Με ποιο δικαίωμα αφαιρείτε από τους δήμους την ύδρευση, την αποχέτευση, τις γεωτρήσεις και τις υποδομές τους, για να τις μεταφέρετε σε μια εισηγμένη Ανώνυμη Εταιρεία;
Η Εύβοια δεν είναι ένας αριθμός σε κάποιον κυβερνητικό πίνακα.
Δεν είναι ένα περιουσιακό στοιχείο που μπορεί να μεταφερθεί από έναν δημόσιο φορέα σε μια εταιρεία με μια υπουργική απόφαση.
Δεν είναι ένας τόπος χωρίς μνήμη.
Η Εύβοια θυμάται.
Θυμάται τη φωτιά του 2021.
Θυμάται τα χωριά που περικυκλώθηκαν από τις φλόγες, τα σπίτια που απειλήθηκαν, τις περιουσίες που καταστράφηκαν και εκατοντάδες χιλιάδες στρέμματα δάσους που μετατράπηκαν σε στάχτη.
Θυμάται τους κατοίκους να δίνουν μόνοι τους τη μάχη με λάστιχα, κλαδιά, αγροτικά μηχανήματα και ό,τι άλλο είχαν στη διάθεσή τους.
Θυμάται τις δραματικές εκκλήσεις για περισσότερα εναέρια και επίγεια μέσα.
Θυμάται τον περιφερειάρχη Στερεάς Ελλάδας, Φάνη Σπανό, να δηλώνει δημόσια ότι η Περιφέρεια παρακαλούσε και φώναζε για ενίσχυση των δυνάμεων.
Θυμάται ακόμη τις δηλώσεις ότι πολύτιμα εναέρια μέσα απομακρύνθηκαν από την Εύβοια για να επιχειρήσουν στην Αττική.
Δεν ισχυριζόμαστε, χωρίς επίσημα στοιχεία, ότι ο ίδιος ο πρωθυπουργός έδωσε προσωπικά επιχειρησιακή εντολή να απομακρυνθούν πυροσβεστικά οχήματα ή αεροσκάφη.
Η πολιτική ευθύνη, όμως, δεν μπορεί να εξαφανιστεί πίσω από τους επιχειρησιακούς διοικητές.
Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη είχε την ανώτατη πολιτική ευθύνη για την Πολιτική Προστασία, τον σχεδιασμό, την πρόληψη και τη διάθεση των κρατικών δυνάμεων.
Και τα ερωτήματα παραμένουν αναπάντητα:
Γιατί η Βόρεια Εύβοια δεν είχε εγκαίρως τις δυνάμεις που απαιτούσε η έκταση της πυρκαγιάς;
Ποιος αποφάσισε την κατανομή των εναέριων μέσων;
Γιατί οι κάτοικοι και η Περιφέρεια ζητούσαν επί ημέρες περισσότερη βοήθεια;
Ποιος λογοδότησε για την τεράστια περιβαλλοντική, κοινωνική και οικονομική καταστροφή;
Ποιος ανέλαβε την πολιτική ευθύνη;
Κανείς.
Πρώτα κάηκε η γη της – τώρα επιχειρούν να πάρουν το νερό της
Πέντε χρόνια αργότερα, η κυβέρνηση επιστρέφει στην Εύβοια.
Όχι για να ολοκληρώσει την αποκατάσταση.
Όχι για να παρουσιάσει ένα πλήρες πρόγραμμα αντιπλημμυρικών και αντιπυρικών έργων.
Όχι για να λύσει τα προβλήματα των δρόμων, των υποδομών, των νοσοκομείων και των απομακρυσμένων χωριών.
Επιστρέφει για να αλλάξει τον χάρτη διαχείρισης του νερού.
Το κυβερνητικό σχέδιο προβλέπει επέκταση των αρμοδιοτήτων της ΕΥΔΑΠ στην Εύβοια και απορρόφηση δημοτικών υπηρεσιών, Δημοτικών Επιχειρήσεων Ύδρευσης και Αποχέτευσης και άλλων φορέων διαχείρισης νερού.
Δεν πρόκειται για μια απλή διοικητική μεταβολή.
Δεν αλλάζει μόνο το λογότυπο που θα εμφανίζεται στην κορυφή του λογαριασμού.
