Ο Μάρκο Ρούμπιο γνώριζε τη δύναμη του σκηνικού. Η Ακρόπολη προσφέρει κύρος, η Πνύκα συμβολισμό και η επίκληση της αρχαίας Ελλάδας συγκινεί ένα ακροατήριο που δικαιούται να αισθάνεται υπερήφανο για την πολιτιστική του κληρονομιά. Όταν, όμως, ένας Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών επιστρατεύει την ελληνική αρχαιότητα για να εξηγήσει την πολιτική της κυβέρνησής του, χρειάζεται να ακούμε προσεκτικά τι ακριβώς υπερασπίζεται.
Στον λόγο του Ρούμπιο, η φιλοδοξία, ο ανταγωνισμός, η εθνική ισχύς και η ετοιμότητα χρήσης βίας απέκτησαν αρχαιοελληνικό περίβλημα. Η αναφορά στους προγόνους μας λειτούργησε ως γέφυρα προς τις προτεραιότητες της κυβέρνησης Τραμπ: βιομηχανία, εξοπλισμοί, τεχνολογική κυριαρχία, ενέργεια και έλεγχος των συνόρων.
Πρόκειται για μια πολιτική ανάγνωση της Ιστορίας. Και κάθε τέτοια ανάγνωση κρίνεται τόσο από όσα επιλέγει να φωτίσει όσο και από όσα αφήνει στη σκιά.
Η ελληνική πνευματική κληρονομιά προσφέρει χώρο και για τη συζήτηση περί μέτρου, δικαιοσύνης, λογοδοσίας και περιορισμού της αυθαιρεσίας. Η επίκλησή της για την εξύμνηση της ισχύος γεννά ένα εύλογο ερώτημα: πόσο χώρο αφήνει αυτή η πολιτική για τον έλεγχο εκείνου που διαθέτει τη μεγαλύτερη δύναμη;
Ο σεβασμός προς την αρχαία Ελλάδα αποκτά ουσιαστικό περιεχόμενο όταν συνοδεύεται από σεβασμό προς τα συμφέροντα της σημερινής.
Εδώ βρίσκεται και το πραγματικό ζήτημα για την ελληνική κυβέρνηση. Ο χαρακτηρισμός της χώρας ως υποδειγματικού συμμάχου είναι ευχάριστος. Χρειάζεται, όμως, να μεταφράζεται σε αποτέλεσμα που να μπορεί να εξηγηθεί στους πολίτες.
Τι σημαίνει αυτή η σχέση για την ελληνική ασφάλεια; Ποιες συγκεκριμένες δεσμεύσεις ενισχύουν την κυριαρχία της χώρας; Πώς ωφελείται η εγχώρια παραγωγή; Ποιο είναι το οικονομικό αποτύπωμα των συνεργασιών για την κοινωνία που καλείται να στηρίξει τις κρατικές επιλογές;
Αυτά είναι τα ερωτήματα που οφείλει να θέτει μια κυβέρνηση με αυτοπεποίθηση.
Ο ίδιος ο Ρούμπιο υποστήριξε ότι τα κράτη έχουν συμφέροντα και ότι η υπεράσπισή τους αποτελεί θεμιτή προτεραιότητα. Η Αθήνα αξίζει να κρατήσει αυτή τη θέση ως πρακτικό κανόνα στη διαπραγμάτευσή της με την Ουάσιγκτον.
Αν οι Ηνωμένες Πολιτείες διεκδικούν παραγωγή, ενεργειακή ισχύ και τεχνολογικό πλεονέκτημα, η Ελλάδα δικαιούται να διεκδικεί θέσεις εργασίας, τεχνογνωσία, ισχυρότερη αμυντική βιομηχανία και συγκεκριμένη στήριξη στα ζητήματα που την αφορούν. Η συμμαχία αποκτά βάθος όταν τα οφέλη της μπορούν να περιγραφούν με ακρίβεια και για τις δύο πλευρές.
Αντίστοιχη προσοχή απαιτεί η παρουσίαση της αύξησης των στρατιωτικών δαπανών ως ένδειξης ευρωπαϊκής αφύπνισης. Η αποτελεσματική άμυνα χρειάζεται σχέδιο, διαφάνεια, προσωπικό και υποδομές. Το ύψος ενός λογαριασμού, από μόνο του, προσφέρει περιορισμένες απαντήσεις για την πραγματική ασφάλεια μιας κοινωνίας.
Η ομιλία στην Πνύκα είχε σαφές ιδεολογικό περιεχόμενο. Η αρχαία Ελλάδα προσκλήθηκε να προσδώσει ιστορικό βάθος σε μια σύγχρονη αμερικανική στρατηγική. Η ελληνική πλευρά έχει υποχρέωση να παρουσιάσει με την ίδια σαφήνεια τη δική της στρατηγική και τα αποτελέσματά της.
Γιατί οι πολίτες μπορούν να εκτιμήσουν έναν έπαινο χωρίς να παραιτηθούν από την κρίση τους. Μπορούν να τιμούν τη φιλία των λαών και ταυτόχρονα να απαιτούν αμοιβαιότητα στις σχέσεις των κρατών.
Τα καλά λόγια για την Ελλάδα έχουν αξία. Η υπεράσπιση των ελληνικών συμφερόντων απαιτεί πράξεις. Και αυτές οφείλει να διεκδικεί, να εξασφαλίζει και να παρουσιάζει η ελληνική κυβέρνηση.