Τα πραγματικά τετραγωνικά θα καθορίζουν τον φόρο – Έλεγχοι για αδήλωτα ενοίκια και πρόστιμα έως 1.000 ευρώ
Σημαντικές αλλαγές στον τρόπο καταγραφής και φορολόγησης της ακίνητης περιουσίας φέρνει το νέο Μητρώο Ιδιοκτησίας Ακινήτων, γνωστό ως ΜΙΔΑ, το οποίο σχεδιάζεται να τεθεί σε λειτουργία μέσα στους επόμενους μήνες.
Κεντρικός στόχος του υπουργείου Οικονομικών και της ΑΑΔΕ είναι να δημιουργηθεί ένας ενιαίος ψηφιακός φάκελος για κάθε ακίνητο, στον οποίο θα αποτυπώνονται η πραγματική επιφάνεια, η χρήση, τα στοιχεία του ιδιοκτήτη και η σύνδεσή του με το Κτηματολόγιο.
Η νέα καταγραφή αναμένεται να επηρεάσει τον ΕΝΦΙΑ από το 2027, καθώς ο φόρος θα υπολογίζεται με βάση τα πραγματικά τετραγωνικά μέτρα των ακινήτων.
Οι ιδιοκτήτες θα πρέπει να ελέγξουν τα στοιχεία
Κάθε ιδιοκτήτης θα κληθεί να επαληθεύσει τα στοιχεία των ακινήτων του και να τα αντιστοιχίσει με τον σχετικό Κωδικό Αριθμό Εθνικού Κτηματολογίου.
Παράλληλα, θα πρέπει να δηλώσει με ακρίβεια:
- την πραγματική επιφάνεια του ακινήτου,
- τη χρήση του,
- εάν είναι ιδιοκατοικούμενο, κενό ή εκμισθωμένο,
- τυχόν δωρεάν παραχώρηση,
- νομιμοποιήσεις ή τακτοποιήσεις αυθαίρετων χώρων,
- μεταβολές που δεν έχουν αποτυπωθεί στο Ε9.
Για να καταχωριστεί η χρήση ενός ακινήτου στο ΜΙΔΑ, θα πρέπει προηγουμένως να έχουν διορθωθεί, όπου απαιτείται, τα στοιχεία του στο Ε9.
Χωρίς αναδρομικό ΕΝΦΙΑ έως το 2026
Η νέα διαδικασία θυμίζει τη ρύθμιση για τα «ξεχασμένα τετραγωνικά» στους δήμους.
Οι ιδιοκτήτες που θα δηλώσουν επιπλέον επιφάνεια, λόγω τακτοποιήσεων, κλειστών ημιυπαίθριων ή άλλων παλαιότερων μεταβολών, δεν προβλέπεται να επιβαρυνθούν με αναδρομικό ΕΝΦΙΑ για τα προηγούμενα χρόνια.
Τα νέα τετραγωνικά θα ληφθούν υπόψη για τον υπολογισμό του φόρου από το 2027 και μετά.
Αντίστοιχα, όταν από την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου προκύπτει ότι ένα ακίνητο είναι μικρότερο από όσο εμφανίζεται στα συμβόλαια ή στις φορολογικές δηλώσεις, ο ΕΝΦΙΑ από το 2027 θα πρέπει να προσαρμοστεί στη μικρότερη πραγματική επιφάνεια.
Επομένως, η νέα απογραφή μπορεί να οδηγήσει είτε σε αύξηση είτε σε μείωση του φόρου, ανάλογα με τα πραγματικά χαρακτηριστικά κάθε ακινήτου.
Στο μικροσκόπιο τα αδήλωτα ενοίκια
Το νέο Μητρώο δεν περιορίζεται στα τετραγωνικά μέτρα. Η ΑΑΔΕ επιδιώκει να καταγράψει και την πραγματική χρήση κάθε ακινήτου, ώστε να εντοπίζονται μισθώσεις ή δωρεάν παραχωρήσεις που δεν έχουν δηλωθεί.
Τα στοιχεία θα μπορούν να διασταυρώνονται με:
- τις δηλώσεις μίσθωσης,
- το Ε9,
- το Κτηματολόγιο,
- την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου,
- τις δηλώσεις φορολογίας εισοδήματος,
- κρατικές ενισχύσεις και επιδόματα.
Ιδιαίτερη έμφαση αναμένεται να δοθεί στα αγροτεμάχια και στα ακίνητα που συνδέονται με αγροτικές ενισχύσεις, επιστροφές ενοικίου ή άλλες κρατικές παροχές.
Πρόστιμα έως 1.000 ευρώ
Η μη δήλωση της χρήσης ενός ακινήτου μέσα στην προβλεπόμενη προθεσμία των τριών μηνών από την εκμίσθωση ή τη δωρεάν παραχώρηση θα μπορεί να επιφέρει διοικητικό πρόστιμο 500 ευρώ.
Το πρόστιμο θα μπορεί να φτάσει τα 1.000 ευρώ όταν από την παράλειψη προκύπτει παράνομη είσπραξη κρατικής ενίσχυσης, αγροτικής επιδότησης, επιστροφής ενοικίου ή άλλης οικονομικής παροχής.
Το τρίμηνο για την επιβολή των σχετικών κυρώσεων προβλέπεται να αρχίσει να υπολογίζεται από την 1η Νοεμβρίου 2026, ώστε να δοθεί χρόνος προσαρμογής στους ιδιοκτήτες.
Τι πρέπει να κάνουν οι πολίτες
Οι ιδιοκτήτες είναι σκόπιμο να ελέγξουν εγκαίρως εάν συμφωνούν μεταξύ τους:
- το Ε9,
- τα συμβόλαια,
- τα στοιχεία του Κτηματολογίου,
- η Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου,
- τα τετραγωνικά που έχουν δηλωθεί στον δήμο,
- οι δηλώσεις μίσθωσης.
Τυχόν διαφορές θα πρέπει να διορθωθούν πριν από την οριστική καταχώριση στο νέο Μητρώο.
Το ΜΙΔΑ δημιουργεί πλέον μια ενιαία ψηφιακή εικόνα της ακίνητης περιουσίας. Για το Δημόσιο σημαίνει περισσότερες διασταυρώσεις και διεύρυνση της φορολογητέας ύλης. Για τους ιδιοκτήτες σημαίνει ότι κάθε τετραγωνικό μέτρο και κάθε χρήση ακινήτου θα πρέπει να είναι σωστά και πλήρως δηλωμένα.