Η πόλη δεν χρειάζεται άλλες γνώμες. Χρειάζεται κατεύθυνση, στόχους και λογοδοσία. Αλλιώς θα συνεχίσει να πηγαίνει όπου τη σπρώχνουν τα συμφέροντα, οι εργολαβίες και οι συγκυρίες.
Η ελευθερία του λόγου και η ελευθερία της σκέψης είναι θεμέλια. Αλλά δεν είναι σχέδιο. Δεν είναι πρόγραμμα. Δεν είναι διακυβέρνηση. Αν μια πόλη μένει μόνο στα “να λέμε”, τότε στην πράξη αποφασίζουν άλλοι: το τυχαίο, το ισχυρό, το βολικό, το πελατειακό. Κι έτσι η κοινωνία καταλήγει να συζητάει χωρίς να κινείται, να αγανακτεί χωρίς να αλλάζει, να ελπίζει χωρίς να χτίζει.
: Η πόλη δεν πάει μπροστά με άποψη. Πάει μπροστά με όραμα που γίνεται έργο και με έργο που ελέγχεται.
1) Όραμα σημαίνει “πυξίδα” – όχι ευχές
Πολιτικό όραμα δεν είναι ένα σύνθημα με ωραίες λέξεις. Είναι η απάντηση σε μια σκληρή ερώτηση:
Πού θέλουμε να πάει η πόλη και ποιον θα αφήσει πίσω αν δεν το αποφασίσουμε τώρα;
Το όραμα έχει πάντα 3 επίπεδα:
- Αρχές (τι δεν διαπραγματευόμαστε)
- Στόχους (τι θα πετύχουμε)
- Μηχανισμό (πώς θα το πετύχουμε και πώς θα ελεγχθεί)
Χωρίς αυτά, η “πολιτική” γίνεται επικοινωνία. Και η επικοινωνία γίνεται υποκατάστατο έργου.
2) Πέντε άξονες που κρίνουν την πόλη για 20 χρόνια
Αν δεν υπάρξει ξεκάθαρη στρατηγική σε αυτά, όλα τα άλλα είναι κουβέντα:
Α. Υποδομές ζωής: νερό, αποχέτευση, αντιπλημμυρικά, συντήρηση δρόμων, φωτισμός.
Β. Χώρος & πολεοδομία: τι χτίζεται, πού, με τι όρους, δημόσιος χώρος, πράσινο, παραλιακό μέτωπο.
Γ. Οικονομία πόλης: δουλειές, παραγωγή, τοπική επιχειρηματικότητα, όχι “ανάπτυξη” μόνο για real estate.
Δ. Κοινωνική συνοχή: σχολεία, γειτονιές, φροντίδα, πρόσβαση, ασφάλεια στην καθημερινότητα.
Ε. Διακυβέρνηση: διαφάνεια, προτεραιοποίηση, μετρήσιμα αποτελέσματα, λογοδοσία.
Όποιος δεν μιλά συγκεκριμένα γι’ αυτά, δεν έχει όραμα. Έχει αφήγημα.
3) Από το όραμα στη “σύμβαση” με τους πολίτες
Η πόλη δεν χρειάζεται άλλες υποσχέσεις. Χρειάζεται σύμβαση:
- 10 μετρήσιμοι στόχοι 4ετίας
- 100 μέρες “reset” (απογραφή, κανόνες, διαφάνεια, προτεραιότητες)
- λίγες εμβληματικές παρεμβάσεις που αλλάζουν πραγματικά την καθημερινότητα (όχι 200 μικροέργα-βιτρίνα)
Γιατί αν δεν μπορείς να μετρηθείς, δεν μπορείς να κριθείς.
Κι αν δεν μπορείς να κριθείς, δεν κυβερνάς: απλώς διαχειρίζεσαι.
Κουτί: Ερωτήματα
- Ποιο είναι το σχέδιο 20ετίας για την πόλη ή απλώς “βλέποντας και κάνοντας”;
- Ποια έργα είναι πρώτης γραμμής (νερό, αντιπλημμυρικά, συντήρηση) και ποια είναι επικοινωνιακά;
- Ποιος αποφασίζει τις προτεραιότητες: η κοινωνία ή οι γνωστοί μηχανισμοί “αναθέσεων”;
- Υπάρχουν δείκτες και δημόσια παρακολούθηση ή θα μετράμε “κορδέλες”;
- Ποιον εξυπηρετεί η “ανάπτυξη”: τον κάτοικο ή τον κύκλο συμφερόντων γύρω από τη γη και τα έργα;
Ας το πούμε καθαρά: η πόλη δεν καταρρέει από έλλειψη άποψης. Καταρρέει από έλλειψη κατεύθυνσης και θάρρους. Όταν η πολιτική περιορίζεται σε δηλώσεις, η εξουσία περνάει αθόρυβα σε άλλους. Και τότε οι πολίτες μένουν με μια “ελευθερία λόγου” που απλώς καταγράφει την ήττα τους. Το στοίχημα δεν είναι να μιλάμε περισσότερο. Είναι να αποφασίσουμε: πόλη κατοικήσιμη ή πόλη-βιτρίνα; Και να απαιτήσουμε έργο με κανόνες, διαφάνεια και λογοδοσία — όχι άλλη διαχείριση της παρακμής.