Αλλάζει ο φορέας που θα ελέγχει:
τις γεωτρήσεις,
τις πηγές,
τα αντλιοστάσια,
τις δεξαμενές,
τα δίκτυα ύδρευσης,
τα δίκτυα αποχέτευσης,
τις εγκαταστάσεις επεξεργασίας,
την περιουσία των δημοτικών φορέων,
τα έσοδα και τις απαιτήσεις τους,
τις οφειλές,
τις επενδύσεις,
την τιμολογιακή πολιτική,
και τελικά το ίδιο το νερό.
Κύριε Μητσοτάκη, η ΕΥΔΑΠ είναι εισηγμένη Ανώνυμη Εταιρεία
Η κυβέρνηση θα απαντήσει ότι η ΕΥΔΑΠ ελέγχεται κατά πλειοψηφία από το Ελληνικό Δημόσιο.
Αυτό είναι αληθές.
Εξίσου αληθές, όμως, είναι ότι η ΕΥΔΑΠ είναι Ανώνυμη Εταιρεία, εισηγμένη στο Χρηματιστήριο Αθηνών, με ιδιώτες μετόχους και με εταιρική διοίκηση.
Ο δημόσιος πλειοψηφικός έλεγχος δεν μετατρέπει αυτομάτως μια εισηγμένη εταιρεία σε δημοτική υπηρεσία κοινωνικού χαρακτήρα.
Μια δημοτική επιχείρηση ή υπηρεσία ελέγχεται —έστω και ανεπαρκώς πολλές φορές— από το Δημοτικό Συμβούλιο και την τοπική κοινωνία.
Ο δήμαρχος μπορεί να κληθεί να απαντήσει δημόσια.
Οι δημοτικοί σύμβουλοι μπορούν να απαιτήσουν στοιχεία.
Οι πολίτες μπορούν να παρέμβουν σε μια συνεδρίαση.
Μετά την απορρόφηση, ποιος θα αποφασίζει;
Το Δημοτικό Συμβούλιο της Χαλκίδας;
Το Δημοτικό Συμβούλιο της Ερέτριας;
Το Δημοτικό Συμβούλιο της Ιστιαίας–Αιδηψού;
Το Δημοτικό Συμβούλιο του Μαντουδίου–Λίμνης–Αγίας Άννας;
Ή ένα διοικητικό συμβούλιο στην Αθήνα;
Ποιος θα αποφασίζει για τις αυξήσεις;
Ποιος θα αποφασίζει ποιο έργο προηγείται;
Ποιος θα καθορίζει εάν συμφέρει οικονομικά να αντικατασταθεί ένα δίκτυο σε ένα μικρό και απομακρυσμένο χωριό;
Ποιος θα λογοδοτεί όταν ένας οικισμός μείνει χωρίς νερό;
Ο δήμαρχος, που δεν θα έχει πλέον την αρμοδιότητα, ή η εταιρεία που θα ελέγχει τις υποδομές;
Πόσο θα πληρώσει τελικά ο πολίτης;
Πριν γίνει οποιαδήποτε απορρόφηση, πρέπει να δοθούν συγκεκριμένες απαντήσεις.
Όχι γενικές υποσχέσεις.
Όχι επικοινωνιακά συνθήματα.
Όχι διαβεβαιώσεις ότι «το νερό παραμένει δημόσιο».
Αριθμοί.
Οι πολίτες πρέπει να γνωρίζουν πόσο πληρώνουν σήμερα και πόσο θα πληρώνουν μετά.
Για κάθε δήμο της Εύβοιας πρέπει να δημοσιοποιηθούν:
Το ισχύον τιμολόγιο ύδρευσης.
Οι κλίμακες χρέωσης ανά κυβικό μέτρο.
Το πάγιο ύδρευσης.
Το πάγιο αποχέτευσης.
Η χρέωση αποχέτευσης.
Τα ειδικά τέλη.
Το περιβαλλοντικό τέλος.
Ο ΦΠΑ.
Το κόστος νέας σύνδεσης.
Το κόστος υδρομέτρου.
Το κόστος διακοπής και επανασύνδεσης.
Τα κοινωνικά τιμολόγια.
Και, κυρίως, πρέπει να παρουσιαστεί ένας πλήρης συγκριτικός λογαριασμός για ίδια κατανάλωση.
