εξαντλητικό στην πράξη

Η κυβέρνηση υποστήριξε ότι το τεκμήριο είναι μαχητό και ότι ο φορολογούμενος μπορεί να το αμφισβητήσει.

Αυτό είναι τυπικά ακριβές.

Ο νόμος προβλέπει εξαιρέσεις, μειώσεις και διαδικασία αμφισβήτησης. Όποιος, όμως, επιλέξει να αποδείξει ότι το πραγματικό του εισόδημα ήταν χαμηλότερο, ανοίγει την πόρτα σε φορολογικό έλεγχο και καλείται ο ίδιος να τεκμηριώσει γιατί δεν κέρδισε όσα υπέθεσε ο νομοθέτης.

Το βάρος αντιστρέφεται.

Αντί η φορολογική διοίκηση να αποδείξει ότι αποκρύφθηκε εισόδημα, ο επαγγελματίας καλείται να αποδείξει ότι δεν είναι φοροφυγάς.

Αυτό δεν αποτελεί εξατομικευμένο φορολογικό έλεγχο.

Είναι ένας οριζόντιος μηχανισμός φορολόγησης, με ορισμένες εξαιρέσεις και μία δύσκολη έξοδο κινδύνου.

Η κυβέρνηση δεν μιλά ακόμη για άμεση κατάργηση

Χρειάζεται, πάντως, ακρίβεια.

Μέχρι σήμερα δεν έχει ανακοινωθεί οριστική και άμεση κατάργηση του τεκμαρτού εισοδήματος.

Ο κυβερνητικός εκπρόσωπος Παύλος Μαρινάκης συνέδεσε τη σταδιακή απομάκρυνση των τεκμηρίων με την απόδοση των υπόλοιπων ψηφιακών μέτρων κατά της φοροδιαφυγής. Άφησε ανοικτό εάν η αφαίρεση θα γίνει συνολικά ή τμηματικά.

Ο ίδιος ο πρωθυπουργός έχει δηλώσει ότι ήρθε η ώρα η κυβέρνηση να ασχοληθεί περισσότερο με τους μικρομεσαίους και τους ελεύθερους επαγγελματίες, παραπέμποντας για τις συγκεκριμένες αποφάσεις στις αρχές Σεπτεμβρίου.

Οι πληροφορίες κάνουν λόγο για διορθώσεις στο φορολογικό έτος 2026 και πιθανή πλήρη κατάργηση από το φορολογικό έτος 2027, εφόσον τα ηλεκτρονικά συστήματα αποδώσουν τα προσδοκώμενα έσοδα.

Μέχρι να υπάρξει επίσημη εξαγγελία και νομοθετική διάταξη, όλα αυτά παραμένουν κυβερνητικός σχεδιασμός και όχι κατοχυρωμένη ελάφρυνση.

Τα ψηφιακά εργαλεία ακυρώνουν το βασικό άλλοθι

Η κυβέρνηση υποστήριξε ότι το τεκμαρτό εισόδημα ήταν αναγκαίο επειδή η φορολογική διοίκηση δεν μπορούσε να γνωρίζει την πραγματική οικονομική εικόνα κάθε επαγγελματία.

Αυτό το επιχείρημα αποδυναμώνεται διαρκώς.

Οι επιχειρήσεις λειτουργούν πλέον μέσα σε ένα πυκνό ηλεκτρονικό δίχτυ:

• myDATA,
• προσυμπληρωμένες δηλώσεις ΦΠΑ,
• διασύνδεση ταμειακών μηχανών με POS,
• ηλεκτρονική τιμολόγηση,
• ψηφιακά δελτία αποστολής,
• πληρωμές μέσω IRIS,
• άμεση διαβίβαση των συναλλαγών στην ΑΑΔΕ.

Όταν το κράτος γνωρίζει τις εισπράξεις, τις δαπάνες, τον ΦΠΑ, τις ηλεκτρονικές πληρωμές και τα παραστατικά μιας επιχείρησης, δεν μπορεί ταυτόχρονα να δηλώνει ότι αγνοεί το πραγματικό της εισόδημα και γι’ αυτό αναγκάζεται να το εφεύρει.

Η κατάργηση δεν αρκεί – Χρειάζεται λογαριασμός

Εάν η κυβέρνηση θεωρεί πλέον ότι το σύστημα μπορεί να καταργηθεί, οφείλει να απαντήσει σε ένα απλό ερώτημα:

Τι θα γίνει με τα ποσά που καταβλήθηκαν επειδή το τεκμαρτό εισόδημα ήταν υψηλότερο από το δηλωθέν πραγματικό κέρδος;

Η αναδρομική επιστροφή χρημάτων δεν προκύπτει αυτομάτως από μια μελλοντική κατάργηση. Χρειάζεται ρητή νομοθετική απόφαση, επανεκκαθάριση των δηλώσεων και σαφή κριτήρια για τους δικαιούχους.

Αυτό ακριβώς πρέπει να απαιτηθεί.

Επανεξέταση των επιβαρύνσεων από το φορολογικό έτος 2023 και επιστροφή ή συμψηφισμός των ποσών στις περιπτώσεις όπου αποδεικνύεται ότι ο επαγγελματίας φορολογήθηκε για εισόδημα που δεν απέκτησε.

Όσο για το περίφημο «χαρακίρι», δεν χρειάζονται εξωτικές αυτοτιμωρίες ούτε θεατρικές χειρονομίες.

Στη Δημοκρατία υπάρχει κάτι απλούστερο και ουσιαστικότερο:

Ανάληψη πολιτικής ευθύνης, καθαρή παραδοχή του λάθους και αποκατάσταση εκείνων που πλήρωσαν τον λογαριασμό.

Διότι η ΔΕΘ μπορεί να καταργήσει έναν άδικο νόμο για το μέλλον.

Δεν μπορεί, όμως, με μία εξαγγελία να εξαφανίσει όσα αφαιρέθηκαν από τους επαγγελματίες τα προηγούμενα χρόνια.

Πηγή: Γιάννης Μαραγκός