Σε περιοχές της Αττικής η δόση στεγαστικού υπολείπεται του ενοικίου, όμως η προκαταβολή, τα έξοδα ιδιοκτησίας και η διάρκεια του σταθερού επιτοκίου καθορίζουν το πραγματικό κόστος.
Αγορά κατοικίας με στεγαστικό δάνειο ή παραμονή στο ενοίκιο; Το ερώτημα απασχολεί πολλά νοικοκυριά, καθώς το κόστος στέγασης απορροφά σημαντικό μέρος του οικογενειακού προϋπολογισμού. Σε ορισμένες περιοχές, η μηνιαία δόση για την απόκτηση ενός σπιτιού εμφανίζεται χαμηλότερη από το μίσθωμα αντίστοιχης κατοικίας. Ωστόσο, η απόφαση χρειάζεται περισσότερους υπολογισμούς από μια απλή σύγκριση δύο μηνιαίων ποσών.
Σύμφωνα με στοιχεία της IMS-FC, που παρουσιάζει η «Καθημερινή», ενδεικτικά παραδείγματα στην Αττική δείχνουν διαφορετική εικόνα ανά περιοχή. Οι υπολογισμοί αφορούν δάνειο διάρκειας 30 ετών, με επιτόκιο 3,92% σταθερό για την πρώτη δεκαετία.
| Περιοχή | Κατοικία | Μηνιαία δόση | Μηνιαίο ενοίκιο |
|---|---|---|---|
| Αμπελόκηποι | 80 τ.μ. | 827 ευρώ | 1.024 ευρώ |
| Περιστέρι | 75 τ.μ. | 657 ευρώ | 660 ευρώ |
| Μαρούσι | 100 τ.μ. | 1.140 ευρώ | 1.260 ευρώ |
| Άλιμος | 110 τ.μ. | 1.655 ευρώ | 1.606 ευρώ |
Στους Αμπελοκήπους, η δόση είναι κατά 197 ευρώ χαμηλότερη από το ενοίκιο. Στο Μαρούσι η διαφορά φτάνει τα 120 ευρώ, ενώ στο Περιστέρι περιορίζεται στα μόλις τρία ευρώ. Στον Άλιμο, αντίθετα, το ενοίκιο είναι χαμηλότερο κατά 49 ευρώ.
Τα ποσά αυτά αποτυπώνουν τη μηνιαία πληρωμή και δεν αποτελούν πλήρη σύγκριση του συνολικού κόστους αγοράς και ενοικίασης.
Το πρώτο μεγάλο εμπόδιο για τον αγοραστή είναι οι αποταμιεύσεις που απαιτούνται. Στο παράδειγμα των Αμπελοκήπων, για διαμέρισμα αξίας 219.000 ευρώ και δάνειο περίπου 175.000 ευρώ, χρειάζονται περίπου 44.000 ευρώ ίδια συμμετοχή. Προστίθενται, σύμφωνα με το δημοσίευμα, άλλα 12.500 ευρώ για έξοδα συναλλαγής, όπως συμβολαιογραφικά, κτηματολογικά και νομικά.
Ο αρχικός λογαριασμός φτάνει έτσι περίπου τις 56.500 ευρώ, πριν υπολογιστούν πιθανές επισκευές ή ανακαίνιση. Μάλιστα, το συγκεκριμένο παράδειγμα προϋποθέτει ότι ο αγοραστής δικαιούται απαλλαγή πρώτης κατοικίας από τον φόρο μεταβίβασης.
Στις δαπάνες ιδιοκτησίας προστίθενται ο ΕΝΦΙΑ, η ασφάλιση και η συντήρηση που βαρύνει τον ιδιοκτήτη. Ιδιαίτερα σε παλαιότερα ακίνητα, μια σημαντική επισκευή μπορεί να περιορίσει αισθητά το πλεονέκτημα της χαμηλότερης δόσης. Παράλληλα, τα χρήματα της προκαταβολής δεσμεύονται στο ακίνητο και παύουν να είναι άμεσα διαθέσιμα για άλλες ανάγκες.
Εξίσου καθοριστικοί είναι οι όροι χρηματοδότησης. Σταθερό επιτόκιο για δέκα χρόνια δεν σημαίνει σταθερή δόση για ολόκληρη την τριακονταετία. Μετά τη λήξη της πρώτης περιόδου, η επιβάρυνση εξαρτάται από τη σύμβαση και το επιτόκιο που θα εφαρμόζεται. Εφόσον προβλέπεται κυμαινόμενο επιτόκιο, η δόση μπορεί να αυξηθεί ή να μειωθεί.
Για τη σύγκριση τραπεζικών προσφορών, το Ευρωπαϊκό Τυποποιημένο Δελτίο Πληροφοριών, γνωστό ως ESIS, περιλαμβάνει το είδος επιτοκίου, το συνολικό ετήσιο ποσοστό επιβάρυνσης, πρόσθετες δαπάνες και τους όρους πρόωρης εξόφλησης. Αυτά επιτρέπουν πληρέστερη αξιολόγηση από το ονομαστικό επιτόκιο μόνο.
Η αγορά, βεβαίως, προσφέρει τη δυνατότητα απόκτησης περιουσίας: μέρος κάθε δόσης αποπληρώνει το κεφάλαιο και μειώνει την οφειλή. Η ενοικίαση προσφέρει μεγαλύτερη ευελιξία μετακίνησης και διατηρεί διαθέσιμα τα κεφάλαια που θα απαιτούσε η αγορά.
Η τελική επιλογή εξαρτάται από το εισόδημα, τις αποταμιεύσεις, τον χρόνο παραμονής στην κατοικία και τις μελλοντικές ανάγκες του νοικοκυριού. Χρειάζεται επίσης να συνεκτιμηθούν οι μεταβολές ενοικίων και επιτοκίων, η μελλοντική αξία του ακινήτου και η πιθανή απόδοση των χρημάτων που θα διατηρούσε ο ενοικιαστής.
Για μια οικογένεια που διαθέτει ίδια κεφάλαια, σταθερό εισόδημα και σχεδιάζει μακρόχρονη εγκατάσταση, η αγορά μπορεί να αποτελεί βιώσιμη επιλογή. Όταν όμως η προκαταβολή εξαντλεί τις αποταμιεύσεις και η δόση αφήνει ελάχιστο περιθώριο για έκτακτες ανάγκες, η χαμηλότερη μηνιαία πληρωμή δεν αρκεί για να εξασφαλίσει οικονομική ασφάλεια.
Στοιχεία παραδειγμάτων: IMS-FC, όπως παρατίθενται στο δημοσίευμα του Νίκου Ρουσάνογλου στην «Καθημερινή», 9 Οκτωβρίου 2026.