Η ζωή δεν κρίνεται μόνο από την ταχύτητα της εκκίνησης. Κρίνεται και από τη δύναμη να συνεχίζεις, όταν ο πρώτος ενθουσιασμός έχει περάσει και ο δρόμος παραμένει δύσκολος.
Ζούμε σε μια εποχή που βιάζεται. Θέλει γρήγορη επιτυχία, άμεση αναγνώριση, αποτελέσματα που να φαίνονται από την πρώτη στιγμή. Παντού γύρω μας προβάλλονται άνθρωποι που μοιάζουν να τα κατάφεραν ξαφνικά. Μια επαγγελματική άνοδος, μια λαμπερή παρουσία, μια ζωή που δείχνει τακτοποιημένη. Κι εμείς, κοιτάζοντας τη δική μας καθημερινότητα, αναρωτιόμαστε: «Γιατί εγώ ακόμη προσπαθώ;».
Κάπου εκεί αρχίζει η αδικία απέναντι στον εαυτό μας. Συγκρίνουμε ολόκληρη τη διαδρομή μας, μαζί με την κούραση και τις αποτυχίες της, με λίγες επιλεγμένες στιγμές από τη ζωή κάποιου άλλου. Δεν γνωρίζουμε πάντα από πού ξεκίνησε, ποια βοήθεια είχε, τι δυσκολίες συνάντησε ή τι κρύβεται πίσω από την εικόνα του. Κι όμως, χρησιμοποιούμε αυτή την εικόνα σαν μέτρο της δικής μας αξίας.
Ο παλιός μύθος του λαγού και της χελώνας παραμένει επίκαιρος. Μας θυμίζει πόσο εύκολα μπορεί κάποιος να υποτιμήσει τη συνέπεια, θαμπωμένος από την ταχύτητα. Το ταλέντο, η ευκαιρία και το δυνατό ξεκίνημα έχουν αξία. Η συνέχεια, όμως, ζητά κάτι που δεν εξασφαλίζεται στην αφετηρία: καθημερινή παρουσία, υπομονή και διάθεση να μάθεις από όσα δεν πέτυχαν.
Υπάρχουν άνθρωποι που χτίζουν τη ζωή τους σχεδόν αθόρυβα. Ο εργαζόμενος που επιστρέφει κουρασμένος και βρίσκει λίγο χρόνο για να μάθει κάτι καινούργιο. Ο γονιός που κρατά όρθια μια οικογένεια μέσα σε δυσκολίες. Ο επαγγελματίας που προσπαθεί ξανά ύστερα από μια αποτυχία. Ο άνθρωπος που, έπειτα από μια απώλεια, καταφέρνει σιγά σιγά να ξαναβρεί έναν ρυθμό. Η προσπάθειά τους σπάνια γίνεται είδηση. Για τους ίδιους, όμως, κάθε τέτοιο βήμα μπορεί να είναι ένας μικρός άθλος.
Η πρόοδος δεν έχει πάντα θεαματική μορφή. Μερικές φορές είναι μια δουλειά που ολοκληρώθηκε, μια εκκρεμότητα που έκλεισε, μια δύσκολη συζήτηση που επιτέλους έγινε. Άλλες φορές είναι η απόφαση να ζητήσεις βοήθεια. Αυτές οι κινήσεις αποκτούν βάρος όταν επαναλαμβάνονται. Σου δίνουν εμπειρία και, μαζί της, έναν πιο ουσιαστικό λόγο να εμπιστεύεσαι τον εαυτό σου.
Χρειάζεται, βέβαια, να μιλάμε τίμια για την επιμονή. Η προσπάθεια δεν εγγυάται ότι όλα θα έρθουν όπως τα σχεδιάσαμε. Υπάρχουν ανισότητες, ατυχίες και εμπόδια που καμία αισιόδοξη φράση δεν εξαφανίζει. Και υπάρχουν δρόμοι που χρειάζεται να εγκαταλείψουμε, επειδή μας εξαντλούν ή δεν οδηγούν πια εκεί που θέλουμε. Η αλλαγή πορείας μπορεί να απαιτεί εξίσου μεγάλο θάρρος με τη συνέχιση.
Γι’ αυτό και η ξεκούραση έχει τη θέση της. Δεν χρειάζεται να αποδεικνύεις καθημερινά πόσα αντέχεις. Μπορείς να χαμηλώσεις ταχύτητα, να αναθεωρήσεις, να σταθείς για λίγο. Η συνέπεια χωρά τις δύσκολες ημέρες και τις ατέλειες. Χτίζεται κάθε φορά που επιστρέφεις συνειδητά σε κάτι που εξακολουθεί να έχει αξία για σένα.
Ας πάψουμε, λοιπόν, να μετράμε τη ζωή αποκλειστικά με τη σειρά κατάταξης των άλλων. Το ότι κάποιος έφτασε νωρίτερα δεν ακυρώνει τη δική μας διαδρομή. Το ότι αργούμε δεν σημαίνει πως όσα κάνουμε είναι μάταια.
Σε έναν κόσμο γεμάτο «λαγούς», αξίζει να κρατήσουμε τον ρυθμό που μπορούμε να υποστηρίξουμε. Να χτίζουμε με φροντίδα όσα θέλουμε να κρατήσουν. Και να θυμόμαστε, ειδικά τις ημέρες που όλα μοιάζουν ακίνητα, ότι το επόμενο μικρό βήμα παραμένει δικό μας.