Πόσο πληρώνει σήμερα ένα νοικοκυριό στη Χαλκίδα για 15, 30, 50 ή 100 κυβικά μέτρα;
Πόσο πληρώνει στα Ψαχνά;
Πόσο στην Ερέτρια;
Πόσο στο Αλιβέρι;
Πόσο στην Ιστιαία;
Πόσο στο Μαντούδι;
Πόσο στην Κάρυστο;
Και πόσο θα πληρώνει το ίδιο νοικοκυριό με το τιμολόγιο της ΕΥΔΑΠ;
Χωρίς αυτή τη σύγκριση, κανείς δεν δικαιούται να υποστηρίζει ότι η αλλαγή γίνεται προς όφελος των πολιτών.
Ποια περιουσία παραδίδεται;
Οι δημότες πλήρωσαν επί δεκαετίες για τα δίκτυα και τις εγκαταστάσεις.
Πλήρωσαν μέσω των λογαριασμών τους.
Μέσω των παγίων.
Μέσω των τελών σύνδεσης.
Μέσω ειδικών τελών έργων.
Μέσω της φορολογίας.
Μέσω εθνικών και ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων.
Οι υποδομές αυτές δεν εμφανίστηκαν από το πουθενά.
Κατασκευάστηκαν με δημόσιο και δημοτικό χρήμα.
Πριν παραδοθούν, λοιπόν, πρέπει να αποτιμηθούν.
Ποια είναι η αξία των γεωτρήσεων;
Ποια είναι η αξία των αντλιοστασίων;
Ποια είναι η αξία των δεξαμενών και των δικτύων;
Ποια ακίνητα ανήκουν στις δημοτικές επιχειρήσεις;
Ποια έργα χρηματοδοτήθηκαν από τους ίδιους τους δημότες;
Τι θα συμβεί με τα αποθεματικά;
Τι θα συμβεί με τις απαιτήσεις από καταναλωτές;
Τι θα συμβεί με τα χρέη;
Τι θα συμβεί με το προσωπικό;
Θα μεταφερθούν όλα σε μια εισηγμένη εταιρεία χωρίς προηγούμενη αναλυτική ενημέρωση και χωρίς την ουσιαστική συναίνεση των τοπικών κοινωνιών;
Το χρέος ως πρόσχημα απορρόφησης
Η κυβέρνηση προβάλλει τα χρέη των φορέων ύδρευσης, ιδιαίτερα προς τους παρόχους ηλεκτρικής ενέργειας, ως βασικό επιχείρημα για την αναδιάρθρωση.
Ας δεχθούμε ότι υπάρχουν σοβαρά οικονομικά προβλήματα.
Το ερώτημα είναι άλλο:
Εάν το κράτος μπορεί σήμερα να καλύψει σημαντικό μέρος αυτών των χρεών, γιατί δεν το έκανε εγκαίρως, επιτρέποντας στους δήμους και τις ΔΕΥΑ να εξυγιανθούν και να συνεχίσουν να λειτουργούν;
Γιατί η οικονομική βοήθεια συνοδεύεται από αφαίρεση αρμοδιοτήτων;
Γιατί δεν χρηματοδοτούνται απευθείας οι δήμοι για να μειώσουν τις διαρροές, να αντικαταστήσουν τα παλαιά δίκτυα και να περιορίσουν το ενεργειακό κόστος;
Γιατί δεν προηγείται ένα πρόγραμμα εξυγίανσης με δημόσιο και κοινωνικό έλεγχο;
Μήπως το χρέος χρησιμοποιείται ως εργαλείο για να περάσουν οι υποδομές και η περιουσία των δήμων κάτω από έναν ενιαίο εταιρικό έλεγχο;
Οι δήμαρχοι της Εύβοιας δεν μπορούν να σιωπούν
Το ζήτημα δεν αφορά μόνο την κυβέρνηση.
Αφορά και τους δημάρχους.
Όλοι οι δήμαρχοι της Εύβοιας οφείλουν να απαντήσουν δημόσια:
Έχουν ενημερωθεί επίσημα από το Υπουργείο;
Έχουν λάβει το πλήρες σχέδιο απορρόφησης;
Έχουν αποστείλει οικονομικά και περιουσιακά στοιχεία;
Έχουν υπολογίσει πόσο θα επηρεαστούν οι λογαριασμοί;
Έχουν συγκαλέσει τα Δημοτικά Συμβούλια;
Συμφωνούν ή διαφωνούν;
Έχουν ζητήσει την άποψη των πολιτών;
Έχουν απαιτήσει δεσμευτικές εγγυήσεις για τις τιμές και τις επενδύσεις;
Δεν είναι δυνατόν ένα τόσο κρίσιμο θέμα να αντιμετωπίζεται με ανακοινώσεις, διαρροές και γενικόλογες τοποθετήσεις.
