Η αλληλουχία Μαρτίου–Ιουλίου 2023, οι αμφισβητούμενες χρεώσεις των γερανών και οι 17 κλήσεις για εξηγήσεις ανοίγουν ξανά τον οικονομικό φάκελο των παρεμβάσεων στο Κουλούρι
Δεν πρόκειται πλέον μόνο για το ποιος έδωσε την εντολή να αλλοιωθεί ο χώρος της τραγωδίας των Τεμπών. Πρόκειται και για το ποιος ανέθεσε, ποιος πιστοποίησε και ποιος πλήρωσε με δημόσιο χρήμα εργασίες σε μια ιδιωτική κεφαλαιουχική εταιρεία η οποία, σύμφωνα με τα δημοσιευμένα εταιρικά στοιχεία, δεν είχε ακόμη συσταθεί όταν τα μηχανήματα φέρονται να δούλευαν στο Κουλούρι της Λάρισας.
Στο επίκεντρο βρίσκεται σύμβαση 178.560 ευρώ για τη χρήση γερανοφόρων τηλεσκοπικών μηχανημάτων στο οικόπεδο του ΟΣΕ. Η έρευνα δεν έχει ολοκληρωθεί και κανένα από τα εμπλεκόμενα πρόσωπα δεν μπορεί να θεωρηθεί ένοχο πριν αποφανθεί η Δικαιοσύνη. Τα έγγραφα, όμως, σχηματίζουν ένα χρονολόγιο που απαιτεί συγκεκριμένες και όχι γενικόλογες απαντήσεις.
Το χρονολόγιο που δεν χωρά σε μια τυπική ανάθεση
Οι επίμαχες εργασίες τοποθετούνται από τις 2 έως τις 6 Μαρτίου 2023, τις πρώτες ημέρες μετά τη σύγκρουση που κόστισε τη ζωή σε 57 ανθρώπους. Η συμβαλλόμενη ΙΚΕ εμφανίζεται στο Γενικό Εμπορικό Μητρώο να έχει συσταθεί στις 6 Απριλίου 2023, με αρχικό κεφάλαιο 6.000 ευρώ.
Στις 11 Απριλίου η τότε Οικονομική Επιτροπή της Περιφέρειας Θεσσαλίας ενέκρινε εκ των υστέρων τις κατεπείγουσες παρεμβάσεις. Στις 18 Μαΐου υπογράφηκε η σύμβαση μεταξύ του τότε περιφερειάρχη Θεσσαλίας Κώστα Αγοραστού και της εταιρείας, ενώ η καταχώρισή της στο ΚΗΜΔΗΣ έγινε λίγες ημέρες αργότερα.
Η συνέχεια περιπλέκει ακόμη περισσότερο την εικόνα. Στις 21 Μαΐου δημοσιεύθηκε αναστολή καταχώρισης της εταιρείας, επειδή δεν είχε πιστοποιηθεί εγκαίρως η καταβολή του αρχικού κεφαλαίου. Η αναστολή διατηρήθηκε έως τον Σεπτέμβριο του 2023. Στο μεταξύ, στις 21 Ιουλίου είχε ήδη δοθεί εντολή πληρωμής και εκκαθάρισης για τα 178.560 ευρώ.
Το κρίσιμο ερώτημα είναι απλό: ποιο ακριβώς φυσικό ή νομικό πρόσωπο εκτέλεσε τις εργασίες τον Μάρτιο και με ποιο φορολογικό στοιχείο, όταν η ΙΚΕ που εμφανίζεται στη σύμβαση δημιουργήθηκε τον Απρίλιο;
Η διαφορά δεν είναι λογιστική λεπτομέρεια. Αφορά την ταυτότητα του πραγματικού αναδόχου, τη νομιμότητα της πιστοποίησης των εργασιών και την ευθύνη όσων υπέγραψαν ότι το έργο εκτελέστηκε από τη συγκεκριμένη εταιρεία.
