Το ένα τρίτο των συνολικών ψήφων της Νέας Δημοκρατίας το 2023 προήλθε από την Αττική – Η σύγκριση με το 2007 αποκαλύπτει βαθιά αλλαγή της εκλογικής της γεωγραφίας
Η Νέα Δημοκρατία εξακολουθεί να είναι το κόμμα με την ισχυρότερη πανελλαδική εκλογική παρουσία. Πίσω όμως από το εθνικό ποσοστό του 2023 κρύβεται μια μεγάλη αλλαγή: το κυβερνών κόμμα εξαρτάται πλέον πολύ περισσότερο από την Αττική και αισθητά λιγότερο από την ελληνική περιφέρεια.
Η γεωγραφία της ψήφου δεν είναι μια υπόθεση για τους εκλογικούς αναλυτές. Δείχνει πού βρίσκεται ο πραγματικός κορμός ενός κόμματος, σε ποιες κοινωνικές ομάδες μπορεί να αντέξει και πού κινδυνεύει να πληρώσει ακριβότερα τη φθορά της διακυβέρνησης.
Τα στοιχεία των βουλευτικών εκλογών του 2023 αποτυπώνουν αυτή τη μετατόπιση με καθαρό τρόπο. Η Αττική αντιστοιχεί στο 33,3% του συνολικού εκλογικού αποτελέσματος της Ν.Δ., ενώ για το ΠΑΣΟΚ η αντίστοιχη συμμετοχή περιορίζεται στο 17,2%.
Αυτό δεν σημαίνει ότι η Ν.Δ. έλαβε 33,3% στην Αττική. Το ποσοστό αποτυπώνει πόσο συνέβαλαν οι ψήφοι της συγκεκριμένης περιφέρειας στο σύνολο των ψήφων που συγκέντρωσε το κόμμα σε ολόκληρη τη χώρα. Με απλά λόγια, μία στις τρεις ψήφους της Ν.Δ. προήλθε από την Αττική.
Το 58,4% έρχεται από Αττική και Βόρεια Ελλάδα
Η δεύτερη περιοχή-κλειδί είναι η Κεντρική Μακεδονία, η οποία συνεισέφερε το 16,6% των συνολικών ψήφων της Ν.Δ. Αν προστεθούν η Αττική και ολόκληρη η Βόρεια Ελλάδα, προκύπτει ότι από αυτές τις ζώνες προήλθε το 58,4% του εκλογικού αποτελέσματος του κυβερνώντος κόμματος.
Η αριθμητική είναι αμείλικτη: περισσότερο από το μισό εκλογικό οικοδόμημα της Ν.Δ. στηρίχθηκε σε δύο μεγάλους γεωγραφικούς πυλώνες. Αυτό προσφέρει ισχύ, δημιουργεί όμως και εξάρτηση. Αν η φθορά γίνει έντονη στην Αττική ή στη Μακεδονία, η απώλεια δεν μπορεί εύκολα να αναπληρωθεί από μικρότερες περιφέρειες.
Για το ΠΑΣΟΚ η εικόνα είναι διαφορετική. Η Κεντρική Μακεδονία συμμετείχε με 17,2% στο συνολικό του αποτέλεσμα, ενώ η Κρήτη με 10,7%, περισσότερο από το διπλάσιο της αντίστοιχης βαρύτητας που είχε για τη Ν.Δ., η οποία περιορίστηκε στο 5,1%.
Δεν σημαίνει ότι το ΠΑΣΟΚ κυριαρχεί αυτομάτως στην επαρχία. Δείχνει, όμως, ότι η εκλογική του δεξαμενή είναι γεωγραφικά διαφορετική και ότι η μεγάλη του αδυναμία βρίσκεται στο πολυπληθέστερο αστικό κέντρο της χώρας. Για τη Χαριλάου Τρικούπη, χωρίς ουσιαστική ανάκαμψη στην Αττική, η διεκδίκηση της πρώτης θέσης παραμένει εξαιρετικά δύσκολη.
Από την πανελλαδική Ν.Δ. στην αττικοκεντρική Ν.Δ.
