Η επιβεβαίωση του θανάτου του Αλί Λαριτζανί δεν είναι απλώς άλλη μία πολεμική είδηση. Είναι γεγονός με βαρύ θεσμικό, στρατηγικό και συμβολικό φορτίο, που δείχνει ότι η σύγκρουση Ιράν–Ισραήλ περνά σε ποιοτικά πιο επικίνδυνο επίπεδο.
Όταν εξοντώνεται στην καρδιά της Τεχεράνης ο επικεφαλής του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφαλείας, δεν χτυπιέται μόνο ένα πρόσωπο. Χτυπιέται ο ίδιος ο μηχανισμός εξουσίας του ιρανικού καθεστώτος — και η απάντηση που προαναγγέλλεται δεν θα είναι ούτε συμβολική ούτε περιορισμένη.
Ποιος ήταν ο Αλί Λαριτζανί και γιατί ο θάνατός του αλλάζει τα δεδομένα
Ο Αλί Λαριτζανί δεν ήταν ένας τυπικός κρατικός αξιωματούχος. Ήταν πρόσωπο-κλειδί στο βαθύ κράτος της Ισλαμικής Δημοκρατίας, άνθρωπος με επιρροή στην εθνική ασφάλεια, στη στρατηγική ισορροπία του καθεστώτος και στη διαχείριση κρίσιμων αποφάσεων.
Η εξόντωσή του σε στοχευμένο πλήγμα στην Τεχεράνη σημαίνει ότι το Ισραήλ δεν περιορίζεται πια σε χτυπήματα κατά εγκαταστάσεων ή στρατιωτικών υποδομών. Περνά σε επιθέσεις αποκεφαλισμού, με στόχο τον ίδιο τον πυρήνα του ιρανικού μηχανισμού εξουσίας.
Και αυτό αλλάζει τα πάντα: ανεβάζει το πολιτικό κόστος για την Τεχεράνη, συμπιέζει την ηγεσία να απαντήσει και μετατρέπει μια ήδη εκρηκτική αντιπαράθεση σε ανοιχτό αγώνα φθοράς, ισχύος και συμβολικής κυριαρχίας.
Η ιρανική απάντηση δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας
Το μήνυμα από την Τεχεράνη είναι σαφές: ο θάνατος του Λαριτζανί αντιμετωπίζεται ως πλήγμα που απαιτεί εκδίκηση. Οι δηλώσεις περί «μαρτύρων», οι αναφορές σε «αγνό αίμα», η ρητορική περί τελικής νίκης και η σύνδεση των πυραυλικών επιθέσεων με την εκδίκηση για τους νεκρούς αξιωματούχους συνθέτουν ένα σκηνικό προαναγγελθείσας κλιμάκωσης.
Δεν πρόκειται για μια απλή επικοινωνιακή αντίδραση. Σε τέτοιες περιπτώσεις, το ιρανικό καθεστώς δεν μπορεί να εμφανιστεί αδύναμο μπροστά στο εσωτερικό του ακροατήριο, ούτε να δεχτεί ότι κορυφαίοι αξιωματούχοι του εξοντώνονται χωρίς απάντηση.
Η πίεση πλέον είναι διπλή: από τη μία να διατηρηθεί το κύρος του καθεστώτος, από την άλλη να μη χαθεί ο έλεγχος μιας σύγκρουσης που μπορεί να πάρει ανεξέλεγκτες διαστάσεις. Όμως σε τέτοιες συνθήκες, η λογική συχνά υποχωρεί μπροστά στην ανάγκη επίδειξης δύναμης.
Από τη στοχευμένη σύγκρουση στον κίνδυνο γενικευμένης ανάφλεξης
Η νέα αυτή εξέλιξη δεν αφορά μόνο το Ιράν και το Ισραήλ. Αφορά ολόκληρη τη Μέση Ανατολή και τις ήδη εύθραυστες ισορροπίες της. Όταν κορυφαίοι παράγοντες ασφαλείας δολοφονούνται, όταν ακολουθούν πυραυλικά χτυπήματα και όταν η ρητορική και από τις δύο πλευρές σκληραίνει, η περιοχή κινείται όλο και πιο κοντά σε γενικευμένη ανάφλεξη.
Το επικίνδυνο στοιχείο είναι ότι κάθε νέο πλήγμα παράγει πίεση για ακόμη πιο σκληρή απάντηση. Έτσι σπάει σταδιακά κάθε φρένο, κάθε δίαυλος εκτόνωσης, κάθε δυνατότητα επιστροφής σε ελεγχόμενη αντιπαράθεση.
Και όσο η σύγκρουση βαθαίνει, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος να εμπλακούν πιο ανοιχτά και άλλοι παίκτες — κρατικοί, παρακρατικοί, περιφερειακοί και διεθνείς. Τότε η κρίση παύει να είναι διμερής και μετατρέπεται σε περιφερειακή θύελλα με απρόβλεπτες συνέπειες.
Ο θάνατος του Αλί Λαριτζανί δεν είναι μία ακόμη είδηση στο πολεμικό δελτίο της ημέρας. Είναι καμπανάκι ότι η σύγκρουση πέρασε το όριο της απειλής και μπήκε στη ζώνη της ωμής αποσταθεροποίησης.
Όταν χτυπιούνται οι κορυφές της εξουσίας, δεν μιλάμε πια για πίεση. Μιλάμε για πόλεμο νεύρων, αίματος και επιβολής.
Και όταν το Ιράν ορκίζεται εκδίκηση, η περιοχή δεν μετρά πια ώρες ηρεμίας — μετρά αντίστροφα προς την επόμενη έκρηξη.