Τρεις γερανοί και χρεώσεις που πρέπει να αποδειχθούν
Σύμφωνα με τα νεότερα στοιχεία που έχουν δημοσιοποιηθεί, στο Κουλούρι χρησιμοποιήθηκαν τρεις γερανοί ανυψωτικής ικανότητας 30, 50 και 70 τόνων, με δηλωμένη απασχόληση ακόμη και σε 24ωρη βάση. Γίνεται επίσης λόγος για ωριαία αμοιβή 90 ευρώ σε «εξειδικευμένο προσωπικό», χωρίς να προσδιορίζονται δημοσίως οι ειδικότητες, ο αριθμός των εργαζομένων, οι ώρες απασχόλησης και το αντικείμενό τους.
Υπάρχει, ωστόσο, μια εμφανής αριθμητική ασυμφωνία στο ίδιο το νέο δημοσίευμα. Σε ένα σημείο αναφέρονται 400 ευρώ ανά ώρα για κάθε γερανό και σε άλλο 300 ευρώ. Το ημερήσιο ποσό των 9.600 ευρώ που παρατίθεται αντιστοιχεί σε 400 ευρώ επί 24 ώρες και όχι σε 300. Επομένως, μέχρι να δοθούν στη δημοσιότητα τα πρωτότυπα τιμολόγια, τα ημερολόγια έργου και οι αναλυτικές επιμετρήσεις, καμία από τις δύο ωριαίες τιμές δεν πρέπει να παρουσιάζεται ως οριστικά επιβεβαιωμένη.
Αδιαμφισβήτητο παραμένει το συνολικό συμβατικό τίμημα των 178.560 ευρώ. Αυτό ακριβώς καλείται να εξετάσει ο δημοσιονομικός έλεγχος: πώς προσδιορίστηκε, ποια παραστατικά το στηρίζουν και αν οι δηλωμένες ώρες ανταποκρίνονται σε πραγματική παρουσία και εργασία των μηχανημάτων.
Οι συγκρίσεις με άλλους αναδόχους των ίδιων ημερών εντείνουν τα ερωτήματα. Για γερανούς που εργάστηκαν στον χώρο της σύγκρουσης έχουν δημοσιοποιηθεί χαμηλότερες ωριαίες τιμές, από 105 έως 245 ευρώ, ενώ για γερανό 60 τόνων αναφέρεται χρέωση 175 ευρώ την ώρα. Η σύγκριση δεν αρκεί από μόνη της για να αποδείξει υπερκοστολόγηση, επειδή κάθε μηχάνημα, μετακίνηση και εργασία μπορεί να έχει διαφορετικές απαιτήσεις. Αρκεί, όμως, για να καθιστά υποχρεωτική την πλήρη αιτιολόγηση της τιμής.
Οι 17 κλήσεις για ανωμοτί εξηγήσεις
Η υπόθεση έχει πλέον περάσει σε συμπληρωματική προκαταρκτική έρευνα για πράξεις κακουργηματικού χαρακτήρα. Συνολικά 17 πρόσωπα έχουν κληθεί να δώσουν ανωμοτί εξηγήσεις.
Μεταξύ αυτών βρίσκονται δύο ιδιοκτήτες της εταιρείας, τρεις υπάλληλοι υπηρεσίας της Περιφέρειας Θεσσαλίας, ο Κώστας Αγοραστός και τα 11 μέλη της τότε Οικονομικής Επιτροπής. Το υπό διερεύνηση σκέλος αφορά, μεταξύ άλλων, ενδεχόμενη ψευδή βεβαίωση και χρήση της, με αναφερόμενο όφελος ή ζημία άνω των 120.000 ευρώ σε βάρος ΟΤΑ.
Η κλήση για εξηγήσεις δεν ισοδυναμεί με άσκηση δίωξης ούτε, πολύ περισσότερο, με καταδίκη. Σημαίνει όμως ότι οι δικαστικές αρχές θεωρούν πως υπάρχουν στοιχεία που πρέπει να ερευνηθούν σε βάθος και με συγκεκριμένες απαντήσεις από τους εμπλεκομένους.
