Η αιφνιδιαστική κινητοποίηση ελληνικών στρατιωτικών μονάδων στο πλαίσιο της άσκησης «ΑΛΕΞΑΝΔΡΟΣ» βρέθηκε στο επίκεντρο δημοσιευμάτων στην Τουρκία, με ορισμένα μέσα να παρουσιάζουν την ελληνική δραστηριότητα ως «πρόκληση». Το A Haber χρησιμοποίησε αυτόν τον χαρακτηρισμό, ενώ η εφημερίδα Türkiye συνέδεσε την άσκηση με δημοσιευμένα σενάρια ελληνοτουρκικής σύγκρουσης. Πρόκειται για αντιδράσεις τουρκικών μέσων ενημέρωσης, από τις οποίες δεν προκύπτει αυτομάτως επίσημη αντίδραση της τουρκικής κυβέρνησης.
Σύμφωνα με το ελληνικό στρατιωτικό ρεπορτάζ, η κινητοποίηση πραγματοποιήθηκε με εντολή του Αρχηγού ΓΕΕΘΑ, στρατηγού Δημητρίου Χούπη, και περιέλαβε δυνάμεις ειδικών επιχειρήσεων, μονάδες του Στόλου και αεροπορικά μέσα, με αποστολές στο Αιγαίο, στα Δωδεκάνησα και στον Έβρο. Σκοπός ήταν να εξεταστεί στην πράξη η δυνατότητα ταχείας ενεργοποίησης και συντονισμένης δράσης.
Αυτή είναι και η ουσία της αποτροπής: η δυνατότητα μιας χώρας να μετατρέπει την απόφαση σε επιχειρησιακή ενέργεια. Να διαθέτει προσωπικό εκπαιδευμένο, μέσα διαθέσιμα και διοίκηση που λειτουργεί υπό πίεση. Η αξία μιας τέτοιας άσκησης κρίνεται από όσα δοκιμάζει, από τις αδυναμίες που εντοπίζει και από τις διορθώσεις που ακολουθούν.
Η Ελλάδα δεν μπορεί να μετρά την αμυντική της προετοιμασία με κριτήριο την επικοινωνιακή αντίδραση της απέναντι πλευράς. Οφείλει να εκπαιδεύεται συστηματικά και να διατηρεί αξιόπιστη δυνατότητα υπεράσπισης της κυριαρχίας της.
Η παρουσίαση μιας ελληνικής άσκησης ως «πρόκλησης» επιχειρεί να μεταφέρει τη συζήτηση από την επιχειρησιακή ετοιμότητα στην πολιτική ενοχοποίησή της. Απέναντι σε αυτή την προσέγγιση, η ελληνική απάντηση χρειάζεται σαφήνεια, τεκμηρίωση και συνέπεια. Η υπεράσπιση της χώρας αποτελεί σταθερή κρατική ευθύνη.
Παράλληλα, απαιτείται προσοχή στη συζήτηση περί «προληπτικού χτυπήματος». Τα σενάρια που δημοσιεύονται στον Τύπο δεν συνιστούν από μόνα τους επίσημο στρατιωτικό σχεδιασμό ή κυβερνητική απόφαση. Ακόμη και το σχετικό δημοσίευμα της Türkiye αναφέρει ότι το σενάριο που αναπαράγει δεν αποτελεί επίσημο σχέδιο. Η σύγχυση αυτών των επιπέδων τροφοδοτεί εντυπώσεις και μπορεί να παραμορφώσει το πραγματικό μήνυμα μιας άσκησης ετοιμότητας.
Στο πεδίο της ενημέρωσης, η Ελλάδα χρειάζεται οργανωμένη παρουσία: έγκαιρη διάψευση ανακριβειών, παρουσίαση επαληθεύσιμων στοιχείων και ενημέρωση του διεθνούς κοινού. Η εμπιστοσύνη των πολιτών ενισχύεται όταν γνωρίζουν ότι υπάρχει προετοιμασία, σοβαρότητα και σχέδιο. Οι υπερβολές περί πανικού του αντιπάλου υπονομεύουν αυτή την αξιοπιστία.
Χρειάζεται, επίσης, ψύχραιμη αποτίμηση των τουρκικών δυνατοτήτων. Οι εξωτερικές δεσμεύσεις μιας χώρας δημιουργούν απαιτήσεις και βάρη, αλλά δεν επιτρέπουν εύκολα συμπεράσματα για στρατιωτική αδυναμία. Η ελληνική προετοιμασία οφείλει να στηρίζεται στην απαιτητικότερη εκτίμηση της απειλής.
Συστηματικές ασκήσεις στο Αιγαίο και στη Θράκη, ουσιαστική αμυντική συνεργασία με την Κυπριακή Δημοκρατία, υποστήριξη των στελεχών και διαρκής φροντίδα για τη διαθεσιμότητα των μέσων συγκροτούν μια πολιτική αποτροπής με διάρκεια.
Το ζητούμενο είναι η Ελλάδα να διαθέτει τη δύναμη και τη βούληση που κάνουν κάθε σκέψη επιβολής τετελεσμένων εξαιρετικά δαπανηρή. Αυτό το μήνυμα αποκτά βάρος όταν επιβεβαιώνεται καθημερινά στην εκπαίδευση, στην οργάνωση και στην ετοιμότητα των Ενόπλων Δυνάμεων.