Η καταγγελία για την επετειακή εκδήλωση των 103 χρόνων θέτει ερωτήματα για την οργάνωση, τις απουσίες και τον σεβασμό στους ανθρώπους που δημιούργησαν την πόλη.
Μια επέτειος αφιερωμένη στους πρόσφυγες που θεμελίωσαν τη Νέα Αρτάκη οφείλει να αντιμετωπίζεται ως κορυφαία στιγμή της τοπικής ιστορίας. Η καταγγελία για την εκδήλωση της 25ης Σεπτεμβρίου 2026, στο άγαλμα της Μικρασιάτισσας στην παραλία, περιγράφει μια εικόνα οργάνωσης και θεσμικής συμμετοχής που, εφόσον επιβεβαιωθεί, εκθέτει τη δημοτική αρχή Χαλκιδέων.
Το βάρος της ημέρας είναι συγκεκριμένο: 103 χρόνια από την εγκατάσταση των Αρτακιανών προσφύγων και τη δημιουργία μιας νέας πατρίδας. Πίσω από αυτή την επέτειο βρίσκονται οικογενειακές διαδρομές, ξεριζωμός, αγώνας επιβίωσης και η επιμονή ανθρώπων που ξανάχτισαν τη ζωή τους. Η διοργάνωση μιας τέτοιας τελετής απαιτεί προετοιμασία, ιστορική γνώση και έμπρακτο σεβασμό.
Στην παρέμβαση που περιγράφει την εκδήλωση καταγγέλλεται η απουσία της δημάρχου, καθώς και απουσίες εκπροσώπων της Περιφέρειας και βουλευτών. Αναφέρονται, ωστόσο, δύο αντιδήμαρχοι και τοπικοί σύμβουλοι που παρέστησαν. Η ακρίβεια έχει σημασία: το ζήτημα αφορά το επίπεδο της εκπροσώπησης, την ποιότητα της διοργάνωσης και την πολιτική βαρύτητα που δόθηκε στην επέτειο.
Και εδώ η δημοτική αρχή οφείλει μια καθαρή εξήγηση. Σύμφωνα με το κείμενο, η εκδήλωση πραγματοποιήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου, ενώ η ημερομηνία που τιμάται είναι η 23η Σεπτεμβρίου. Για ποιον λόγο επιλέχθηκε η συγκεκριμένη ημέρα; Ποια μέριμνα υπήρξε για τη συμμετοχή των θεσμικών εκπροσώπων; Και ποιος ήταν ο λόγος της καταγγελλόμενης απουσίας της δημάρχου από μια εκδήλωση του ίδιου του Δήμου;
Η παρουσία ενός αιρετού δεν αρκεί από μόνη της για να εξασφαλίσει τον σεβασμό στην ιστορία. Όταν όμως ο Δήμος διοργανώνει μια τόσο σημαντική επέτειο, η πολιτική του ηγεσία έχει ευθύνη για το συνολικό αποτέλεσμα. Η ευθύνη αυτή δεν εξαντλείται στην αποστολή εκπροσώπου και στην εκφώνηση ενός χαιρετισμού.
Σύμφωνα με την καταγγελία, οι μαθητές, οι εκπρόσωποι των συλλόγων και οι πολίτες που συμμετείχαν έδωσαν στην τελετή το ουσιαστικό της περιεχόμενο. Η παρουσία τους αξίζει ιδιαίτερη αναγνώριση. Για τα παιδιά της πόλης, μια τέτοια ημέρα μπορεί να γίνει ζωντανό μάθημα ιστορίας. Αυτό προϋποθέτει μια διοργάνωση που εξηγεί, συγκινεί και συνδέει τις γενιές.
Ξεχωριστό ζήτημα αποτελεί η αναφορά στο ίδιο το μνημείο. Στην παρέμβαση επισημαίνεται ότι το άγαλμα της Μικρασιάτισσας δημιουργήθηκε από τον αείμνηστο Γεώργιο Ραχούτη, με πρωτοβουλία του ΣΥΠΟΝΑ, και καταγγέλλεται ότι η συμβολή του συλλόγου παραλείφθηκε από την ομιλία του αντιδημάρχου.
Εφόσον υπήρξε αυτή η παράλειψη, χρειάζεται δημόσια αποκατάσταση. Η ιστορία ενός μνημείου περιλαμβάνει τον δημιουργό του και τους ανθρώπους που εργάστηκαν για να υπάρξει. Η αναγνώρισή τους είναι στοιχειώδης υποχρέωση όποιου παίρνει τον λόγο μπροστά στο έργο τους.
Στο ίδιο κείμενο διατυπώνεται και ο ισχυρισμός ότι η πρωτοβουλία για το μνημείο είχε συναντήσει αντιδράσεις από όσους σήμερα επικρίνονται. Ο ισχυρισμός αυτός χρειάζεται συγκεκριμένα στοιχεία και απάντηση από τους εμπλεκομένους. Το ιστορικό της δημιουργίας του μνημείου μπορεί να αποσαφηνιστεί δημόσια, με ονόματα, αποφάσεις και γεγονότα.
Όσο για την πρόταση νέου αγάλματος, που αποδίδεται στην ομιλία αντιδημάρχου, η αξία της θα κριθεί από το περιεχόμενο και τη σκοπιμότητά της. Οι εξαγγελίες μνημείων, πάντως, δεν απαλλάσσουν κανέναν από την υποχρέωση να γνωρίζει και να τιμά όσα υπάρχουν ήδη.
Οι πρόσφυγες που δημιούργησαν τη Νέα Αρτάκη άφησαν πίσω τους μια πόλη και μια παρακαταθήκη αξιοπρέπειας. Η σημερινή δημοτική διοίκηση οφείλει να σταθεί στο ύψος αυτής της κληρονομιάς και να απαντήσει συγκεκριμένα στην κριτική.
Η μνήμη μιας ολόκληρης πόλης δεν χωρά σε μια τελετή διεκπεραίωσης. Και οι αιρετοί που αναλαμβάνουν να την τιμήσουν κρίνονται από τη φροντίδα που δείχνουν στην πράξη.
Πηγή: Κλεάνθης Πρατσόλης