Χρειάζεται επίσης να μη συγχέονται διαφορετικές δικογραφίες. Σε προηγούμενη έρευνα για πιθανή απιστία είχε κριθεί ότι δεν προέκυπτε βέβαιη ζημία του Δημοσίου, στοιχείο αναγκαίο για τη στοιχειοθέτηση του συγκεκριμένου αδικήματος. Η κρίση εκείνη δεν κλείνει αυτομάτως το ξεχωριστό ζήτημα της εταιρικής ταυτότητας, της πιστοποίησης των εργασιών και της χρήσης των σχετικών εγγράφων.
Ο έλεγχος της ΔΥΕΕ και το πόρισμα που δεν έχει ακόμη εκδοθεί
Στις 4 Ιουνίου 2026 τριμελές κλιμάκιο της Δημοσιονομικής Υπηρεσίας Εποπτείας και Ελέγχου πραγματοποίησε επιτόπιο έλεγχο στην Περιφέρεια Θεσσαλίας. Ζητήθηκε ο πλήρης διοικητικός φάκελος του υποέργου για τους γερανούς στο Κουλούρι, μαζί με τα στοιχεία επιλογής αναδόχου, τον τρόπο καθορισμού του τιμήματος και τη χρονική αλληλουχία ανάθεσης και εκτέλεσης.
Μέχρι σήμερα δεν έχει δημοσιοποιηθεί τελικό πόρισμα. Συνεπώς, η φράση «πόρισμα-φωτιά» περιγράφει μια δημοσιογραφική εκτίμηση για όσα ενδέχεται να διαπιστωθούν και όχι ήδη ανακοινωμένο συμπέρασμα κρατικού ελεγκτικού οργάνου.
Ένα ηλεκτρονικό μήνυμα που δημοσιοποιήθηκε τον Ιούνιο του 2026 και αποδίδεται στον επίσημο λογαριασμό του τότε περιφερειάρχη περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, αρχείο με την ονομασία της εταιρείας. Το στοιχείο αυτό δείχνει ότι ο σχετικός φάκελος κόστους είχε περάσει από το γραφείο του περιφερειάρχη. Δεν αποδεικνύει μόνο του παράνομη πληρωμή, αλλά καθιστά αναγκαία την πλήρη διερεύνηση του ποιος έδωσε κάθε εντολή και με ποια στοιχεία.
Πέντε απαντήσεις που οφείλονται πριν κλείσει ο φάκελος
Η διοίκηση και οι ελεγκτικές αρχές οφείλουν να απαντήσουν καθαρά:
- Σε ποιο πρόσωπο ή επιχείρηση δόθηκε η αρχική εντολή τον Μάρτιο του 2023 και με ποιο ΑΦΜ;
- Ποια μηχανήματα εργάστηκαν πραγματικά, για πόσες ώρες και με ποια ημερολόγια κίνησης;
- Πώς προέκυψαν οι ωριαίες χρεώσεις και ποιοι ακριβώς αμείφθηκαν ως «εξειδικευμένο προσωπικό»;
- Γιατί η σύμβαση υπογράφηκε με ΙΚΕ που συστάθηκε μετά την περίοδο εκτέλεσης των εργασιών;
- Διαπιστώθηκε οικονομική ζημία και, εφόσον διαπιστωθεί, θα κινηθεί διαδικασία επιστροφής δημόσιου χρήματος;
Στα Τέμπη η χώρα δεν έχασε μόνο 57 ανθρώπους. Έχασε και την εμπιστοσύνη ότι οι κρατικοί μηχανισμοί θα προστατεύσουν αμέσως τον τόπο, τα στοιχεία και την αλήθεια. Γι’ αυτό ο οικονομικός φάκελος του Κουλουρίου δεν μπορεί να κλείσει με χαρακτηρισμούς, διαρροές ή αόριστες διαβεβαιώσεις. Χρειάζεται δημοσίευση του πορίσματος, των παραστατικών και των πραγματικών ωρών εργασίας. Όχι άλλη επίκληση του «κατεπείγοντος» ως λευκή επιταγή.