Η σύγκριση με τις εκλογές του 2007 είναι ακόμη πιο αποκαλυπτική. Τότε η Αττική συνεισέφερε το 25,7% των συνολικών ψήφων της Ν.Δ. Είκοσι σχεδόν χρόνια αργότερα, το ποσοστό αυτό έχει ανέβει στο 33,3% — μια αύξηση 7,6 ποσοστιαίων μονάδων στη συμμετοχή της Αττικής στην κομματική δύναμη.
Την ίδια περίοδο, η βαρύτητα της περιφέρειας μειώθηκε. Το 2007 η Κεντρική Μακεδονία αντιστοιχούσε στο 18,7% του αποτελέσματος της Ν.Δ., η Θεσσαλία στο 8,2%, η Πελοπόννησος στο 7,6%, η Δυτική Ελλάδα στο 7%, η Ανατολική Μακεδονία και Θράκη στο 7% και η Ήπειρος στο 4%.
Η μεταβολή δεν αποδεικνύει από μόνη της ότι οι κάτοικοι της επαρχίας εγκατέλειψαν συνολικά τη Ν.Δ. Τα μεγέθη επηρεάζονται από τη συμμετοχή, τις δημογραφικές αλλαγές και την απόδοση του κόμματος σε κάθε περιοχή. Αποδεικνύει όμως ότι η σύνθεση της εκλογικής της ισχύος άλλαξε: η Ν.Δ. του 2023 στηρίχθηκε πολύ περισσότερο στην Αττική από ό,τι η Ν.Δ. του 2007.
Η Στερεά Ελλάδα και το μήνυμα της περιφέρειας
Η Στερεά Ελλάδα είχε το 2007 συμμετοχή 6,3% στο συνολικό αποτέλεσμα της Ν.Δ. Στη σύγκριση με το 2023 συγκαταλέγεται στις περιφέρειες των οποίων το σχετικό βάρος έχει μειωθεί.
Για την Εύβοια, τη Φθιώτιδα, τη Βοιωτία, τη Φωκίδα και την Ευρυτανία, η πολιτική ανάγνωση δεν μπορεί να περιορίζεται σε κομματικούς χάρτες. Η συρρίκνωση της παραγωγικής βάσης, η αποδυνάμωση των δημόσιων υπηρεσιών, η ακρίβεια, οι ελλείψεις στην Υγεία και οι μεγάλες ανισότητες μεταξύ κέντρου και περιφέρειας διαμορφώνουν ένα περιβάλλον στο οποίο οι κυβερνητικές εξαγγελίες κρίνονται πλέον με πολύ μεγαλύτερη αυστηρότητα.
Οι περιοδείες υπουργών και κομματικών κλιμακίων μπορούν να προσφέρουν εικόνες, δηλώσεις και υποσχέσεις. Δεν αρκούν όμως για να αντιστρέψουν μια δομική μετατόπιση. Εάν η περιφέρεια αισθάνεται ότι θυμούνται τις ανάγκες της μόνο όταν πλησιάζουν οι κάλπες, καμία επικοινωνιακή εκστρατεία δεν μπορεί να υποκαταστήσει την καθημερινή εμπειρία των πολιτών.
Οι εκλογές θα κριθούν στα «κενά» των κομμάτων
Ο χάρτης του 2023 δείχνει τελικά όχι μόνο πού είναι ισχυρό κάθε κόμμα, αλλά κυρίως πού είναι ευάλωτο. Η Ν.Δ. πρέπει να προστατεύσει την Αττική και την Κεντρική Μακεδονία, χωρίς να συνεχίσει να χάνει σχετικό βάρος στην περιφέρεια. Το ΠΑΣΟΚ οφείλει να μετατρέψει τα περιφερειακά του ερείσματα σε πραγματική πανελλαδική δυναμική και να κλείσει τη μεγάλη του τρύπα στην Αττική.
Η εκλογική μάχη δεν θα κριθεί μόνο από το ποιος θα διατηρήσει τα προπύργιά του. Θα κριθεί από το ποιος θα πείσει στις περιοχές όπου σήμερα υστερεί. Και για τη Ν.Δ. το προειδοποιητικό μήνυμα είναι σαφές: ένα κόμμα εξουσίας μπορεί να κερδίζει από την Αττική, αλλά δεν μπορεί να κυβερνά για πολύ αν η ελληνική περιφέρεια αισθάνεται ότι μένει πίσω.
Πηγή στοιχείων: Καθημερινή