Η σιωπή δεν είναι ουδετερότητα.
Είναι αποδοχή.
Και αύριο κανένας δήμαρχος δεν θα μπορεί να υποστηρίζει ότι δεν γνώριζε.
Κύριε Μητσοτάκη, η Εύβοια δεν σας χρωστάει
Η Εύβοια έχει ήδη πληρώσει βαρύ τίμημα.
Πλήρωσε τις πυρκαγιές.
Πλήρωσε τις πλημμύρες.
Πλήρωσε την εγκατάλειψη του οδικού δικτύου.
Πληρώνει την υποστελέχωση του Νοσοκομείου Χαλκίδας και των δομών Υγείας.
Πληρώνει την απουσία βασικών υποδομών.
Πληρώνει την καθυστέρηση στην αποκατάσταση των κατεστραμμένων περιοχών.
Πληρώνει την ερήμωση των χωριών και την οικονομική ασφυξία των κατοίκων της.
Και τώρα της ζητάτε να παραδώσει και τον έλεγχο του νερού της.
Κύριε Μητσοτάκη, η Εύβοια δεν σας χρωστάει τίποτε.
Εσείς χρωστάτε στην Εύβοια.
Χρωστάτε εξηγήσεις για τη φωτιά.
Χρωστάτε πλήρη αποκατάσταση.
Χρωστάτε αντιπλημμυρικά και αντιπυρικά έργα.
Χρωστάτε ασφαλείς δρόμους.
Χρωστάτε σύγχρονες δημόσιες υποδομές.
Χρωστάτε στήριξη στους ανθρώπους που έχασαν περιουσίες και εισόδημα.
Χρωστάτε διαφάνεια.
Χρωστάτε σεβασμό.
Δεν μπορείτε, αντί να εξοφλήσετε αυτό το τεράστιο πολιτικό και ηθικό χρέος, να εμφανίζεστε τώρα ως «σωτήρες» και να ζητάτε από τους δήμους να παραδώσουν τις γεωτρήσεις, τα δίκτυα και τις εγκαταστάσεις τους.
Το νερό δεν είναι μετοχή
Το νερό είναι ανθρώπινη ανάγκη.
Είναι κοινωνικό αγαθό.
Είναι προϋπόθεση ζωής, υγείας, παραγωγής και αξιοπρέπειας.
Δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως οικονομικό μέγεθος.
Δεν μπορεί να μετατρέπεται σε χρηματιστηριακό αντικείμενο.
Δεν μπορεί να απομακρύνεται από τις τοπικές κοινωνίες χωρίς τη συναίνεσή τους.
Ο δημόσιος χαρακτήρας του νερού δεν εξασφαλίζεται μόνο από το ποιος κατέχει την πλειοψηφία των μετοχών μιας εταιρείας.
Εξασφαλίζεται από τις προσιτές τιμές.
Από την καθολική πρόσβαση.
Από τον κοινωνικό και δημοκρατικό έλεγχο.
Από τη διαφάνεια.
Από τη λογοδοσία.
Από την προστασία των οικονομικά αδύναμων.
Και από την απαγόρευση να γίνεται το νερό πηγή εταιρικής κερδοφορίας.
Γι’ αυτό τα ερωτήματα είναι συγκεκριμένα και απαιτούν απαντήσεις:
Πόσο θα πληρώνουμε;
Ποια περιουσία παραδίδεται;
Ποιος θα αποφασίζει για τις τιμές;
Ποιος θα αποφασίζει για τα έργα;
Ποιος θα ελέγχει την εταιρεία;
Ποιος θα λογοδοτεί στους πολίτες της Εύβοιας;
Και πάνω απ’ όλα:
Με ποιο δικαίωμα αφαιρείτε από τους δήμους της χαροκαμένης Εύβοιας τον έλεγχο του πολυτιμότερου δημόσιου αγαθού τους;
Ο ίδιος πρωθυπουργός, επί των ημερών του οποίου η Βόρεια Εύβοια δεν είχε τα μέσα που ζητούσε ενώ καιγόταν, δεν μπορεί σήμερα να απαιτεί να του παραδώσει και το νερό της.
Πρώτα κάηκε η γη της.
Μετά πνίγηκαν περιοχές της.
Τώρα επιχειρούν να πάρουν και το νερό της.
Ως εδώ.
